Ιδρυμένη από τους πρόσφυγες από το Κάραγατς και την Αδριανούπολη η πόλη οφείλει κυριολεκτικά την ύπαρξή της σε γεωπολιτικές ανακατατάξεις συνδεδεμένες με την νεοτερική μορφή πολιτικής συγκρότησης του έθνους –κράτους-Του Γεωργίου Αναγνώστου καθηγητή Νεοελληνικών Σπουδών στο Πανερπιστήμιο του Οχάιο

ΝΕΑ ΟΡΕΣΤΙΑΔΑ

 

ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑ ΜΙΑΣ ΠΟΛΗΣ ΣΤΗ ΝΕΟΤΕΡΙΚΟΤΗΤΑ

ΚΑΙ ΤΟ ΦΑΝΤΑΣΙΑΚΟ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ ΤΗΣ

 

 

Ιδρυμένη από τους πρόσφυγες από το Κάραγατς και την Αδριανούπολη η πόλη οφείλει κυριολεκτικά την ύπαρξή της σε γεωπολιτικές ανακατατάξεις συνδεδεμένες με την νεοτερική μορφή πολιτικής συγκρότησης του έθνους –κράτους. Τα δόκανα της ιστορίας που εξανάγκασαν τόσες δημογραφικές ανακατανομές στην περιοχή δεν χαρίστηκαν τους Έλληνες αλλά και Αρμένιους, Εβραίους και άλλους κατοίκους της πολυεθνικής Αδριανούπολης. Το 1922, με την ανακωχή των Μουδανιών, παραχωρείται αρχικά η Αδριανούπολη στην Τουρκία μόνο για να ακολουθήσει την ίδια τύχη η περιοχή του Κάραγατς ένα χρόνο αργότερα, με τη συνθήκη της Λοζάνης. Η επακόλουθη μαζική εκτόπιση των προαναφερόμενων πληθυσμών στην τότε περιοχή του Κουμ-τσιφλίκ, 17 χιλιόμετρα νότια του Κάραγατς, σημαδεύει την ίδρυση της σημερινής Νέας Ορεστιάδας.

Η πόλη λοιπόν είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την εμπειρία του ξεριζωμού, της προσφυγιάς και της παγίωσης συνόρων μέσα από διεθνείς συνθήκες. Παίρνει οντότητα σε μια από τις τελευταίες πράξεις ενός ιστορικού δράματος, του περάσματος από την αυτοκρατορία στο έθνος – κράτος. Το επίθετο «Νέα» αντικατοπτρίζει συμβολικά το ποιόν, την πηγή αυτής της μεταβολής, εγγράφοντας την πόλη στην ευρύτερη διεσπαρμένη γεωγραφία προσφυγικών κοινοτήτων. Από αυτήν τη σκοπιά η Ορεστιάδα είναι Νέα, όπως η Νέα Σμύρνη, η Νέα Ιωνία και η Νέα Φιλαδέλφεια.

 

Γεώργιος Αναγνώστου

Καθηγητής Πολιτιστικών Σπουδών

Προγράμματος Νεοελληνικών Σπουδών

Πολιτειακού Πανεπιστημίου Οχάιο