Δευτέρα 31 Αυγούστου 2026
Η Δρ Αγροτικής Κοινωνιολογίας Ελένη Τσιομίδου για την επίδραση της Νέας ΚΑΠ στην αγορά εργασίας της Θράκης!
Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΚΑΠ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΘΡΑΚΗ
Τσιομίδου Ελένη
Δρ. Αγροτικής Κοινωνιολογίας
Ινστιτούτο Γεωργοοικονομικών και Κοινωνιολογικών Ερευνών
Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικής Έρευνας
O καν. 1782/2003 έθεσε μία τομή στη μέχρι πρόσφατα ισχύουσα πολιτική των επιδοτήσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Για πρώτη φορά εισήχθηκε η έννοια της αποσύνδεσης αυτών από την παραγωγή, που σημαίνει ότι οι παραγωγοί θα μπορούσαν πλέον να τις εισπράττουν, χωρίς να εξαρτάται η καταβολή τους από τη παραγωγή συγκεκριμένων προϊόντων ή ύψους παραγωγής. Αυτή η αλλαγή είναι σημαντικότατη για το μέλλον της ελληνικής γεωργίας, εφ’ όσον η διάρθρωση του γεωργικού της τομέα, σε σύγκριση με τα αντίστοιχα ευρωπαϊκά μεγέθη, δημιουργούν πολύ σοβαρούς προβληματισμούς για την εξέλιξη που μπορεί να έχει η καλλιέργεια των γεωργικών προϊόντων της χώρας αλλά και το ποσοστό και η ποιότητα του ανθρώπινου δυναμικού που θα εξακολουθήσει να παραμείνει στην καλλιέργεια της γεωργικής γης.
Ο προβληματισμός έχει σχέση με τη δυνατότητα να τηρηθούν από τη πλειοψηφία των γεωργών οι όροι που θέτει η νέα ΚΑΠ που είναι:
Α) η πολλαπλή συμμόρφωση, δηλ. η τήρηση ορθών γεωργικών πρακτικών για την παραγωγή των γεωργικών προϊόντων,
Β) ο συγκεκριμένος χρονικός ορίζοντας για το δικαίωμα στην επιδότηση, - έως το 2013-, που σημαίνει ότι στο μέλλον οι εκμεταλλεύσεις θα πρέπει να επιβιώνουν χωρίς επιδότηση,
Γ) το δικαίωμα στην ειδική πριμοδότηση εφ’ όσον παράγονται συγκεκριμένες ποιότητες σκληρού σταριού, πρωτεϊνούχων σπόρων, ρυζιού, καρπών με κέλυφος, ενεργειακών καλλιεργειών, γεωμύλων αμυλοποιίας, σπόρων για σπορά, όπως επίσης και γάλακτος και κρέατος για συγκεκριμένες κατηγορίες ζώων.
Με τους όρους αυτούς η Ευρωπαϊκή Ένωση θέλει:
Α) να προετοιμάσει τους αγρότες για την πλήρη απελευθέρωση της αγοράς των γεωργικών προϊόντων στον παγκόσμιο ανταγωνισμό του Διεθνούς Εμπορίου, χωρίς ενισχύσεις πλέον στην παραγωγή, και
Β) να προβάλλει την διάσταση της ποιότητας των παραγόμενων τροφίμων σ’ αυτή
Αυτό σημαίνει ότι ο συγκεκριμένος κανονισμός έχει μεταβατικό χαρακτήρα εφ’ όσον κατά το χρονικό διάστημα της εφαρμογής του πρέπει η ευρωπαϊκή γεωργία να επιτύχει
Α) να γίνει ανταγωνιστική σε διεθνές επίπεδο,
Β) και να δημιουργήσει μια νέα επαγγελματική ταυτότητα στους αγρότες που θα έχει σχέση με την ποιότητα της παραγωγής και όχι με την ποσότητα.
Εφ’ όσον η ελληνική γεωργία καλείται να καλύψει αυτούς τους στόχους, το ερώτημα είναι ποιες θα είναι οι αντιδράσεις του γεωργικού κλάδου στις νέες ρυθμίσεις. Οι προβλέψεις των ειδικών είναι συνήθως πολύ απαισιόδοξες, εφ’ όσον το μικρό μέγεθος του γεωργικού κλήρου, το μεγάλο ποσοστό γήρανσης του αγροτικού πληθυσμού, η πολυαπασχόληση και η υποαπασχόληση στη γεωργία θεωρούνται ότι θα είναι οι καταλυτικοί παράγοντες που θ’ αναγκάσουν τη συντριπτική πλειοψηφία των Ελλήνων αγροτών ν’ αποχωρήσει από το γεωργικό επάγγελμα.
Όμως η πρόβλεψη αυτή έχει μεγαλύτερη αξία εάν είναι γνωστό το μέγεθός της, δηλ. πόσο θα επηρεαστούν οι διάφορες περιοχές της Ελλάδας, εάν υπάρχει διαφοροποίηση ανάλογα με τα προϊόντα και τη δομή της απασχόλησης σε κάθε περιοχή, ποιο ποσοστό της έκτασης θα επηρεαστεί και αν υπάρχει η δυνατότητα μιας ανταγωνιστικής γεωργίας.
Για την απάντηση σ’ αυτό το ερώτημα χρησιμοποιήθηκαν τα στοιχεία της Απογραφής Γεωργίας-Κτηνοτροφίας έτους 1999-2000 και τα στοιχεία της Απογραφής Πληθυσμού έτους 2001, γιατί δίνουν μια πανοραμική εικόνα της διάρθρωσης του γεωργικού τομέα και της απασχόλησης σε κάθε νομό της χώρας, χωρίς να είναι ιδιαίτερα απομακρυσμένα χρονικά από τη σημερινή πραγματικότητα. Η εικόνα που προκύπτει από την επεξεργασία των στοιχείων μας βοηθά να αποκτήσουμε μια αρκετά σαφή άποψη για τον τρόπο που είναι διαρθρωμένος ο γεωργικός τομέας ανά προϊόν που εισάγεται στην ενιαία ενίσχυση και για τη διάρθρωση της απασχόλησης σε κάθε νομό, δηλ. πόσο σημαντικός είναι ο γεωργικός τομέας στην απασχόληση του ενεργού πληθυσμού του.
Επειδή η περιοχή που μας ενδιαφέρει είναι η Θράκη, το πρώτο που έχει σημασία να δείξουμε είναι το ποσοστό της γεωργικής έκτασης που εντάσσεται στην ενιαία ενίσχυση σε κάθε νομό αυτής, δηλ. πόσο εξαρτάται η γεωργική παραγωγή του νομού από τα προϊόντα που περιλαμβάνονται στην ενιαία επιδότηση. Για τον υπολογισμό της έκτασης προστέθηκε η καλλιεργούμενη έκταση σε κάθε νομό της Θράκης των παρακάτω γεωργικών προϊόντων, όπως αυτά εμφανίζονται στην Απογραφή Γεωργίας-Κτηνοτροφίας έτους 1999-2000 και υπολογίστηκε το ποσοστό της έκτασης που καταλαμβάνουν: ελαιώνες, σκληρό σιτάρι, βαμβάκι, αραβόσιτος, μαλακό και ημίσκληρο σιτάρι, κριθάρι, βρώμη, καπνός, ηλίανθος, ζαχαρότευτλα, ρύζι, σίκαλη, αμυγδαλιές, καρυδιές, φιστικιές, λοιπά σιτηρά, άλλα βιομηχανικά φυτά και κτηνοτροφικά όσπρια.
Προκύπτει λοιπόν ότι οι νομοί της Θράκης έχουν το παρακάτω ποσοστό έκτασης που εντάσσεται στην νέα ΚΑΠ σύμφωνα με την έκταση που καλλιεργούνταν κατά το έτος της Απογραφής 1999-2000.
|
|
ΠΟΣΟΣΤΟ ΣΥΝΟΛΙΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΚΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ ΠΟΥ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΤΑΙ ΣΤΗΝ ΝΕΑ ΚΑΠ |
|
Σύνολο Ελλάδας |
67,2 |
|
Νομός Ροδόπης |
91,3 |
|
Νομός Ξάνθης |
87,3 |
|
Νομός Έβρου |
84,4 |
Συγκεκριμένα, τα παρακάτω γεωργικά προϊόντα περιλαμβάνονται στην ενιαία ενίσχυση σε κάθε νομό, σε ποσοστό γεωργικής έκτασης, άνω του μηδενός:
|
|
Νομός Ροδόπης |
Νομός Ξάνθης |
Νομός Έβρου |
|
|
Ποσοστό γεωργικής έκτασης που καλύπτει η καλλιέργεια του προϊόντος |
||
|
ΣΙΤΑΡΙ ΣΚΛΗΡΟ |
27,2 |
13,5 |
28,0 |
|
ΣΙΤΑΡΙ ΜΑΛΑΚΟ ΚΑΙ ΗΜΙΣΚΛΗΡΟ |
7,2 |
13,0 |
5,2 |
|
ΚΡΙΘΑΡΙ |
6,0 |
2,3 |
1,1 |
|
ΣΙΚΑΛΗ |
0,5 |
0,5 |
0,2 |
|
ΒΡΩΜΗ |
0,3 |
0,2 |
0,1 |
|
ΛΟΙΠΑ ΣΙΤΗΡΑ |
0,1 |
0,1 |
0,1 |
|
ΑΡΑΒΟΣΙΤΟΣ - ΚΑΡΠΟΣ |
2,6 |
31,0 |
14,1 |
|
ΡΥΖΙ |
0,0 |
0,1 |
0,0 |
|
ΒΑΜΒΑΚΙ |
34,9 |
15,3 |
12,3 |
|
ΚΑΠΝΟΣ |
8,7 |
8,0 |
0,3 |
|
ΗΛΙΑΝΘΟΣ |
1,3 |
0,1 |
17,5 |
|
ΖΑΧΑΡΟΤΕΥΤΛΑ |
1,2 |
2,0 |
3,9 |
|
ΑΛΛΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΑ |
0,4 |
0,0 |
0,2 |
|
ΕΛΑΙΩΝΕΣ |
0,6 |
1,1 |
1,4 |
|
ΑΜΥΓΔΑΛΙΕΣ |
0,1 |
0,0 |
0,1 |
|
ΚΑΡΥΔΙΕΣ |
0,0 |
0,0 |
0,1 |
Η γεωργική έκταση που δεν έχει υπολογιστεί καλύπτεται από τις παρακάτω καλλιέργειες:
|
|
Νομός Ροδόπης |
Νομός Ξάνθης |
Νομός Έβρου |
|
|
Ποσοστό γεωργικής έκτασης που καλύπτει η καλλιέργεια του προϊόντος |
||
|
ΑΓΡΑΝΑΠΑΥΣΕΙΣ |
1,9 |
0,6 |
8,7 |
|
ΜΟΝΙΜΑ ΛΙΒΑΔΙΑ ΚΑΙ ΒΟΣΚΟΤΟΠΟΙ |
2,3 |
0,2 |
2,9 |
|
ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟΙ ΛΑΧΑΝΟΚΗΠΟΙ |
0,1 |
0,3 |
0,1 |
|
ΝΩΠΑ ΛΑΧΑΝΙΚΑ, ΠΕΠΟΝΕΙΔΗ, ΦΡΑΟΥΛΕΣ |
1,2 |
4,9 |
0,6 |
|
ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΚΑ ΦΥΤΑ |
2,3 |
4,3 |
2,4 |
|
ΠΑΤΑΤΕΣ |
0,2 |
1,8 |
0,3 |
|
ΑΜΠΕΛΙΑ ΚΑΙ ΣΤΑΦΙΔΑΜΠΕΛΑ |
0,1 |
0,1 |
0,2 |
|
ΟΠΩΡΟΦΟΡΑ ΕΥΚΡΑΤΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ |
0,5 |
0,1 |
0,1 |
|
ΟΠΩΡΟΦΟΡΑ ΥΠΟΤΡΟΠΙΚΗΣ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ |
0,0 |
0,2 |
0,0 |
|
ΒΡΩΣΙΜΑ ΟΣΠΡΙΑ |
0,1 |
0,2 |
0,0 |
|
ΆΛΛΕΣ ΑΡΟΤΡΑΙΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ |
0,0 |
0,0 |
0,2 |
Όπως φαίνεται λοιπόν, ουσιαστικά, το σύνολο της γεωργικής γης εντάσσεται στην ενιαία ενίσχυση, γιατί ακόμη και τα προϊόντα που σήμερα δεν περιλαμβάνονται, υπάρχει η προοπτική να ενταχθούν μελλοντικά. Ουσιαστικά, η κατάταξη που έγινε σε εκτάσεις που εντάσσονται και εκτάσεις που δεν εντάσσονται στην ενιαία ενίσχυση, είναι σχηματική και περισσότερο εξυπηρετεί τις ανάγκες του παρόντος άρθρου που αποσκοπεί να δείξει το μέλλον των κυριότερων καλλιεργειών κάθε νομού της Θράκης, παρά την κατάσταση του μέλλοντος του συνόλου της γεωργικής γης που θα προκύψει μετά την εφαρμογή του νέου καθεστώτος.
Εάν επομένως, όπως φαίνεται από τους πίνακες, υπάρχουν ορισμένα γεωργικά προϊόντα που έχουν μεγάλη σημασία για τον γεωργικό τομέα κάθε νομού της Θράκης καθ’ όσον καταλαμβάνουν μεγάλο ποσοστό της γεωργικής του έκτασης, αυτό σημαίνει ότι, οι όποιες θετικές ή αρνητικές εξελίξεις που προβλέπονται για το συγκεκριμένο προϊόν, μοιραία θα επηρεάσουν ένα σημαντικό μέρος της γεωργικής του έκτασης όπως επίσης και τον γεωργικό πληθυσμό που ασχολείται με τη συγκεκριμένη καλλιέργεια. Δηλ. η αλλαγή στο ποσό και τους όρους της επιδότησης θα προκαλέσει συμπεριφορές, οι οποίες θα έχουν σχέση τόσο με τη διάρθρωση του γεωργικού τομέα σε κάθε νομό, όσο και με τους όρους της νέας ΚΑΠ για το συγκεκριμένο προϊόν, τους όρους της αγοράς σχετικά μ’ αυτό, αλλά και με παράγοντες που δρουν γενικότερα στην οικονομική και κοινωνική ζωή κάθε νομού.
Μια εικόνα για τη σχέση των διαφόρων παραγόντων, όπως αυτοί καταγράφονται από τις Απογραφές Γεωργίας-Κτηνοτροφίας και Πληθυσμού, μπορεί να μας οδηγήσει σε κάποιες σκέψεις σχετικά με το μέλλον των συγκεκριμένων καλλιεργειών για τους νομούς της Θράκης.
Ένας από τους πρώτους παράγοντες που μας ενδιαφέρουν είναι η διάρθρωση των καλλιεργειών ποσοστιαία σύμφωνα με το μέγεθος της γεωργικής έκτασης που καλλιεργείται με το συγκεκριμένο προϊόν, σε σχέση με το σύνολο της καλλιεργούμενης έκτασης μ’ αυτό. Έτσι, για τους νομούς της Θράκης, το ποσοστό της γεωργικής έκτασης που καταλαμβάνουν τα σημαντικότερα γεωργικά προϊόντα, τα οποία καταλαμβάνουν γεωργική έκταση άνω του 5%, είναι τα παρακάτω:
|
Ποσοστό σε στρέμματα |
ΒΑΜΒΑΚΙ |
ΣΙΤΑΡΙ ΣΚΛΗΡΟ |
ΣΙΤΑΡΙ ΜΑΛΑΚΟ |
ΚΑΠΝΟΣ |
ΚΡΙΘΑΡΙ |
|
Νομός Ροδόπης |
|||||
|
|
Ποσοστό γεωργικής έκτασης στο σύνολο της καλλιεργούμενης έκτασης με το προϊόν |
||||
|
Μέχρι 4,9 στρ. |
0,3 |
0,4 |
5,8 |
4,2 |
5,5 |
|
5-9,9 |
1,7 |
2,1 |
17,6 |
37,4 |
18,6 |
|
10-19,9 |
7,1 |
9,1 |
31,1 |
51,2 |
33,7 |
|
20-29,9 |
8,4 |
11,8 |
17,7 |
5,8 |
19,1 |
|
30-49,9 |
17,8 |
22,5 |
15,5 |
1,0 |
15,2 |
|
50-99,9 |
29,8 |
31,3 |
9,4 |
0,5 |
6,9 |
|
100-199,9 |
21,4 |
16,9 |
2,8 |
0,0 |
0,9 |
|
200 και άνω |
13,5 |
6,0 |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
|
Ποσοστό σε στρέμματα |
ΑΡΑΒΟΣΙΤΟΣ |
ΒΑΜΒΑΚΙ |
ΣΙΤΑΡΙ ΣΚΛΗΡΟ |
ΣΙΤΑΡΙ ΜΑΛΑΚΟ |
ΚΑΠΝΟΣ |
|
Νομός Ξάνθης |
|||||
|
|
Ποσοστό γεωργικής έκτασης στο σύνολο της καλλιεργούμενης έκτασης με το προϊόν |
||||
|
Μέχρι 4,9 στρ. |
0,7 |
0,2 |
0,3 |
1,3 |
7,3 |
|
5-9,9 |
1,8 |
1,9 |
2,0 |
4,0 |
62,1 |
|
10-19,9 |
7,9 |
8,6 |
8,6 |
12,2 |
26,0 |
|
20-29,9 |
10,8 |
10,9 |
10,6 |
10,1 |
1,4 |
|
30-49,9 |
25,3 |
19,0 |
17,0 |
18,2 |
1,2 |
|
50-99,9 |
41,0 |
32,1 |
29,7 |
22,4 |
1,2 |
|
100-199,9 |
10,9 |
18,5 |
19,7 |
19,7 |
0,0 |
|
200 και άνω |
1,6 |
8,7 |
12,2 |
12,2 |
0,8 |
|
Ποσοστό σε στρέμματα |
ΑΡΑΒΟΣΙΤΟΣ |
ΒΑΜΒΑΚΙ |
ΣΙΤΑΡΙ ΣΚΛΗΡΟ |
ΣΙΤΑΡΙ ΜΑΛΑΚΟ |
ΗΛΙΑΝΘΟΣ |
|
Νομός Έβρου |
|||||
|
|
Ποσοστό γεωργικής έκτασης στο σύνολο της καλλιεργούμενης έκτασης με το προϊόν |
||||
|
Μέχρι 4,9 στρ. |
1,0 |
0,6 |
0,3 |
3,5 |
0,8 |
|
5-9,9 |
3,1 |
2,9 |
1,4 |
9,1 |
3,1 |
|
10-19,9 |
8,8 |
11,4 |
6,1 |
21,9 |
11,5 |
|
20-29,9 |
10,7 |
12,1 |
8,8 |
17,6 |
12,7 |
|
30-49,9 |
21,3 |
21,4 |
17,8 |
20,6 |
21,9 |
|
50-99,9 |
35,8 |
27,3 |
30,8 |
18,5 |
27,5 |
|
100-199,9 |
16,1 |
17,4 |
22,5 |
6,4 |
16,0 |
|
200 και άνω |
3,3 |
7,0 |
12,4 |
2,4 |
6,5 |
Μ’ αυτή την εικόνα της διάρθρωσης των καλλιεργειών μπορούμε να συνδέσουμε κάποια στοιχεία κόστους που σχετίζονται με τις συγκεκριμένες καλλιέργειες, όπως τουλάχιστον εμφανίζονται στην Απογραφή Γεωργίας-Κτηνοτροφίας έτους 1999-2000.
Τα στοιχεία που μπορούν να μας βοηθήσουν ν’ αξιολογήσουμε την επίπτωση που θα έχουν οι ρυθμίσεις της νέας ΚΑΠ είναι:
Α) Η μέση έκταση ανά εκμετάλλευση σε κάθε νομό και η διάρθρωση του μεγέθους του συνόλου των γεωργικών εκμεταλλεύσεων και εκτάσεων αυτού.
Β) Το ποσοστό της ιδιόκτητης, της νοικιασμένης και της γης που καλλιεργείται με άλλο καθεστώς (π.χ. μεσιακής)
Γ) Το ποσοστό της αρδευθείσας έκτασης
Δ) Το ποσοστό του είδους των ημερομισθίων που απαιτούν οι γεωργικές εργασίες, κατανεμημένες στο μέρος της εργασίας που παρέχεται από τον κάτοχο και τα μέλη της οικογένειάς του που εργάζονται στην οικογενειακή εκμετάλλευση, στο μέρος της εργασίας που παρέχουν οι μισθωτοί –είτε μόνιμοι είτε εποχικοί, στο μέρος της εργασίας που παρέχεται από άλλους αγρότες στο πλαίσιο της αλληλοβοήθειας μεταξύ των γεωργικών εκμεταλλεύσεων κατά την περίοδο της αιχμής των γεωργικών εργασιών και στο μέρος της εργασίας που παρέχουν όσοι προσφέρουν τις υπηρεσίες των γεωργικών μηχανημάτων στη γεωργία, για όσους αγρότες δεν τα διαθέτουν (κατ’ αποκοπή εργασία).
Ε) το ποσοστό της γεωργικής έκτασης όπου χρησιμοποιήθηκαν μη ιδιόκτητα γεωργικά μηχανήματα, κατανεμημένα σε συγκεκριμένα είδη γεωργικών μηχανημάτων τα οποία ζητήθηκαν από τους αγρότες κατά την περίοδο που το απαιτούσαν οι γεωργικές εργασίες.
|
Ποσοστό διάρθρωσης του μεγέθους των γεωργικών εκμεταλλεύσεων και εκτάσεων στο σύνολο των γεωργικών εκμεταλλεύσεων και εκτάσεων |
||||||
|
|
ΝΟΜΟΣ ΕΒΡΟΥ |
ΝΟΜΟΣ ΞΑΝΘΗΣ |
ΝΟΜΟΣ ΡΟΔΟΠΗΣ |
|||
|
|
εκμεταλλεύσεις |
εκτάσεις |
εκμεταλλεύσεις |
εκτάσεις |
εκμεταλλεύσεις |
εκτάσεις |
|
ΜΕΣΗ ΕΚΤΑΣΗ ΑΝΑ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗ (σε στρ.) |
|
84,97 στρ. |
|
39,8 στρ. |
|
45,99 στρ. |
|
Μέχρι 4,9 στρ. |
4,9 |
0,1 |
10,9 |
0,8 |
5,2 |
0,3 |
|
5-9,9 στρ. |
4,2 |
0,3 |
25,0 |
4,3 |
13,4 |
2,0 |
|
10-19,9 στρ. |
8,8 |
1,5 |
20,9 |
6,8 |
17,6 |
5,4 |
|
20-29,9 στρ. |
9,5 |
2,7 |
7,4 |
4,4 |
13,8 |
7,3 |
|
30-49,9 στρ. |
17,3 |
8,0 |
10,5 |
10,2 |
20,0 |
16,7 |
|
50-99,9 στρ. |
27,3 |
23,2 |
14,7 |
26,0 |
19,0 |
28,5 |
|
100-199,9 στρ. |
19,1 |
31,0 |
7,7 |
26,0 |
8,7 |
25,3 |
|
200 στρ. και άνω |
9,0 |
33,1 |
2,8 |
21,4 |
2,3 |
14,6 |
|
|
|
Ποσοστό κατοχής γεωργικής γης |
||
|
|
ΠΟΣΟΣΤΟ ΑΡΔΕΥΘΕΙΣΑΣ ΓΕΩΡΓΙΚΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ(%) |
ΙΔΙΟΚΤΗΤΗ ΓΗ |
ΝΟΙΚΙΑΣΜΕΝΗ |
ΆΛΛΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΚΑΤΟΧΗΣ |
|
ΝΟΜΟΣ ΕΒΡΟΥ |
33,3 |
58,2 |
40,5 |
1,3 |
|
ΝΟΜΟΣ ΞΑΝΘΗΣ |
66,3 |
64,7 |
33,9 |
1,4 |
|
ΝΟΜΟΣ ΡΟΔΟΠΗΣ |
49,7 |
72,4 |
24,8 |
2,8 |
|
|
ΠΟΣΟΣΤΟ ΤΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ ΟΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΘΗΚΑΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΜΗ ΙΔΙΟΚΤΗΤΑ ΓΕΩΡΓΙΚΑ ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΑ (%) |
||||
|
|
ΤΡΑΚΤΕΡ |
ΑΥΤΟΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΜΟΝΟΑΞΟΝΙΚΑ, ΜΟΝΟΣΚΑΠΤΙΚΑ ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΛΕΣ ΧΟΡΤΟΚΟΠΤΙΚΕΣ ΜΗΧΑΝΕΣ |
ΘΕΡΙΖΟΑΛΩΝΙΣΤΙΚΕΣ ΜΗΧΑΝΕΣ |
ΜΗΧΑΝΕΣ ΣΥΛΛΟΓΗΣ ΚΑΙ ΚΟΠΗΣ ΧΟΡΤΩΝ ΔΙΑΞΟΝΙΚΕΣ ΑΥΤΟΚΙΝΟΥΜΕΝΕΣ Ή ΜΗ |
ΜΗΧΑΝΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΗ ΣΥΓΚΟΜΙΔΗ ΠΑΤΑΤΑΣ , ΖΑΧΑΡΟΤΕΥΤΛΩΝ ΚΛΠ |
|
ΝΟΜΟΣ ΕΒΡΟΥ |
27,3 |
1 |
89,5 |
14,1 |
49,3 |
|
ΝΟΜΟΣ ΞΑΝΘΗΣ |
16,1 |
2,2 |
75,2 |
10 |
40 |
|
ΝΟΜΟΣ ΡΟΔΟΠΗΣ |
17,6 |
2,9 |
71,5 |
5,2 |
48,5 |
|
|
ΠΟΣΟΣΤΟ (%) ΤΩΝ ΗΜΕΡΟΜΙΣΘΙΩΝ ΠΟΥ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΘΗΚΑΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΓΕΩΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΑΠΌ ΤΟΥΣ |
||||
|
|
ΚΑΤΟΧΟΥΣ ΤΩΝ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΤΩΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΩΝ ΤΟΥΣ |
ΜΟΝΙΜΟΥΣ ΕΡΓΑΤΕΣ |
ΕΠΟΧΙΚΟΥΣ ΕΡΓΑΤΕΣ |
ΗΜΕΡΟΜΙΣΘΙΑ ΑΛΛΗΛΟΒΟΗΘΕΙΑΣ |
ΚΑΤ' ΑΠΟΚΟΠΗ ΕΡΓΑΣΙΑ |
|
ΝΟΜΟΣ ΕΒΡΟΥ |
89,5 |
1,5 |
5,9 |
1,4 |
1,7 |
|
ΝΟΜΟΣ ΞΑΝΘΗΣ |
91,8 |
2,1 |
5,5 |
0,4 |
0,2 |
|
ΝΟΜΟΣ ΡΟΔΟΠΗΣ |
94,8 |
0,7 |
3,7 |
0,2 |
0,2 |
Στα στοιχεία αυτά, εάν προστεθούν και άλλα στοιχεία κόστους για την παραγωγή των γεωργικών προϊόντων, όπως των άλλων εισροών στην παραγωγή (σπόρων, λιπασμάτων, φυτοφαρμάκων, ενέργειας κλπ), αλλά επίσης και των τόκων των δανείων (βραχυπροθέσμων και μακροπροθέσμων), της απόσβεσης και αρκετών ακόμη άλλων περισσότερο ή λιγότερο σημαντικών στοιχείων που επεμβαίνουν στην παραγωγή των γεωργικών προϊόντων, μπορούν ν’ αποτελέσουν ενδείξεις μιας μελλοντικής συμπεριφοράς ως προς την καλλιέργεια της γεωργικής γης με τα συγκεκριμένα προϊόντα, σε σχέση με το κόστος παραγωγής, την τιμή του προϊόντος, το ύψος και τους όρους της επιδότησης.
Η συμπεριφορά όμως ως προς την καλλιέργεια της γεωργικής γης εξαρτάται και από τις ευκαιρίες απασχόλησης που υπάρχουν στην αγορά εργασίας σε κάθε νομό. Σύμφωνα με τις Απογραφές Πληθυσμού 1991 και 2001 οι κλάδοι οικονομικής δραστηριότητας στους νομούς της Θράκης που παρουσίασαν αύξηση ήταν:
|
Διαφορά σε ποσοστιαίες μονάδες 2001-1991 |
ΝΟΜΟΣ ΕΒΡΟΥ |
Διαφορά σε ποσοστιαίες μονάδες 2001-1991 |
ΝΟΜΟΣ ΞΑΝΘΗΣ |
Διαφορά σε ποσοστιαίες μονάδες 2001-1991 |
ΝΟΜΟΣ ΡΟΔΟΠΗΣ |
|
Σύνολο απασχολούμενων στη Δημόσια διοίκηση και άμυνα. Υποχρεωτική κοινωνική ασφάλιση |
3,7 |
Σύνολο απασχολούμενων στις Κατασκευές |
2,9 |
Σύνολο απασχολούμενων στις Κατασκευές |
1,9 |
|
Σύνολο απασχολούμενων στο Χονδρικό και λιανικό εμπόριο επισκευή αυτοκινήτων οχημάτων μοτοσυκλετών και ειδών προσωπικής και οικιακής χρήσης |
1,7 |
Σύνολο απασχολούμενων σε Ενδιάμεσοι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί, διαχείρηση ακίνητης περιουσίας |
1,6 |
Σύνολο απασχολούμενων σε Μεταποιητικές βιομηχανίες |
1,8 |
|
Σύνολο απασχολούμενων στις Κατασκευές |
1,6 |
Σύνολο απασχολούμενων στα Ξενοδοχεία και εστιατόρια |
1,2 |
Σύνολο απασχολούμενων σε Ενδιάμεσοι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί, διαχείρηση ακίνητης περιουσίας |
1,2 |
|
Σύνολο απασχολούμενων σε Ενδιάμεσοι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί, διαχείρηση ακίνητης περιουσίας |
1,4 |
Σύνολο απασχολούμενων σε Μεταποιητικές βιομηχανίες |
1,1 |
Σύνολο απασχολούμενων στα Ξενοδοχεία και εστιατόρια |
1,1 |
|
Σύνολο απασχολούμενων στα Ξενοδοχεία και εστιατόρια |
1,3 |
Σύνολο απασχολούμενων στο Χονδρικό και λιανικό εμπόριο επισκευή αυτοκινήτων οχημάτων μοτοσυκλετών και ειδών προσωπικής και οικιακής χρήσης |
1,1 |
Σύνολο απασχολούμενων στο Χονδρικό και λιανικό εμπόριο επισκευή αυτοκινήτων οχημάτων μοτοσυκλετών και ειδών προσωπικής και οικιακής χρήσης |
0,7 |
|
Σύνολο απασχολούμενων στην Υγεία και κοινωνική μέριμνα |
1,0 |
Σύνολο απασχολούμενων στην Εκπαίδευση |
0,9 |
Σύνολο απασχολούμενων στην Εκπαίδευση |
0,5 |
|
Σύνολο απασχολούμενων στην Εκπαίδευση |
0,9 |
Σύνολο απασχολούμενων στην Υγεία και κοινωνική μέριμνα |
0,6 |
Σύνολο απασχολούμενων στην Παροχή ηλεκτρικού ρεύματος φυσικού αερίου και νερού |
0,3 |
|
Σύνολο απασχολούμενων σε Λοιπές υπηρεσίες |
0,4 |
Σύνολο απασχολούμενων σε Λοιπές υπηρεσίες |
0,6 |
Σύνολο απασχολούμενων στην Υγεία και κοινωνική μέριμνα |
0,2 |
|
Σύνολο απασχολούμενων σε Μεταποιητικές βιομηχανίες |
0,2 |
Σύνολο απασχολούμενων στην Παροχή ηλεκτρικού ρεύματος φυσικού αερίου και νερού |
0,2 |
Σύνολο απασχολούμενων σε Λοιπές υπηρεσίες |
0,2 |
|
Σύνολο απασχολούμενων στην Παροχή ηλεκτρικού ρεύματος φυσικού αερίου και νερού |
0,2 |
Σύνολο απασχολούμενων στις Μεταφορές αποθήκευση και επικοινωνίες |
0,2 |
|
|
|
Σύνολο απασχολούμενων σε Ορυχεία και λατομεία |
0,0 |
|
|||
Αντίθετα, οι κλάδοι οικονομικής δραστηριότητας που παρουσίασαν μείωση ήταν:
|
|
ΝΟΜΟΣ ΕΒΡΟΥ |
|
ΝΟΜΟΣ ΞΑΝΘΗΣ |
|
ΝΟΜΟΣ ΡΟΔΟΠΗΣ |
|
Σύνολο απασχολούμενων στις Μεταφορές αποθήκευση και επικοινωνίες |
-0,8 |
Σύνολο απασχολούμενων σε Ορυχεία και λατομεία |
-0,0 |
Σύνολο απασχολούμενων σε Ορυχεία και λατομεία |
-0,0 |
|
Σύνολο απασχολούμενων στη Γεωργία, κτηνοτροφία, θήρα και δασοκομία, αλιεία |
-10,7 |
Σύνολο απασχολούμενων στη Δημόσια διοίκηση και άμυνα, Υποχρεωτική κοινωνική ασφάλιση |
-0,1 |
Σύνολο απασχολούμενων στη Δημόσια διοίκηση και άμυνα, Υποχρεωτική κοινωνική ασφάλιση |
-0,1 |
|
|
|
Σύνολο απασχολούμενων στη Γεωργία, κτηνοτροφία, θήρα και δασοκομία, αλιεία |
-11,9 |
Σύνολο απασχολούμενων στις Μεταφορές αποθήκευση και επικοινωνίες |
-0,3 |
|
|
|
|
|
Σύνολο απασχολούμενων στη Γεωργία, κτηνοτροφία, θήρα και δασοκομία, αλιεία |
-8,2 |
Προκύπτει λοιπόν ότι, ο κλάδος της γεωργίας, κτηνοτροφίας κλπ. παρουσίασε κατά το διάστημα της δεκαετίας πολύ σοβαρή μείωση και στους τρεις νομούς της Θράκης και μόνο ο ν. Έβρου μπόρεσε να καλύψει τη διαφορά της μείωσης της απασχόλησης στη γεωργία κλπ από την αύξηση των άλλων κλάδων οικονομικής δραστηριότητας.
Η διαφορά αύξησης και μείωσης του ποσοστού απασχόλησης μεταξύ των διαφόρων κλάδων οικονομικής δραστηριότητας κατά το διάστημα της δεκαετίας 1991-2001 στους τρεις νομούς ήταν:
|
ΝΟΜΟΣ ΕΒΡΟΥ |
ΝΟΜΟΣ ΞΑΝΘΗΣ |
ΝΟΜΟΣ ΡΟΔΟΠΗΣ |
|
0,9 |
-1,4 |
-0,7 |
Δηλ. μόνο ο ν. Έβρου μπόρεσε να απορροφήσει τη μείωση της απασχόλησης στη γεωργία, αλλά αυτό έγινε κατά κύριο λόγο με την παρέμβαση του δημόσιου τομέα που κατά το διάστημα της δεκαετίας αυξήθηκε κατά 3,7 ποσοστιαίες μονάδες, ενώ στους άλλους δύο νομούς αυξήθηκε η ανεργία ή μετακινήθηκε το εργατικό δυναμικό προς άλλες περιοχές προς εξεύρεση εργασίας.
Οι ρυθμίσεις της νέας ΚΑΠ επομένως είναι πολύ σημαντικές για τη Θράκη καθ’ όσον ο κλάδος της γεωργίας απασχολεί ακόμη ένα πολύ σημαντικό μέρος του εργατικού δυναμικού και των τριών νομών της:
|
Έτος 2001 |
Ποσοστό απασχολούμενων στον κλάδο Γεωργία, κτηνοτροφία, θήρα και δασοκομία, αλιεία |
|
ΝΟΜΟΣ ΡΟΔΟΠΗΣ |
47,4 |
|
ΝΟΜΟΣ ΞΑΝΘΗΣ |
26,6 |
|
ΝΟΜΟΣ ΕΒΡΟΥ |
25,6 |
Ο γεωργικός τομέας φαίνεται ν’ ενδιαφέρει αρκετά ακόμη και τους νέους αγρότες καθ’ όσον οι γεωργοί που είναι κάτω των 55 ετών καλλιεργούν το μεγαλύτερο ποσοστό της γεωργικής γης και στους τρεις νομούς και βρίσκονται οπωσδήποτε σε όλο και μεγαλύτερο ποσοστό μεγαλύτερης τάξης μεγέθους γεωργικών εκτάσεων:
|
|
ΝΟΜΟΣ ΕΒΡΟΥ |
ΝΟΜΟΣ ΡΟΔΟΠΗΣ |
ΝΟΜΟΣ ΞΑΝΘΗΣ |
|
|
Ποσοστό γεωργών κάτω των 55 ετών στις διάφορες τάξεις μεγέθους γεωργικές εκτάσεις |
||
|
Στο σύνολο της έκτασης |
58,5 |
53,3 |
55,9 |
|
Μέχρι 4,9 στρ. |
34,0 |
44,6 |
53,4 |
|
5 - 9,9 στρ. |
37,2 |
56,8 |
66,5 |
|
10 - 19,9 στρ. |
48,7 |
57,0 |
61,0 |
|
20 - 29,9 στρ. |
46,0 |
54,7 |
50,5 |
|
30 - 49,9 στρ. |
44,8 |
56,2 |
50,9 |
|
50 - 99,9 στρ. |
50,1 |
49,4 |
55,0 |
|
100 - 199,9 στρ. |
57,2 |
49,9 |
55,7 |
|
200 στρ. και άνω |
70,8 |
61,4 |
57,1 |
Προκύπτει επομένως από τα παραπάνω στοιχεία ότι ο γεωργικός τομέας στη Θράκη ενδιαφέρει ακόμη ένα μεγάλο ποσοστό του ενεργού πληθυσμού του και ένα επίσης πολύ σημαντικό μέρος των νέων γεωργών, ενώ η αγορά εργασίας δεν δημιούργησε κατά το διάστημα της δεκαετίας ανάλογες θέσεις απασχόλησης για όσους είχαν αποχωρήσει από τη γεωργία. Αυτό σημαίνει ότι, εάν εξακολουθήσουν να υπάρχουν οι ίδιες προϋποθέσεις οικονομικής ανάπτυξης για τη Θράκη, ο γεωργικός τομέας θα εξακολουθήσει να παραμένει σημαντική διέξοδος απασχόλησης για τους νέους γεωργούς και επομένως ενδιαφέρουν ιδιαίτερα τη Θράκη οι ρυθμίσεις της νέας ΚΑΠ για τα συγκεκριμένα γεωργικά προϊόντα, εφ’ όσον θα καθορίσουν το ποσοστό του ενεργού πληθυσμού της που θα εξακολουθήσει να παραμένει στην περιοχή.
Θετικά στοιχεία για την εξέλιξη της απασχόλησης στη γεωργία είναι το σχετικά μεγάλο-σε σύγκριση με άλλους νομούς της Ελλάδας- ποσοστό των νέων γεωργών που καλλιεργούν τη γεωργική γη, οι ειδικές πριμοδοτήσεις καλλιέργειας του σκληρού σταριού που καταλαμβάνει μεγάλο μέρος της γεωργικής γης των νομών της και η μικρή αλλαγή στο ποσό της επιδότησης που θα έχουν τα σιτηρά. Ενώ τα στοιχεία που θα μπορούσαν να δημιουργήσουν αρνητική εξέλιξη στην απασχόληση είναι η πρόβλεψη της μη περαιτέρω πριμοδότησης της καλλιέργειας του καπνού και των ζαχαρότευτλων, η χαμηλή τιμή στην αγορά του μαλακού σταριού και του κριθαριού και η πτωτική τιμή του βαμβακιού, όπως και το ιδιαίτερα δαπανηρό κόστος παραγωγής ορισμένων γεωργικών προϊόντων.
Το ζητούμενο είναι παρ’ όλα αυτά ποια θα είναι η πραγματική συμπεριφορά των γεωργών, η οποία καθορίζεται προφανώς από όλους αυτούς τους παράγοντες που προαναφέρθηκαν αλλά που συγχρόνως μπορεί να αντιδρά επινοώντας πολλές φορές λύσεις που δεν μπορούν να έρθουν στο φως από την απλή παράθεση οικονομικών και κοινωνικών στοιχείων και οι οποίες λύσεις έχουν σχέση με την δράση του ανθρώπινου παράγοντα που σκέφτεται, συνδυάζει και αντιδρά ποικιλοτρόπως σε μια δεδομένη οικονομική και κοινωνική κατάσταση, δημιουργώντας ή όχι διεξόδους απασχόλησης, που έχουν σχέση με τα ιδιαίτερα κοινωνικά και πολιτιστικά του χαρακτηριστικά.
.................................................................................................................................................
Είχε δημοσιευθεί στο αφιέρωμα του Βορέα για τη Νέα ΚΑΠ(τεύχος 16) τον Σεπτέμβριο 2006, πριν 20 χρόνια!