Είναι η ίδια η ενσάρκωση της αγάπης, του πόνου και της παρηγοριάς. Αυτή που χύνει βάλσαμο στις καρδιές των ταλαιπωρημένων και απελπισμένων όλου του κόσμου.

 

 Πόσο, αλήθεια, βαθαίνει στη συνείδηση των απλών ανθρώπων η αποθέωση της Παναγίας της καθαγιασμένης και πάναγνης μητέρας του Θεού.

 

 

Κώστας Θρακιώτης: Λαϊκή πίστη και λατρεία στη Θράκη, εκδόσεις ΡΗΣΟΣ, 1991

 

Η λατρεία της Παναγίας

 

Κι αυτή η Μήτηρ του Θεού, η Μεγάλη Μάνα της Χριστιανοσύνης, δεν έπαψε να έχει τα ήρεμα και καλοσυνάτα μάτια της Μεγάλης Μάνας των αρχαίων, της Δήμητρας, που προστάτευε όλους από κάθε θλίψη και οδύνη. Είναι η ίδια η ενσάρκωση της αγάπης, του πόνου και της παρηγοριάς. Αυτή που χύνει βάλσαμο στις καρδιές των ταλαιπωρημένων και απελπισμένων όλου του κόσμου. Πόσο, αλήθεια, βαθαίνει στη συνείδηση των απλών ανθρώπων η αποθέωση της Παναγίας της καθαγιασμένης και πάναγνης μητέρας του Θεού. Άπειρα είναι τα θαύματα που ο λαός της αποδίδει και πάντα τ΄ όνομα της συνυφάνθηκε με την προστασία των δυναστευομένων, καταφύγιο των διωκομένων και των αδικημένων.

Την Παναγία δεν τη δόξασαν μόνο οι μεγάλοι Εκκλησιαστικοί ποιητές, που την είπαν Αειμακάριστο, αμόλυντη, άχραντη, υπερευλογημένη, Ρόδο αμάραντο, Ελέους πηγή, Χρυσή Λυχνία,Τείχος απροσμέτρητο, Άγκυρα των ναυτιλομένων κ.ά. αλλά και ο λαός μας τη στόλισε με χίλια δυο κοσμητικά επίθετα. Την είπε Οδηγήτρια, Γιάτρισσα, Γλυκοφιλούσα, Παντάνασσα,  Γρηγορούσα, Κυρά των Αγγέλων, Κοσμοσώτειρα, Αειπάρθενη, Ηλιόκαλη, Μεγαλόχαρη, Φανερωμένη, Πλατυτέρα των Ουρανών, Ακάθιστη κ.ά.

Το όνομα της συνδέθηκε με τις παραδόσεις τόσο τις θρησκευτικές όσο και τις εθνικές, που ανταποκρίνονται στις σκληρές ιστορικές δοκιμασίες και περιπέτειες του τόπου πιο πέρα από την άλωση της Πόλης. Ποιος μπορεί να ξεχάσει και τις πρόσφατες του τορπιλισμού της Έλλης κατά τον Ελληνο-Ιταλικό πόλεμο.

Ιδιαίτερα στα δημοτικά μας τραγούδια ο λαός μετέφερε στο πρόσωπο της και προπάντων οι γυναίκες(που γίνονται κατά κανόνα οι συναισθηματικοί φορείς του) τα ειδικά ενδιαφέροντα εκείνα που σχετίζονται με τη μητρότητα, τον τοκετό και σ΄όλους τους σταθμούς και τις φάσεις του ανθρώπινου βίου από τη γέννηση ως το θάνατο.