Σεβασμιώτατε, Κύριε Υπουργέ, Κύριε Δήμαρχε της
Ορεστιάδος, Κύριε Διοικητά της 16 ης Μεραρχίας Διδυμοτείχου,
Κύριοι εκπρόσωποι δημοσίων υπηρεσιών και άλλων φορέων,
Αδέλφια μας Κύπριοι, Κυρίες και Κύριοι:
Αποτελεί μεγάλη τιμή για το πρόσωπό μου, να βρίσκομαι σήμερα
στο Βήμα της εορταζούσης πόλεως της Ορεστιάδος, 103 έτη μετά
την ίδρυσή της και προς τούτο οφείλω θερμές ευχαριστίες στον
Δήμαρχο της πόλεως κύριο Αδαμάντιο Παπαδόπουλο, την
Αντιδήμαρχο Πολιτισμού κυρία Ευαγγελία Μπραϊκούδη, καθώς και
στον Αντιδήμαρχο Οικονομικών κύριο Μαργαρίτη Αστεριάδη για
την απόφασή τους να παρουσιασθεί στο πλαίσιο των Ορεστείων
2026, ένα σημαντικό ιστορικό γεγονός, το οποίο έλαβε χώρα στην
περιοχή της παλαιάς Ορεστιάδας, δηλαδή του Καραγάτς και
αποτελεί την έναρξη των στρατιωτικών επιχειρήσεων εκ μέρους
της Ελλάδας, το 1920 για την Απελευθέρωση της Αδριανούπολης
και της Ανατολικής Θράκης γενικότερα. Ιδιαίτερες δε ευχαριστίες
εκφράζω προς την Κυρία Μπραϊκούδη για την ιδέα της να
πραγματοποιηθεί η ομιλία αυτή, εντός του λαμπρού και
επιβλητικού αυτού χώρου του Επισκοπείου της Μητροπόλεως
Διδυμοτείχου, Ορεστιάδος και Σουφλίου, εδώ στην Ορεστιάδα, με
την ευγενική παραχώρησή του από τον Σεπτό Ποιμενάρχη μας,
Σεβασμιώτατο κ. κ. Δαμασκηνό, προς τον οποίο εκφράζω τις
βαθύτατες ευχαριστίες μου, αιτούμενος παράλληλα Σεβασμιώτατε,
την πατρική σας ευλογία για την πραγματοποίηση της παρούσας
ομιλίας μου.
Από τη νύχτα της 14 ης προς 15 η Μαΐου του 1920, είχαν αφιχθεί
σιδηροδρομικώς στην περιοχή του Καραγάτς Αδριανουπόλεως, οι
δυνάμεις του 3/40 Συντάγματος Ευζώνων της 9 ης Μεραρχίας
Πεζικού του Ελληνικού Στρατού.
Οι στρατιωτικές επιχειρήσεις για την απελευθέρωση της
Ανατολικής Θράκης στην περιοχή του Καραγάτς, περιγράφονται
από τον οικείο Τόμο της Διεύθυνσης Ιστορίας του Στρατού ως
εξής: Στην παράγραφο 7, της Διαταγής Επιχειρήσεων (4 Ιουλίου),
ο Αντιστράτηγος Εμμανουήλ Ζυμβρακάκης, Διοικητής Στρατιάς
Θράκης, καθόριζε συνοπτικά το σχέδιο επιχειρήσεων στην
περιοχή του Καραγάτς ως εξής: «7. - Η 9η Μεραρχία θέλει
αναθέσει την επιτήρησιν και συγκράτησιν των εν Αδριανουπόλει και
τοις πέριξ εχθρικών δυνάμεων εις το Απόσπασμα Καραγάτς,
συγκείμενον εκ δύο ταγμάτων Πεζικού, δύο πυροβολαρχιών
εκστρατείας, μιας οβιδοβολαρχίας και μιας βαρείας μακράς
Πυροβολαρχίας. Το Απόσπασμα τούτο δύναται να βάλλη κατά των
φρουρίων της Αδριανουπόλεως ιδία εάν προκληθή, αλλά δεν
2
επιτρέπω να βάλλη κατά της πόλεως της Αδριανουπόλεως. Δια την
πόλιν ταύτην συνιστώ ιδιάζουσαν προσοχήν των τμημάτων, άτινα
θα εισέλθωσιν πρώτα εν αυτή». Για τα γεγονότα που συνέβηκαν
στην περιοχή αυτή, έχουμε από τη Διεύθυνση Ιστορίας του
Στρατού, στον τόμο «Επιχειρήσεις εις Θράκην (1919-1923)» και
στη σελίδα 51 την ακόλουθη περιγραφή: «Την ιδίαν ημέραν της
καταλήψεως της Ραιδεστού [7 Ιουλίου],, οι Τούρκοι ενήργησαν
τοπικάς επιθέσεις εις τον τομέα του Έβρου, εις Καραγάτς και εις
Λουλέ Μπουργκάς, άνευ αποτελέσματος. Εκ του βομβαρδισμού
του Καραγάτς κατεστράφησαν πολλαί οικίαι. Το 3/40 Ευζώνων εκ
των επιθέσεων τούτων έσχεν απωλείας τινάς. Ο Διοικητής της
Στρατιάς Θράκης επί τη επικειμένη προελάσει πέραν του Έβρου
εκοινοποίησε προς τα στρατεύματα εμπνευσμένην Ημερησίαν
Διαταγήν η οποία κατέληγεν: <Προχωρήσατε μεθ’ ορμής και
γενναιοψυχίας εις την Λεωφόρον της μεγάλης Ελλάδος και
ταχύνετε το βήμα προς το ιδανικόν τέρμα, όπου σας αναμένουν
πέντε αιώνων πόθοι και ελπίδες και απαρασάλευτος εθνική πίστις>.
Αναγνώρισις Καραγάτς υπό της ΙΧ Μεραρχίας. Την 8η Ιουλίου
1920 η ΙΧ Μεραρχία ενήργησεν αναγνώρισιν εις Καραγάτς. Το
σχέδιον συνίστατο εις την αρπαγήν του εις το άκρον δεξιόν του
τομέως Καραγάτς Τουρκικού φυλακίου και αναλόγως της
επιτυχίας, άπαντα τα προ του Τουρκικού προγεφυρώματος
Ελληνικά τμήματα θα επροχώρουν διαδοχικώς προς Μποσνάκιοϊ
με κατεύθυνσιν συγκλίνουσαν προς την επί του Έβρου γέφυραν.
Κατόπιν προπαρασκευαστικής βολής του πυροβολικού ήρχισεν η
προχώρησις του Πεζικού εκ του αριστερού και επεξετάθη προς το
δεξιόν μετά την ανατροπήν του Τουρκικού φυλακίου και ούτω
προσεβλήθησαν αι προ της γέφυρας του Έβρου οργανώσεις της
κύριας αμυντικής Τουρκικής οργανώσεως. Αι οργανώσεις αύται
αποτέλουν περιβολήν καλυπτομένην δια διπλής σειράς
συρματοπλέγματος πλάτους 6 μέτρων ύψους 1.50 ήτις
στηριζομένη επί της δεξιάς όχθης του ποταμού επλαγιοφυλάσσετο
υπό μεγάλου αριθμού πολυβόλων εγκατεστημένων εις
κεκαλυμμένας θέσεις επί των οχθών του ποταμού. Τα Ελληνικά
τμήματα εκτεθειμένα εις τα πλευρικά πυρά των πολυβόλων και τα
μετωπικά τοιαύτα της φρουράς της περιβολής ανέκοψαν την
κίνησίν των και ηναγκάσθησαν περί το μεσονύκτιον να
συμπτηχθώσιν εις τας αρχικάς θέσεις εξορμήσεως. Αι Ελληνικαί
απώλειαι ανήλθον εις ένα αξιωματικόν και 16 οπλίτας φονευθέντας
και εις 5 αξιωματικούς και 45 οπλίτας τραυματίας. Επί της γεφύρας
του Έβρου, έπεσε ηρωϊκώς μαχόμενος ο Λοχαγός Πεζικού
Διαμάντης Νικόλαος, δι’ ο και βραδύτερον η γέφυρα έλαβε το
όνομά του».
3
Περιγραφή των γεγονότων στο Καραγάτς από τον
Κωνσταντίνο Τσακυρίδη. Ο Κωνσταντίνος Τσακυρίδης του
Χρήστου, που ήταν τότε 10 χρονών και βρισκόταν τη μέρα που
άρχισαν οι στρατιωτικές επιχειρήσεις στην περιοχή των πρώτων
ελληνικών χαρακωμάτων, στο Δεμιρδεσιώτικο κάμπο, μας έδωσε
την ακόλουθη περιγραφή: «Ήταν της Αγια - Κυριακής (7 Ιουλίου)
το απόγευμα. Εγώ είχα τα πρόβατα λίγο δεξιά απ’ την πετρένια
γέφυρα του Έβρου. Εκεί ακριβώς ήταν η πρώτη ελικοειδής γραμμή
χαρακωμάτων των Ευζώνων. Στα χαρακώματα αυτά υπήρχαν και
πολυβόλα. Η δεύτερη γραμμή χαρακωμάτων ήταν πιο πίσω, 500
μέτρα πλησίον του χωριού κι αυτή για τους Ευζώνους, ελικοειδής
και με πολυβόλα. Μέσα στο χωριό ήταν 4 κανόνια και λίγο έξω απ’
το χωριό προς τα νότια, η σειρά με τα κανόνια του ορειβατικού·
προς την ίδια διεύθυνση και γύρω στα 500 μέτρα πίσω απ’ τα
ορειβατικά ήταν ταγμένη η μακρά Πυροβολαρχία με τα κανόνια της
που ήταν όλα βαριά. Το απόγευμα εκείνο, στην περιοχή που
ήμουνα εγώ, ήταν κι άλλα παιδιά του χωριού με τα ζώα τους. Ο
γύρω τόπος ήταν γεμάτος από στρατιώτες που έκαναν διάφορες
δουλειές. Λίγο πιο πέρα, μια ομάδα Ευζώνων είχε στήσει γλέντι.
Θα είχαν εκεί και φαγοπότι - ίσως να γιόρταζαν κάποιοι εκείνη την
ημέρα - εμείς όμως ακούγαμε μόνο τα τραγούδια και βλέπαμε το
χορό. Σε κάποια στιγμή μας ειδοποίησαν να φύγουμε νωρίς για το
χωριό γιατί σε λίγες ώρες - κατά το βραδάκι - θ’ άρχιζε μάχη με
τους Τούρκους. Εμείς προσέχαμε τα ζώα και παρακολουθούσαμε,
ως παιδιά, περίεργα τους στρατιώτες στις διάφορες ασχολίες τους.
Ξαφνικά, γύρω στις 5 η ώρα πυκνά πυρά πέφτουν απ’ τη μεριά
του ποταμού προς τη θέση τη δική μας και γίνεται πανδαιμόνιο στο
χώρο που βρισκόμασταν. Οι στρατιώτες χιμούν προς τα όπλα
τους και πέφτοντας στα χαρακώματα να καλυφτούν και να πάρουν
θέσεις μάχης, μας φώναζαν άγρια και εναγώνια: - Κάτω! Κάτω!
Πέστε κάτω ρε πιτσκάρικα! Θα σας θερίσουν… Τα πυρά
συνεχίζονταν και τα πρόβατα μαζεύτηκαν το ένα κοντά στο άλλο
από τους κρότους των πολυβόλων· εγώ κρύφτηκα μες στα
πρόβατα και προσπαθούσα να δω τι γίνεται με τη μάχη που είχε
αρχίσει τόσο αναπάντεχα. Μια από τις πρώτες ριπές των
τουρκικών πολυβόλων πήρε τρεις άντρες που ήταν μαζί στην άκρη
των χωραφιών, κοντά στο φυλάκιο της γέφυρας. Το φυλάκιο αυτό
ήταν το κτίριο του γεωπονικού φυτωρίου που υπήρχε εκεί. Όταν
ήρθε ο στρατός το επίταξε και το χρησιμοποιούσε για κατάλυμα
της φρουράς του γεφυριού. Η σκοπιά του γεφυριού ήταν ακόμα
πιο πέρα, δίπλα απ’ το γεφύρι. Μετά μάθαμε ότι ο ένας απ’ αυτούς
που έπεσαν ήταν Λοχαγός, ο άλλος Επιλοχίας κι ο τρίτος Λοχίας.
Αφού πέρασε κάμποση ώρα έτσι, κατά το βραδάκι τα πυρά
4
κόπηκαν για λίγο κι απ’ τις δυο μεριές και τότε βρήκαμε την
ευκαιρία και φύγαμε με τα πρόβατα κατά το χωριό. Το βράδυ
βγήκαμε όλοι -με την προτροπή και του στρατού- στα δυτικά του
χωριού, στα χωράφια, με τα ζώα μας μαζί, γιατί μέσα στο χωριό
ήταν τα κανόνια που έβαζαν συνέχεια και οι οβίδες του εχθρού
έρχονταν απανωτά κι έτρεμε η γης ολάκερη απ’ τις εκρήξεις. Στο
χωριό εκτός απ’ τους στρατιώτες είχαν μείνει κι όσοι ήταν
επιταγμένοι απ’ το στρατό, συνήθως οι άντρες που διέθεταν
βοϊδάμαξες, για να διευκολύνουν τις μεταφορές του στρατού. Γύρω
στα μεσάνυχτα κι ενώ η μάχη συνεχιζόταν με τα πυροβολικά να
βαρούν γερά, βλέπουμε μέσα στο χωριό να πιάνει φωτιά η
αχυροκαλύβα του Ευάγγελου Ευαγγελίδη· πήρε φωτιά απ’ το
πυροβόλο που ήταν δίπλα της κι έβαζε συνέχεια. Τότε ακούμε τις
φωνές των στρατιωτών που καλούσαν τους χωριανούς να πάνε
γρήγορα να βοηθήσουν να σβήσει η φωτιά, γιατί υπήρχαν κίνδυνοι
αν δεν έσβηνε γρήγορα. Οι στρατιώτες βέβαια είχαν προβλέψει
τέτοιους κινδύνους και είχαν βάλει προληπτικά κοντά στα
πυροβόλα βαρέλια που ήταν γεμάτα με νερό, αλλά αυτό δεν
επαρκούσε για ολόκληρη καλύβα με άχυρο που λαμπάδιασε
αμέσως. Οι Δεμιρδεσιώτες πράγματι βγήκαν απ’ τα σπίτια τους κι
από τους χώρους που ήταν κρυμμένοι, απ’ το φόβο των τουρκικών
οβίδων που έπεφταν παντού και αψηφώντας τους κινδύνους
έτρεξαν στα πηγάδια κι έβγαζαν νερό με τους κουβάδες για να το
κουβαλήσουν στην καλύβα που καιγόταν και να προσφέρουν ό,τι
μπορούσαν στους άντρες του στρατού που μάχονταν ολονυχτίς
τον Τούρκο. Εμείς όλη τη νύχτα μείναμε εκεί, χωρίς να κλείσουμε
μάτι, αφού η μάχη συνεχιζόταν ακατάπαυτα και οι οβίδες των
πυροβόλων της μακράς πυροβολαρχίας που ήταν πίσω μας,
περνούσαν από πάνω μας και πήγαιναν να βρουν τον Τούρκο. Το
πρωί, η ίδια κατάσταση κι εμείς τραβήξαμε κατά τη Στέρνα όπου
μείναμε τρεις μέρες μέσα στο χωριό. Όταν μάθαμε ότι τα πράματα
ησύχασαν κι ο στρατός μας θα ’παιρνε την Αδριανού, πήραμε τα
ζώα και το δρόμο για το Δεμιρδέσι. Όταν φτάσαμε εκεί βλέπαμε τις
ζημιές που είχαν γίνει από τη μάχη και τα σκαψίματα απ’ τις
τουρκικές οβίδες, που ήταν τόσο βαθιά, ώστε στο σημείο της
έκρηξης έβγαζε η γης νερό κι ας ήταν καλοκαίρι. Μες στο χωριό
έφερε ο στρατός και τους Τούρκους αιχμαλώτους, που έπιασαν
μες στα χαρακώματα· γι’ αυτούς θυμάμαι ότι φορούσαν όλοι τους
ποτούρια, (πολιτικά) κι όχι στολές στρατιωτικές, ήταν απ’ αυτούς
που ’χε επιστρατέψει ο Ταγιάρ. Απ’ το Χασάν Ντερέ, που
βρισκόταν νότια του χωριού έβγαλαν τραβώντας με τ’ αλόγατα ένα
πυροβόλο της μακράς, που ’χε σπασμένη την κάνη του από τη
μάχη. Η γέφυρα του Έβρου είχε χτυπηθεί από οβίδα ελληνικού
5
πυροβόλου στο δεξί πλευρό της και στο σημείο εκείνο είχε λίγο
γκρεμιστεί. Το Λοχαγό που τον έλεγαν Διαμάντη και τους άλλους
δυο που έπεσαν της Αγια - Κυριακής, τους είχαν θάψει στο σημείο
που σκοτώθηκαν, μες στους λαχανόκηπους. Αργότερα έβαλαν
σταυρούς και μικρές πέτρες γύρω απ’ τα μνήματα, ώστε ξεχώριζαν
από μακριά οι τάφοι των τριών παλικαριών. Μέχρι να κλείσει
εννιάημερο ο σκοτωμός τους, πήγαιναν κάθε απόγευμα γυναίκες
απ’ το Δεμιρδέσι κι άναβαν κεριά και θύμιαζαν γύρω απ’ τα
μνήματα που τα ’χαν σκεπάσει με λουλούδια. Άρχιζαν τότε να
μοιρολογούν τα σκοτωμένα παλικάρια κι ο θρήνος τους ακουγόταν
ως πέρα στα χωράφια και ράγιζε η καρδιά σου να τον ακούς.
Αργότερα πήγαιναν κάθε Σάββατο στα μνήματα πέντε με δέκα
μοιρολογίστρες, όπως και όλη τη Μεγάλη Εβδομάδα και ειδικά το
Μεγάλο Σάββατο. Σαν πέρασαν κανά δυο μήνες, θυμάμαι τους
Ευζώνους, που χόρευαν εκεί κοντά στα μνήματα -οι Εύζωνοι
χορεύαν ταχτικά-, και τραγουδούσαν το τραγούδι που ’χαν βγάλει
οι ίδιοι για το Λοχαγό και τους Υπαξιωματικούς τους:
Μπροστά πηγαίνει ο Λοχαγός
και πίσω ο Επιλοχίας,
ανάμεσα σ’ αυτούς τους δυο
πηγαίνει κι ο Λοχίας.
Σκοτώσανε το Λοχαγό
Επιλοχία και Λοχία.
Δεν έχουν μάνα να τους δει
πατέρα να τους κλάψει,
τους κλαίνε οι στρατιώτες τους
κι οι Αξιωματικοί τους…».
Τα βιογραφικά στοιχεία του Λοχαγού Διαμάντη Νικολάου ή
Διαμαντή – όπως θα δούμε στη συνέχεια- που έπεσε στη μάχη του
Καραγάτς στις 7-7-1920 τ’ αναζητήσαμε μέσω των αρμόδιων
στρατιωτικών υπηρεσιών με επιστολή μας στις 11-4-1994, στο
πλαίσιο συγγραφής του βιβλίου μας για την Καβύλη, στο οποίο
γράφουμε τα ακόλουθα:
« Δυστυχώς όμως μέχρι την ημέρα που παραδώσαμε τα
χειρόγραφά μας στο τυπογραφείο (1-7-1994), δεν είχαμε λάβει
καμιά σχετική απάντηση. Ελπίζουμε όμως ότι θα μας γίνει γνωστό
το βιογραφικό του εν λόγω Αξιωματικού και θα το παραθέσουμε
στο βιβλίο μας σε μελλοντική επανέκδοσή του. Φρονούμε ότι ο
Λοχαγός Διαμάντης ή Διαμαντής Νικόλαος πρέπει να προβληθεί
6
στην περιοχή ως εθνικός ήρωας με κάθε πρόσφορο μέσο, αφού
ήταν ο πρώτος Έλληνας Αξιωματικός που έπεσε από τουρκικά
πυρά προ της Αδριανούπολης ύστερα από 559 χρόνια τουρκικής
κατοχής. Η θυσία του Αξιωματικού αυτού έξω από την
Αδριανούπολη, συνδέεται άμεσα με τη θυσία της βυζαντινής
φρουράς μέσα σ’ αυτή το 1361 και συμβολίζει το συνεχή αγώνα
του έθνους μας κατά του Τούρκου κατακτητή που δεν τον
σταματούν οι αιώνες που μεσολαβούν. Θα πρέπει ακόμη κατά τη
γνώμη μας η προτομή του Λοχαγού Διαμαντή, να κοσμήσει κάποτε
κεντρικό σημείο της πόλης της Νέας Ορεστιάδας, αφού ο
Αξιωματικός αυτός έπεσε στη μάχη της Ορεστιάδας (Καραγάτς),
στον αγώνα του ελληνικού στρατού για την απελευθέρωση της
Αδριανούπολης».
Κατά τον χρόνο προετοιμασίας της δεύτερης έκδοσης του
ανωτέρου βιβλίου, που σύντομα θα εκδώσει ο Πολιτιστικός
Σύλλογος Καβύλης, με πρωτοβουλία του Προέδρου του κυρίου
Μαργαρίτη Αστεριάδη, στείλαμε στις 4 Φεβρουαρίου 2022, με το
ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, επιστολή στο ΓΕΣ / Διεύθυνση Ιστορίας
Στρατού και ζητήσαμε τα στοιχεία του πεσόντα στη μάχη του
Καραγάτς, Λοχαγού Διαμαντή Νικολάου. Στις 15 Φεβρουαρίου
2022, η αρμόδια Υπηρεσία δια του Διευθυντού της, Ταξίαρχου κ.
Νικολάου Κώτση, μας απάντησε, αποστέλλοντάς μας συνημμένα,
το «Ατομικό Δελτίο Πεσόντα Λοχαγού Διαμαντή Νικολάου»,
καθώς και τη φωτογραφία του. Από το εν λόγω Ατομικό Δελτίο
Πεσόντα, αντιγράφουμε τα ακόλουθα στοιχεία:
«ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ: Επώνυμο: Διαμαντής, Όνομα: Νικόλαος,
Όνομα Πατρός: Χ., Τόπος Γεννήσεως: Βουλγαρέλιον, Ο.Τ.Α.:
Βουλγαρελίου, Νομός: Άρτης, Βαθμός: Λοχαγός. ΣΤΟΙΧΕΙΑ
ΑΠΩΛΕΙΑΣ: Χρονολογική Περίοδος: Μικρασιατική Εκστρατεία
1919-1922, Ημερομηνία Θανάτου: 8/7/1920, Τόπος Θανάτου
Κείμενο: Κάραγατς Θράκης, Κατηγορία Αιτιολόγησης: Θάνατος στη
μάχη».
Ο Επιλοχίας που έπεσε μαζί με το Λοχαγό Διαμαντή λεγόταν
Παπαχρήστος Ευάγγελος και ήταν και αυτός από την Άρτα. Ο
δάσκαλος Παπαχρήστος Δημήτρης, από τη Μεγαλόχαρη Άρτας,
μας έστειλε στις 27-2-1994 τη φωτογραφία του Ευάγγελου
Παπαχρήστου που ήταν αδερφός του παππού του, με σκοπό να
τη δημοσιεύσουμε. Η φωτογραφία συνοδευόταν με την ακόλουθη
σημείωση του αποστολέα της: «Παπαχρήστος Ευάγγελος του
Σπυρίδωνος και της Βασιλικής από την Μπότση (σημερινή
Μεγαλόχαρη) του Δήμου Τετραφιλλίας του Νομού Άρτας. Είχε
Γραμματικές γνώσεις Σχολαρχείου και κατετάγη στο στρατό το
1917 (κλάση 1917) και εφονεύθη στις 7 Ιουλίου 1920 στο
7
Καραγάτσι ως Επιλοχίας του 3/40 Συντάγματος Ευζώνων, όπως
γράφει ένα βιβλίο στο Στρατολογικό Γραφείο Άρτας. Επίσης όπως
έλεγαν συντοπίτες του, που συνυπηρετούσαν μ’ αυτόν στην ίδια
Μονάδα κι επέζησαν, ο Επιλοχίας Παπαχρήστος σκοτώθηκε το ’20,
της Αγια - Κυριακής το απόγευμα (7 Ιουλίου), στο Καραγάτσι από
τουρκικά πυρά που δεν τα περίμεναν εκείνη την ώρα οι Έλληνες.
Είχαν όμως λάβει προειδοποίηση για επικείμενη μάχη. Ο
Παπαχρήστος ήταν μαζί με το Λοχαγό του και χτυπήθηκαν
ταυτόχρονα απ’ την πρώτη τουρκική ριπή».
Σε πρόσφατη οικογενειακή συνάντησή μας στην Άρτα, την
περασμένη Δευτέρα 22 Ιουνίου, με τον εκλεκτό και διαχρονικό φίλο
Δημήτρη Παπαχρήστο, πληροφορηθήκαμε από τον ίδιο, ότι ένας
γέροντας συντοπίτης του, που συνυπηρετούσε ως Εύζωνας με τον
Επιλοχία Παπαχρήστο, διηγούνταν ενόσω ζούσε, ότι οι τρεις
άνδρες που έπεσαν από τα αιφνίδια τουρκικά πυρά, κινούνταν
κατά σειρά ανάμεσα στα χαρακώματα των Ευζώνων, γιατί εκείνη
την ώρα πλήρωναν τους στρατιώτες με τον μισθό τους.
Πραγματικά, η κίνηση αυτή των τριών ανδρών, αποτυπώνεται
πιστά στους στίχους του τραγουδιού των Ευζώνων: «Μπροστά
πηγαίνει ο Λοχαγός / και πίσω ο Επιλοχίας, / ανάμεσα σ’ αυτούς
τους δυο / πηγαίνει κι ο Λοχίας».
Προφανώς, συμπληρώνουμε εμείς, η κίνηση αυτή των
Ελλήνων βαθμοφόρων, εντοπίσθηκε από τον Τούρκο Αξιωματικό
της Γέφυρας του Έβρου και με διαταγή του, ο προκεχωρημένος
Τούρκος πολυβολητής, έβαλε αιφνιδίως με τα δολοφονικά πυρά
του, προς τους ανυποψίαστους Έλληνες στρατιωτικούς.
Οι πληροφορίες όπως βλέπουμε που προέρχονται απ’ τους
ανθρώπους που υπηρετούσαν ως Εύζωνοι το 1920 στο 3/40
Σύνταγμα Ευζώνων –το οποίο είχε συγκροτηθεί το έτος 1868,
αλλά η Ιστορία του ξεκινά το 1897 όταν επιστρατεύτηκε και
συγκροτήθηκε στην Άρτα αρχικά μόνον από Αρτινούς-,
συμφωνούν απόλυτα με τη μαρτυρία του Κωνσταντίνου Τσακυρίδη
που ήταν κι αυτός μαζί τους εκείνο το απόγευμα της μάχης του
Καραγάτς. Για το τρίτο παλικάρι τον Λοχία, που έπεσε μαζί με το
Λοχαγό Διαμαντή και τον Επιλοχία Παπαχρήστο, δυστυχώς δεν
μπορέσαμε μέχρι σήμερα να μάθουμε τ’ όνομά του, ώστε ν’
αναζητήσουμε τα στοιχεία του βιογραφικού του. Αυτό βέβαια, το
έχει κατά νουν ο ομιλών και θα το επιχειρήσει με πρώτη ευκαιρία.
Σας ευχαριστώ θερμά!
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου