Ένα λεύκωμα για τους μουσουργούς της Θράκης

ΟΙ επιφανείς της Βόρειας Θράκης-Μια εξαιρετική έκδοση ιστορικής και πολιτιστικής αυτογνωσίας από τη Θεοδώρα Μηνούδη

Μια ενδιαφέρουσα εκδήλωση για τους επιφανείς της Ανατολικής Ρωμυλίας-Βόρειας Θράκης σήμερα στην Αθήνα

Το πορτρέτο του Κομοτηναίου Παναγιώτη Ελή πριν 60 χρόνια στον Αη Στράτη από τον ζωγράφο και χαράκτη Χρίστο Δαγκλή

Ο Παναγιώτης Ελής με καταγωγή από την Κομοτηνή ήταν το πρώτο θύμα της χούντας που δολοφονήθηκε εν ψυχρώ στις 25 Απριλίου 1967 στο Ιππόδρομο στο Φαληρικό Δέλτα.Είχε πάρει μέρος στην Εθνική Αντίσταση και είχε βασανιστεί στη Μακρόνησο.Την περίοδο της εξορίας του στον Αη Στράτη το 1956,πριν 60 χρόνια,ο συνεξόριστός του ζωγράφος και χαράκτης Χρίστος Δαγκλής φιλοτέχνησε το πορτρέτο του.Ο Χρίστος Δαγκλής είχε γεννηθεί στα Γιάννενα το 1916,πριν 100 χρόνια."Η καλλιτεχνική δημιουργία του"-γράφει στο ΛΕΞΙΚΟ ΕΛΛΗΝΩΝ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΩΝ που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις ΜΕΛΙΣΣΑ ο ιστορικός τέχνης και ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών Χρύσανθος Χρήστου-"έχει ως ερέθισμα και αφετηρία την οπτική πραγματικότητα.Ζωγράφος και χαράκτης,εργάζεται και στις δυο αυτές κατηγορίες,για τις οποίες χρησιμοποιεί ουσιαστικά διαφορετικό μορφοπλαστικό λεξιλόγιο.Έτσι,στα σχέδιά του και τα χαρακτικά μένει περισσότερο πιστός στην ανθρώπινη μορφή και τις σκηνές από τα βιώματα και τη ζωή των εξορίστων,αλλά στην υδατογραφία και τα μελάνια στρέφεται προς το φυσικό χώρο,ιδιαίτερα στα τοπία των νησιών,και ενώ στα σχέδια και τα χαρακτικά κινείται στο κλίμα του ρεαλισμού,στην υδατογραφία και τα μελάνια στρέφεται στη σχηματοποίηση,στους συνδυασμούς του άσπρου και του μαύρου τονίζοντας τον ατμοσφαιρικό χαρακτήρα του φωτός.Πρόκειται για μια υδατογραφία στις προεκτάσεις του ιμπρεσιονισμού,που διακρίνεται για τη διαύγεια και την ευγένεια των χρωμάτων,την έμφαση στο τυπικό και την καθαρά ποιητική φωνή του συνόλου.Μάλιστα σε μερικές περιπτώσεις διαφαίνεται η επίδραση της μαθητείας του κοντά στον Παρθένη,ιδιαίτερα στην απόδοση του φυσικού χώρου.Στα σχέδια και τα χαρακτικά του από τα χρόνια της εξορίας,το εξπρεσιονιστικό λεξιλόγιο παίζει συχνά σημαντικό ρόλο,με τον πιεστικό χώρο,τα γωνιώδη θέματα και το ρόλο του μαύρου.Η επίδραση της ιδιαίτερης απασχόλησής του με το σχέδιο και τη χαρακτική σημειώνεται και στις πρώιμες υδατογραφικές του προσπάθειες,έργα της περιόδου αυτής 1939-1966.Στα λάδια του,και ιδιαίτερα στη σειρά Άσπρο Μαύρο,έχουμε ουσιαστικά στοιχεία της υδατογραφίας του,με τη σχηματοποίηση,τα καμπυλόμορφα θέματα και τον επεκτατικό χώρο.Από το 1995 στο αρχοντικό Πυρσινέλλα,στα Γιάννενα,λειτουργεί το Μουσείο Χρίστου Δαγκλή".

Ένα δοκίμιο για τον Κώστα Βάρναλη από τον φιλόλογο και ποιητή Θανάση Μουσόπουλο

Ένα δοκίμιο για τον Κώστα Βάρναλη από τον φιλόλογο και ποιητή Κώστα Βάρναλη από τον φιλόλογο Θανάση Μουσόπουλο είχε κυκλοφορήσει το 1986,πριν τριάντα χρόνια.Η πνευματική και πολιτιστική ζωή της Θράκης στα καλύτερά της!

Πενήντα χρόνια (1966-2016) από την αποχώρηση του μητροπολίτη Αλεξανδρούπολης Ιωακείμ Καβύρη

Πενήντα χρόνια (1966-2016) συμπληρώνονται φέτος από την αποχώρηση του μητροπολίτη Αλεξανδρούπολης Ιωακείμ Καβύρη  μετά από Βασιλικό Διάταγμα λόγω ορίου ηλικίας.Είναι ο μακροβιότερος μητροπολίτης και μια από τις επιβλητικές και εμβληματικές μορφές της Αλεξανδρούπολης και του Έβρου.Ήταν ιδρυτής και κτήτορας του Ιωακείμιου Γηροκομείου.Είχε γεννηθεί το 1880 στη Σηλυβρία της Ανατολικής Θράκης.Κοιμήθηκε στην Αθήνα στις 19 Φεβρουαρίου 1974 και ενταφιάστηκε

στην Αλεξανδρούπολη.

Μια μορφή του παγκόσμιου και ελληνικού φεμινιστικού κινήματος η Αδριανουπολίτισσα Αύρα Θεοδωροπούλου

ΑΥΡΑ ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΥ (1880-1963)

Πρόεδρος Σ.Δ.Γ.

(1922-1957)

Η Αύρα Θεοδωροπούλου, το γένος Δρακοπούλου, γεννήθηκε το 1880 στην Αδριανούπολη και ανήκε σε εύπορη αστική οικογένεια. Σπούδασε ιστορία της Μουσικής και πιάνο, είχε μεγάλη εγκυκλοπαιδική μόρφωση και γνώριζε άριστα δυό ξένες γλώσσες.

Η Αύρα Θεοδωροπούλου στάθηκε σε όλη της τη ζωή μια επαγγελματίας, κατά βάση, γυναίκα. εργάσθηκε 52 χρόνια ως Καθηγήτρια του πιάνου και της ιστορίας της Μουσικής στα Ωδεία Αθηνών, Ελληνικό και Εθνικό, και ως το τέλος της ζωής της ως μουσικο-κριτικός έγραφε επαγγελματικά σε διάφορες εφημερίδες και περιοδικά. Ήταν ακόμη συγγραφέας. Έργα της είναι: «Η Μουσική δια των Αιώνων», «Μουσικές μελέτες», «Ίαμβοι και ανάπαιστοι Παλαμά-Καλομοίρη», «Μουσικές ομιλίες» και την «Ιστορία της Μουσικής». Σ’ όλη αυτή τη μακριά επαγγελματική σταδιοδρομία της, η Αύρα προωθούσε πάντα με αληθινή στοργή και χαρά τα πραγματικά ταλέντα, όσα συναντούσε σε νεαρούς σπουδαστές της Μουσικής.

Εξαιρετικά εξοπλισμένη η Αύρα, ψυχικά, πνευματικά και κοινωνικά, δεν ήταν δυνατά να καλύψει μόνο με την επαγγελματική της εργασία την ανήσυχη ιδιοσυγκρασία της. Πάντα πρωτοπόρος εμφανίζεται σε κάθε κοινωνική εκδήλωση. Από το 1897 ως και τον πόλεμο του 1940 πρόσφερε τις υπηρεσίες της με αληθινή αυτοθυσία σ’ όλους τους πολέμους της πατρίδας μας. Το 1911 ίδρυσε το Κυριακό Σχολείο Εργατριών. Το 1918 το σύνδεσμο «Αδελφή του Στρατιώτη». Το 1920 το Σύνδεσμο για τα Δικαιώματα της Γυναίκας, το κύριο έργο της ζωής της πλάι στη μουσική. Η Επιτροπή Κοινωνικής Πρόνοιας του ίδιου Συνδέσμου εποπτεύει και βοηθεί το 1922-50 καταυλισμούς Προσφύγων. Τον ίδιο χρόνο η Αύρα πρωτοστατεί στην ίδρυση του ορφανοτροφείου Εθνική Στέγη. Το 1925 ιδρύει με την Μαρία Σβώλου τη Νυκτερινή Εμπορική Σχολή Θηλέων. Το 192 την Παπαστράτειο Επαγγελματική Σχολή. Το 1935, με τις Αλεξ. Ιωαννίδη, Αγνή Ρουσσοπούλου και Φανή Σαρεγιάννη, τις εξοχές εργαζομένων Γυναικών στην Εκάλη (που διέλυσε ο Μεταξάς επειδή αρνήθηκαν να ενταχθούν στην ΕΟΝ).

Στο Σύνδεσμο για τα Δικαιώματα της Γυναίκας η Αύρα Θεοδωροπούλου έγινε Πρόεδρος το 1922 κα ι παρέμεινε  35 συνεχή χρόνια.

Σ’ όλη αυτή τη μακρόχρονη διάρκεια της Προεδρίας της στο φεμινιστικό Σύνδεσμο, αγωνιζόταν πάντα με την ίδια θέρμη για την απόλυτη ισότητα της Γυναίκας. Είναι πραγματικά μοναδικό το φαινόμενο αυτό. Εργάστηκε όσο καμιά άλλη γυναίκα στην Ελλάδα, με σύστημα, με αξιοθαύμαστη οργανωτική ικανότητα, με απόλυτα δημοκρατική αντίληψη, με διορατικότητα, με αδάμαστο θάρρος και κυρίως με πρωτοποριακή πάντοτε αντίληψη όλων των θεμάτων, γενικών και ειδικών.

Η Αύρα είχε πάρει μέρος σε πολλά Διεθνή Συνέδρια και οι εισηγήσεις της για τα γυναικεία ζητήματα γινόντουσαν πάντοτε δεκτές, και στα τελευταία της ακόμη χρόνια όταν η προχωρημένη ηλικία και η σοβαρά κλονισμένη υγεία της δεν της επέτρεπαν να ταξιδεύει, οι εισηγήσεις που έστελνε από την Αθήνα γινόντουσαν πάντοτε δεκτές. Η γνωστή Αγγλία φεμινίστρια λαίδη Μάργκαρετ Κόρμπετ Άσμπυ, παλαιά συνεργάτρια της Αύρας και Πρόεδρος στη Διεθνή Ένωση Γυναικών, έγραψε στο φύλο του Απριλίου 1963 του Δελτίου International women’s News, ανάμεσα σε άλλα: «Ο αιφνίδιος θάνατος της Αύρας Θεοδωροπούλου είναι μια θλιβερή είδηση για όλους εμάς που θυμόμαστε τα πολλά χρόνια που υπήρξε συνεργάτριά μας στη Διοίκηση της Alliance. Η Αύρα υπήρξε μια εργάτρια της ιδέας με μεγάλη καρδιά σε εποχή που ο Φεμινισμός στην Ελλάδα απείχε πολύ από του να γίνεται παραδεκτός. Η Αύρα είχε απέραντο θάρρος και φωτεινό πνεύμα και ενέπνεε όλους όσους εργάζονταν μαζί της».

Αλλά και η ιδιωτική της ζωή ήταν ένα φωτεινό παράδειγμα. Ως σύζυγος του Σπύρου Θεοδωρόπουλου, του γνωστού ποιητή και λογοτέχνου Άγι Θέρου, ήταν η αντάξια σύντροφος της ζωής του, και το πολιτισμένο, φιλόξενο και χαρούμενο σπίτι τους στην Κηφισιά, δεχόταν επί πολλά χρόνια κάθε Κυριακή, ό,τι καλύτερο είχε να παρουσιάσει η ελληνική διανόηση. Το σπιτικό της ήταν η ενσάρκωση του ελληνικού σπιτιού, όπως το φαντάστηκε στο άρθρο που δημοσίευσε στο πρώτο τεύχος του ¨Αγώνα της Γυναίκας» δηλαδή γεμάτο ήλιο και αέρα, θεμελιωμένο στην ισότητα και τον αμοιβαίο σεβασμό του άντρα και της γυναίκας.

Με γαλήνια απλότητα και καρτερία αντιμετώπισε τα βαρύτατα πλήγματα των τελευταίων ετών της ζωής της, το χαμό του αγαπημένου της άντρα και το θάνατο του αγαπημένου της ανιψιού Γιώργου Παππά.

Ως το τέλος της παρακολουθούσε όλη την πνευματική και καλλιτεχνική κίνηση, απόλυτα ενημερωμένη σε κάθε αξιόλογη εκδήλωση καις τις πιο σύγχρονες τάσεις.

Ο Ιουστινιανός,μια από τις μεγαλύτερες και πιο δυναμικές προσωπικότητες της ιστορίας του Βυζαντίου!

"Αναμφισβήτητα,ο Ιουστινιανός είναι από τις μεγαλύτερες και πιο δυναμικές προσωπικότητες της ιστορίας του Βυζαντίου.Καταγόταν από εκρωμαϊσμένη οικογένεια της ιλλυρικής Θράκης,και το πραγματικό του όνομα ήταν Φλάβιος Πέτρος Σαββάτιος.Ιουστινιανός ονομάστηκε πολύ αργότερα,όταν υιοθετήθηκε από το θείο του Ιουστίνο-που ήταν άτεκνος-προτού αυτός γίνει αυτοκράτορας.Ο Ιουστινιανός εμπνεόταν από την αρχή ως το τέλος της βασιλείας του από δυο μεγάλες ιδέες:την ανασύσταση του ρωμαϊκού κράτους και την επιβολή της ορθόδοξης χριστιανικής θρησκείας σε όλη την επικράτεια της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.Το προσωπικό του μεγαλείο φαίνεται καθαρά στην ευρύτητα των πολιτικών του επιδιώξεων,στην εξαιρετικά πολύπλευρη δραστηριότητά του και στην ιδιαίτερη ικανότητά του στην επιλογή άξιων συνεργατών.Είναι αλήθεια ότι όλοι οι συνεργάτες του πρωτοστάτησαν τόσο στην άσκηση της εσωτερικής πολιτικής,όσο και στη διεξαγωγή των μεγάλων πολέμων στη Δύση και στην Ανατολή.Οι στρατηγοί Βελισσάριος και Ναρσής ηγήθηκαν στους μεγάλους ανακτητικούς πολέμους στη Δύση,ο Τριβωνιανός πραγματοποίησε την κωδικοποίηση του δικαίου,ο Ιωάννης Καππαδόκης εισήγαγε τα σπουδαία διοικητικά και φορολογικά μέτρα,οι αρχιτέκτονες Ανθέμιος και Ισίδωρος σχεδίασαν και έκτισαν το λαμπρότερο μνημείο της Βυζντινής Αυτοκρατορίας την Αγία Σοφία.Εμπνευστής όλων αυτών των έργων υπήρξε ο ίδιος ο Ιουστινιανός".(ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ-ΕΚΔΟΤΙΚ¨Η ΑΘΗΝΩΝ).

Φέτος συμπληρώνονται 1450 χρόνια (565-2015) από τον θάνατό του.

Ο Ζήσης Πολυχρονίδης κρατάει τους δεσμούς του με τη Νέα Βύσσα και τη Νέα Ορεστιάδα!

Δεν είναι άλλωστε τυχαίο που ο εγγονός του ονομάζεται Ορέστης!Από τα δραστήρια μέλη της παροικίας της Νέας Βύσσας στην Αθήνα,ειδικά την περίοδο 1980-19990.Ο Σύλλογος Εβριτών στην πλατεία Κουμουνδούρου,στο τέρμα της Ευριπίδου,όπου διακινούνταν η σκούπα και τα σκόρδα από τη Νέα Βύσσα,τόπος αναφοράς και συνάντησης για τους Εβρίτες και τις Εβρίτισσες της Αθήνας και της Αττικής.Για μια μεγάλη περίοδο ένα ανοιχτό δημιουργικό,λαογραφικό,πολιτιστικό και κοινωνικό εργαστήρι.Αυτά και άλλα πολλά θυμηθήκαμε στη συνάντησή μας στη Νέα Ορεστιάδα.Μιλήσαμε και για τη μοναχοκόρη του τη Μαρία,που έφυγε πριν ενάμιση χρόνο,έχοντας δώσει μια μεγάλη μάχη.Ένα παράδειγμα θάρρους και αξιοπρέπειας.Μια πηγή έμπνευσης για όλη την οικογένεια.Αυτή ήταν η αθέατη πλευρά της οικογένειας,που τη γνώριζαν οι συγγενείς,οικείοι και φίλοι.Αυτή που έδειξε και δοκίμασε χαρακτήρες.Μέσα από την απώλειά της προέκυψε ένα σύμπαν συναισθημάτων και αξιών,μια πολύτιμη παρακαταθήκη για όλους.Την άλλη την παρακολουθούσα,ανεξαρτήτως αν βρισκόμασταν ή αν τα λέγαμε συχνά,αφού ο Πέτρος είχε επιλέξει τη δημοσιογραφία και τα πήγαινε εξαιρετικά μέχρι που στη ζωή του και στην καριέρα του μπήκε "Ο τροχός της τύχης" στον τηλεοπτικό σταθμό STAR.Η πρώτη σεζόν έκλεισε καλά με την ανανέωση του συμβολαίου για δεύτερη τηλεοπτική χρονιά.Χαιρόμαστε με τη χαρά των γονιών του και του ευχόμαστε τα πράγματα να του πάνε ακόμη καλύτερα.Καμαρώνουμε επιπρόσθετα,γιατί ο Πέτρος τιμάει τη γενέτειρα των γονιών του και των παππούδων του.Πάντα μιλάει για τη Νέα Βύσσα,η οποία στο πρόσωπό του βρήκε τον καλύτερο πρεσβευτή της!

Από την Χελιδώνα η καταγωγή της ερμηνεύτριας των Imam Baildi Ρένας Μόρφη

Kέρδισε τις εντυπώσεις την πρώτη μέρα των εκδηλώσεων της 21ης Συνάντησης Νέων ΑΡΔΑΣ 2015, η ερμηνεύτρια των Imam Baildi. Η Ρένα Μόρφη κατάγεται από την Χελιδώνα Ορεστιάδας.

Κώστας Θρακιώτης

Ο λογοτέχνης Κώστας Θρακιώτης
στο σπίτι του στη Νέα Σμύρνη Αττικής 

Το Σουφλί και οι Σουφλιώτες

Είχαν να λένε οι ντόπιοι στα νυχτέργια τους, τα χειμωνιάτικα βράδια, για το τι σκαρφίζονταν οι παλαιότεροι για να ξεφορτωθούν το Τούρκο μέσα από την πολιτεία τους. Εκεί να βλέπεις χάσκαρα και γέλια, σαν διηγόντουσαν σπαρταριστές ιστορίες για φαντάσματα, περδουκλώματα, για καβαλίκες των αγάδων κι ένα σωρό του κόσμου αβανιές, που τους έκαναν να πιστεύουν πως τ’ αερικά και τα δαιμόνια ξεσηκώνονταν ενάντια τους, γιατί ήθελαν λέει τον εξολοθρεμό τους.

Να, γιατί λοιπόν τα χτήματα όλα ένα γύρο, μουριές, σταροχώραφα, περιβόλια, αμπέλια και μποστάνια ήταν ολότελα στα χέρια των ντόπιων Χριστιανών. Που να βρεθεί κανένας αγάς κτηματίας εκεί, ακόμα κι έμπορος; Τους έδιωχνε βλέπεις ο τόπος, που ήταν σαν μια μεγάλη φάρα κι από ένα γεννοκόπι. Αν έβλεπες κανένα φέσι στο κέντρο ή στο σταθμό, ήξερες πως ήταν κάποιος διοικητικός υπάλληλος, στο Τελωνείο ή στη Ρεζύ, ζαμπίτης ή νιζάμης της τοπικής φρουράς και τίποτε άλλο.

Έτσι ξεχώριζε το Σουφλί ανάμεσα σ’ όλη τη Θράκη, σαν κάτι που δεν μπορούσε να το βάλει ο νους σου μέσα στην καρδιά της Τουρκιάς. Ό,τι και να πεις τη χαιρόσουν εκείνη την πολιτεία, που ήταν ολότελα Ρωμέικη, με την ανεξαρτησία και τη λεβεντιά της και ήξερες από πρώτα πως ήταν έτοιμη για ένα φιλότιμο, να σκοτώσει και να σκοτωθεί για τη μεγάλη που λένε Ιδέα. Μα να μη θαρρέψει κανένας πως ήταν και ντιπ ρέμπελοι ή μπόσικοι άνθρωποι, του σχοινιού και του παλουκιού, που δεν το ’χαν για τίποτα να σαπλαντήσουν τον αντικρυνό τους γιατί τους λοξοκοίταξε…

Όχι. Οι άνθρωποι ήταν νοικοκυραίοι. Ντόμπροι και μπεσαλήδες. Κοίταζαν τη δουλειά τους και δεν πείραζαν κανέναν, αν πρώτος αυτός δεν τους πείραζε. Δεν ήταν ντεληφουσέκια, ούτε κοπούκια. Δεν ήταν μ’ άλλα λόγια παλαβοί. Ξύπνιοι ήταν όσο δεν έπαιρνε και πονηροί όσο έπρεπε, για να μην τους ανεβαίνει κανένας στο κεφάλι και τους πάρει τον αέρα….

Φονικά δεν ακούστηκαν ποτέ στον τόπο τους. Σκοτωμοί στις νταβέρνες, πάνω στον καυγά και σούπα-μούπες, όπως δα γίνονται σ’ όλα τα μέρη του κόσμου, όπου υπάρχουν αψόθυμα νιάτα και γρήγορα ανάβουν τα αίματά τους από μια μικρή παραξήγηση, όχι δε θυμόταν ποτέ οι παλιοί έως τότε. Τα καμπανταϊλίκια ήταν για τους άλλους. Αυτοί αν μάλωναν καμιά φορά θα ’ταν για καμιά διαφιλονικούμενη ρίζα μουριάς ή για κανένα καβάκι. Τότε μπορούσαν ν’ αρπάξουν το στυλιάρι ή τον κασμά και να τον φέρουν στην κεφαλή του άλλου.

Ο τόπος ήταν βέβαια φτωχός και το ψωμί έβγαινε δύσκολα. Μα όπως και να το κάνεις, όλοι αναμεταξύ τους ήταν, όπως είπαμε, σαν μια γενιά. Πες αδέλφια, συγγενήδες, πρωτοδευτεροξάδελφα, κουμπάροι, συμπέθεροι, κι αμέσως φίλιωναν. Το αίμα νερό δε γίνεται. Έκοβαν την αμάχη ευτύς σαν τους παίρναγε ο θυμός –το κακό αίμα που τους είχε βαρέσει στο κεφάλι- κι αντάμα τραβούσαν κανένα ποτηράκι ρακί ή να πιουν λίγο μπρούσκο κρασί για να πάει και τούτο με τις καλιακούδες στο κράκουρα και στην οργή…

Οι προετοιμασίες του γάμου

Και η κόνα Βασιλική, πραγματική αρχόντισσα του τόπου, θυγατέρα του κυρ Δερβίσογλου, του ξακουσμένου έμπορα στην Πολιτεία, με την σαμουρογούνα της και τον μεταξωτό μποχτσά της, πλάι στον άντρα της τον κύριο Δημητρό, υποδεχόταν στο σαλόνι τους, τον μουσαφίρ-οντά, όπως τον έλεγαν, τον κόσμο που ερχόταν να τους συγχαρεί για τους μελλούμενους γάμους της μονάκριβης κόρης τους.

Όλο το σπίτι βρισκόταν σήμερα σε αδιάκοπη κίνηση και ταραχή. Η νύφη χαμηλοβλεπούσα κι ακριβοθώρητη πηγαινοερχόταν από το ένα δωμάτιο στο άλλο, τάχα για να βάλει τάξη στα πράγματα, μα δεν έκανε τίποτα απ’ ό,τι λογάριαζε να κάνει. Άλλωστε την Χρυσούλα την είχαν τόσο καλομαθημένη, που όλες τις δουλειές του σπιτιού τις έκαναν οι δούλες. Και μόνο η αφέντρα, η  μάνα της, έδινε τις παραγγελιές και τις διάτες.

Από τα πολλά πρωί είχαν ανοίξει τα σεντούκια και τα φορτσέρια με τα προικιά. Μοσχοβόλησε ο τόπος σαν ανοίχτηκαν τα μπαούλα από τα κυπαρισσόμηλα και τη λεβάντα του βουνού. Τα είχαν αποθέσει εκεί για να μη τα φάει η βότριδα. Και τι προικιά ήταν εκείνα που τα δούλεψαν τώρα και χρόνια τόσο μαστορικά οι καλύτερες υφάντρες και κεντήστρες του τόπου; Τα θάμαζαν και τα ζήλευαν όσοι τα πρωτοείδαν. Τέτοιο πλούτο κι αρχοντιά δεν ματάειδαν έως τότες.

Τα μεταξωτά παπλώματα στ’ αλήθεια, ήταν η χαρά του ματιού, έτσι πλουμισμένα με χίλια δυο σχέδια και χρώματα που είχαν. Σαν τα ’πιανες έμοιαζαν με νερό. Τόσο απαλά στα δάχτυλα των χεριών σου εφάνταζαν. Αμή και οι σελτέδες, τα στρωσίδια, τα μαξιλάρια, οι μπάντες από μαλλί της Ανατολής και μπαμπάκι του Μισιριού και τι κεντίδια και τι ξόμπλια, όλα περίτεχνα ιστορημένα. Άδικα δεν χάλασε ο κυρ Δημητρός για το χατήρι της μοναχοκόρης του, τόσες λίρες και ναπολεόνια, για να γίνουν όλα ετούτα τα υφαντικά, οι ρόμπες, τα μεσοφούστανα, κι όλα τ’ άλλα όσα χρειάζονται για να στηθεί ένα καλό οικοκυργιό. Το τράχωμα μετρήθηκε στα χέρια του γαμπρού, πεντακόσιες ολοστρόγγυλες λίρες, μπροστά στον Παπαγιάννη και τον γέροντα Σατραζανίδη.

Στο μεταξύ σχεδόν ετελείωσαν όλες οι προετοιμασίες. Το υπηρετικό προσωπικό έφτιασε κιόλας όλα τα γλυκίσματα του γάμου. Τους μπακλαβάδες και το σαρεγλί που το επιτηδευόταν η ίδια η αφέντρα. Δεν ξέχασαν ούτε τα κουλίκια με σουσάμι και μέλι, που όταν τα ζύμωσαν έγινε μια αληθινή ιεροτελεστία. Τόσο στο ζύμωμα, στο πλάσιμο και στο φούρνισμα, όσο και στο ξεφούρνισμα, έπαιζαν ώρες τα βιολιά. Το ίδιο όταν έπιασαν το χορό και τραγούδαγαν τα κορίτσια και τα παλληκάρια γύρω και μπροστά από το φούρνο. Τέλος σαν ψήθηκαν ροδοκοκκινισμένα τα κουλούρια, ένα αγόρι «μονοστέφανο» τα πήρε και με τα «τσαλγκιά» τα ’φερε και τα μοίρασε στο σπίτι του γαμπρού, του κουμπάρου και σ’ όλο το συγγενολόγι τους.

Για το «κανίσκι» ετούτο όλοι ευχόταν το «καλορίζικα».

Και να που σήμερα ήρθε και η μεγάλη στιγμή, ν ανοίξει το σπίτι της η αρχόντισσα κόνα Βασιλική. Κατά τη συνήθεια του τόπου η ίδια έκανε τα καλέσματα, προσκαλώντας όλους τους συγγενείς και τους φίλους, για να δούνε τα προικιά.

Εκεί, στη μεγάλη κι απλόχωρη σάλα, οι γυναίκες σιάξανε πρώτα –πρώτα τη «γιουκιά». Έστρωσαν τρία μεντέρια υφαντά, άσπρα με γαλάζιο το κιλίμι απανωτά. Έπειτα τη «βρανιά» τρία στρώματα κατριλωτά, σελτέδες και μαξιλάρια. Μετά σ’ ένα σχοινί στην κάμαρη απλώσανε την προίκα: Δώδεκα πουκαμίσες με βελονίσια νταντέλα και κεντήματα. Δώδεκα πανταλόνια, δώδεκα τουλπάνια με πούλιες και με χάντρες.

Να μιλήσουμε τώρα και για τα τραπεζομάντηλα, τις πετσέτες, τις «χουμαγένιες» με φαρδύ ανεβατό κέντημα, τις άλλες του προσώπου με κόκκινες μάρκες στον καναβά και σατσάκι για νταντέλα στις δύο άκρες; Όχι. Δεν θα μας έπαιρνε η ώρα. Όλα ήταν στην εντέλεια και άψογα καμωμένα. Και τι άλλο θα ’πρεπε να πρωτοθυμηθούμε; Για τα τριανταπέντε ζευγάρια κάλτσες – αντρίκες και γυναικείες- τους τζεβρέδες κεντημένους με χρυσάφι και μετάξι χρωματιστό, ή για τα μάλλινα τσεμπέρια με μπιμπίλα για την πεθερά, την αδελφή της πεθεράς, τις θειάδες και όλες τις συγγένισσες του γαμπρού; Να πούμε και για τα φουστάνια της νύφης, τα κλαδωτά από ταφτά, για τα κοντογούνια και τις βρακοζώνες της, που κι αυτές ήταν κεντημένες με χρυσάφι και μετάξι, ή για τ’ άλλα «μποχτσαλίκια» για το πεθερό, τον κουμπάρο και για όλα τ’ ανδραδέλφια;

Με δυο λόγια ένα θα πούμε: όλοι παινεύανε τη νύφη και την αρχόντισσα για την αξιοσύνη τους. Όλο το σπίτι βρισκόταν στις δόξες του παντού αντηχούσαν τα γέλια και τα χάχανα των κοριτσιών. Ερχόταν και πήγαιναν τα ρεγάλα του γαμπρού και των φίλων τους. Φέρανε και το νυφικό φουστάνι, κάτασπρο τούλι, σαν από χιόνι, σκαρπίνια άσπρα, άσπρες κάλτσες κι άσπρα γάντια, τα τρες, τις μπλίρες, τις μυρουδιές, τις πούντρες, τα μοσχοσάπουνα και τ’ άλλα. Έτσι ταίριαζαν όλα στην αθωότητα, την ομορφιά και την παρθενιά του κοριτσιού. Η χαρά της ορίστηκε να γίνει την άλλη Κυριακή…

Ο τρύγος

Και ο Χατζησταυρακούδης, ο τσορμπατζής, θα ετοίμαζε στην αυλή του σπιτιού του δυο ληνούς. Οι μαστόροι –υποταχτικοί του- από μέρες συγύρισαν τα βαρέλια, τους κάδους, τις τίνες και τα βεργιά. Όλα στην εντέλεια. Θα έρχονταν και οι βούβαλοι, στολισμένοι με χαϊμαλιά και κουδούνια ασημένια, να φέρουνε τον τρύγο…

Χαρές τότες να δεις. Να τριζοκοπάνε και τ’ αμάξια, με τα καινούργια τους τ’ αξόνια, κουβαλώντας το χαϊρλίδικο μαξούλι, το μπερεκέτι της χρονιάς.

Ανάστα ο Θεός οι τρυγητάδες. Άντρες, γυναίκες, κορίτσια και παιδιά. Θ’ άδειαζαν τα σταφύλια στα τρυγοκάλαθα και θα τ’ αναποδογύριζαν στους ληνούς. Τι πανηγύρι και χαρές, σαν θα κουβάλαγαν το μούστο από τον κάδο στα βαρέλια. Και τα παιχνίδια στη δόξα τους. Να παίζουν οι λύρες, και οι γκάιντες να ξεχύνουν ολούθε, με τα ντούρου –ντούρου – τ’ αναστενάγματά τους – όλους τους βακχικούς αθάνατους θρακιώτικους σκοπούς.

Και ν’ ανασταίνονται οι τρικούβερτοι χοροί. Οι κοπελιές με τα παλληκάρια να χορεύουν την «Τσουρτσουλιάνω» και τον Αλεξαντρή. Να το γυρίζουνε άλλοτες στο χασάπικο, το ζεϊμπέκικο ή στον καλαματιανό. Και ο ξέφρενος χορός τους να κρατάει και πέρα από τ’ άκραχτα μεσάνυχτα.

Και οι πατητάδες όλη την ώρα πάλι εχόρευαν κι αυτοί αντάμα τους. Με ολόγυμνα πόδια και ψηλά τα μπατζακλίκια, πηγαινοέρχονταν ρυθμικά, στα μπρος και πίσω, βουτώντας έως το γόνατο πάνω στο ληνάρι.

Και να στήνει και η Χαστησταυρκούδαινα τους σοφράδες κάτω από τη μεγάλη της κληματαριά, να φάει η εργατιά και να ευφρανθεί το δείπνο. Και αδριανουπολίτικο σαρμά να τους φτιάσει, κιοφτέδες με γιουφκά και σαζάνι πλακί, φερμένο από τη Μαρίτσα. Κι δυο ταψιά μπακλαβάδες και σαρεγλιά σε πλούσιες πιατέλες, για να τρώνε και να τρέχουνε τα σάλια τους από τη γλύκα. Άσε το μπρούσκο κρασί, τον μπογιαμά, σωστή μεταλαβιά, που θα το ’φερνε από το φουμισμένο βαγένι τους.

Μερακλίδικο φαγοπότι θα τους έκανε, που να το θυμάνται σ’ όλη τους τη ζωή.

Το φονικό που έγινε στο Σουφλί

…ένα εντελώς ακαταλόγιστο φονικό που έγινε στο Σουφλί, στα τέλη του Οκτώβρη του 1908, ανήμερα του Αη Δημήτρη.

Ο Δημήτριος Γλύστρας ήταν από τους πιο ακουστούς άρχοντες του τόπου, με όνομα, βιος και υπόληψη. Η φαμίλια του από τις πιο μεγάλες στην πολιτεία και από τις πιο παλιές. Κληρονόμησε μια τεράστια περιουσία από τον πατέρα του, σε χτήματα, μουριές, σταροχώραφα, αμπέλια, μποστάνια και μπιτζικλίκια. Μα την αυγάτισε κι ο ίδιος, σαν το μαγαζί του γονιού του το έκανε εμπορικό, με την ταμπέλα που έγραφε με κεφαλαία γράμματα: «Εισαγωγές και εξαγωγές». Ό,τι έμπαινε κι έβγαινε στην πολιτεία ήταν δικιά του δουλειά. Γι’ αυτό κρατούσε στα χέρια του όλο το Σουφλί με το χρήμα του εκείνα τα χρόνια.

*

Αρμένηδες ή Οβριοί ποτές δεν θυμόταν να μπόρεσαν να στεργιώσουν εκεί. Ακόμα και οι Τουρκαλάδες είχαν πάρει από νωρίς το φύσημά τους από το Σουφλί.

*

Το μυαλό του δούλευε στ’ αλισβερίσι και στο διάφορο. Σαν έμπορας πήγαινε ν’ αυγατίσει το βιός του και τα καζάντια του.

Άνοιγε εύκολα πιστώσεις στους πελάτες του και τους έκανε τέτοιες «ευκολίες» που τον πλέρωναν όχι μόνο «τοις μετρητοίς», μα και σε είδος απ’ την παραγωγή τους, σε κρασί, κουκούλια, μπαμπάκι και δημητριακά. Η μέθοδος ήταν πολύ απλή. έδινε σα να λέγαμε στο χωριάτη, στις δύσκολες ώρες του χειμώνα, μια οκά άχυρο για να του πάρει αντίστοιχα μια οκά σιτάρι κατά το θέρος. Το ίδιο γινόταν και με τα χλωρά κουκούλια που τα ’παιρνε πίσω «ξερά» και κλιβανισμένα. Φυσικά, δάνειζε και χρήματα με τόκο, με τους ίδιους όρους, φροντίζοντας να τους δένει καλά με ομόλογα που έπρεπε να ξοφλούνται μέχρι την τελευταία πεντάρα τον καιρό της σοδειάς.

Περιττό να σημειώσουμε εδώ, πως ο μεγαλομπακάλης δεν χώνευε καθόλου τον προεστό. Μάλιστα τώρα που άρχισε να τον συναγωνίζεται στο εξωτερικό εμπόριο και είχε πάρει την αντιπροσωπεία μιας μεγάλης ιταλικής εταιρείας για την εξαγωγή των κουκουλιών. Φανταζόταν πως δεν θα περνούσε πολύς καιρός και θα γινόταν αυτός ο αδιαφιλονίκητος ρυθμιστής της κουκουλοαγοράς, έφτανε μονάχα να ’βγαινε από τη μέση ο κύριος Γλύστρας, ο πιο επικίνδυνος ανταγωνιστής του.

Μάθαινε ο Γλύστρας, κάθε τόσο από τους δικούς του, ό,τι βρωμιά λεγόταν στο παζάρι και στο μαγαζί του κουνιάδου του Λεφάκη και τι ο ίδιος ετούτος τον κατηγορούσε.

-Φοβού τας διαβολάς καν ψευδείς ώσιν. Μη το ξεχνάς ετούτο, κύριε Δημητρό, κάτι ξέρανε και οι παλαιοί, του είπε μια μέρα ο φίλος του γεροσχολάρχης.

-Και συ, δάσκαλε, μην ξεχνάς τον Αισώπειο μύθο των κοράκων, απάντησε ο άρχοντας.

Δεν έδινε καμιά σημασία, ώσπου ένα βράδυ βροχερό, ανήμερα της γιορτής του, την ώρα που γύριζε από το σπίτι του αδελφού του, ένας παρακεντές του κουνιάδου του Λεφάκη, με την κάμα του, παραμονεύοντας τον μέσα στο σκοτάδι, τον ξάπλωσε νεκρό μπροστά στο κατώφλι του σπιτιού του.

Τώρα, πως μπορώ να ξεχάσω και να μη θυμηθώ τον μεγάλο λόγο της θείας Κλεονίκης Γλύστρα, όταν αναπάντεχα κάποτε βρέθηκε μπροστά στο φονιά του άντρα της, που πεσμένος στα γόνατά της –τέλειο ράκος στα στερνά του- της ζήτησε με αναφιλητά να τον σχωρέσει για το μεγάλο κακό που της έκανε;

-Σχώραμε, κυρά, για το φαρμάκι που σε πότισα. Ας όψονται ετούτοι που με βάλανε στο μεγάλο κρίμα. Τι να ’κανα ο μαύρος; Με είχαν χειροπόδαρα δεμένο στη δούλεψή τους, σαν ήμουν σέμπρος στα χτήματά τους και τους χρώσταγα τα μαλλοκέφαλά μου. Δε μ’ άφηναν τα χρέγια και οι αρρώστιες της γυναίκας και του παιδιού μου, που είσαντε του θανατά… Αχ, αν ήξερες πως μου ’βαλαν τη θελιά στο λαιμό εκείνον τον καιρό… Η φτώχεια, κυρά, είναι κατάρα και κακός συμβουλάτορας η πείνα, πανάθεμά τηνε… Σχώραμε κυρά… σχώραμε…

Κι εκείνη, η άτυχη πάντα και πολύπαθη θεία μου, που ήξερε καλά τα βάσανα και τους παραδερμούς εκείνου του ανθρωπάκου, που πολλές φορές έως τότε του συμπαραστάθηκε στη δυστυχία  και στη φτώχεια του –χωρίς καν να γνωρίζει τίποτα από το παρελθόν του, έως εκείνη τη στιγμή της εξομολόγησής του- σαν ξεπέρασε τη φρίκη της, δεν δίστασε να του πει.

-Σχωρεμένος να ’σαι, κυρ-Αποστόλη από μένα. Κοίταξε τώρα πως θα σε ελεηθεί και ο Θεός…

Σουφλί 1908

Τυπική Σουφλιώτικη αστική οικογένεια στο αρχοντικό του Κωνσταντίνου Κουρτίδη

«Γαϊδουροκαβαλλαρία» νέων του Σουφλίου
 στη Δαδιά αρχές της δεκαετίας το ’30 

Μάιος 1928 – 

Ο Κώστας Θρακιώτης 

στο περίπτερο 

του Γιώργου Παπατσαρούχα

«Πάνω στο τσακίρ κέφι μας»,

 απ’ την ιστορική μας «γαϊδουροκαβαλλαρία» 

εκδρομής στο Μοναστήρι Δαδιάς (1932)», 

σημειώνει ο Κώστας Θρακιώτης.

17 Ιουνίου 1933 –
Εκδρομή Γυμνασίου Σουφλίου στο Ωδείο Ηρώδου Αττικού 

Ένα γένος μια ιστορία οι απόγονοι του Στέφανου Καραθεοδωρή στον τόπου τους

Επιτελείται κάτι που δεν έγινε τα τελευταία 100 έτη

Της Άννας Αλ. Βεγλερή

ΑΦΙΕΡΩΜΕΝΟ

Στη μνήμη των προγόνων μου και σε όσους ενστερνίζονται το ήθος τους

Πανασιολογιώτατε πάτερ Νεκτάριε,

Αιδεσιμότατε πάτερ Αντώνιε, Πρόεδρε της κοινότητος μας,

Συγχωριανοί, Συμπολίτες μας και Επισκέπται εξ Ελλάδος,

Η θεοσεβής και ιστορική κοινότης Νεοχωρίου χαιρετίζει με ιδιαίτερη συγκίνηση την ομήγυρη εδώ διότι σήμερα, στον χώρον αυτόν, επιτελείται κάτι που δεν έγινε τα τελευταία 100 έτη.

Μεταξύ μας έχουμε τους εκπροσώπους του Πολιτιστικού Συλλόγου Νέας Βύσσας "Στέφανος Καραθεοδωρής" που εδρεύει στον Δήμο Βύσσας του νομού Έβρου, στην Ελλάδα. Εκ μέρους της κοινότητος Νεοχωρίου, της εφοροεπιτροπής της Παναγίας Κουμαριωτίσσης και εμού της ιδίας επιθυμώ να απευθύνω το "καλώς ορίσατε" προς τον πρόεδρο του Συλλόγου αυτού κύριον Χρήστο Ορμανλίδη και τα λοιπά μέλη του διοικητικού συμβουλίου του εν λόγω Συλλόγου, προς τον Δήμαρχον Βύσσας, κύριον Παναγιώτη Σιανκούρη και όλους τους δημότες Βύσσας που συμμετέχουν στην εκδήλωση του Συλλόγου.

Ο Σύλλογος "Στέφανος Καραθεοδωρής" ιδρύθηκε το 1977 στη Νέα Βύσσα από ανθρώπους που αγαπούσαν την μελέτη των προγόνων τους. Σκοπός του Συλλόγου είναι η προβολή των έργων όχι μόνο του μεγάλου ιατρού Στεφάνου Καραθεοδωρή και του υιού του Αλεξάνδρου Καραθεοδωρή Πασά, αλλά και όλων όσων διέπρεψαν από τους δύο κυρίους κλάδους της οικογενείας των αδελφών Καραθεοδωρή: του Αντωνίου και του Στεφάνου. Μέσα στα πλαίσια αυτά ο Σύλλογος οργάνωσε ημερίδα ομιλιών από εκλεκτούς επιστήμονες αύριο, την 18ην Απριλίου στην Βύσσα. Μερικοί από τους αυριανούς ομιλητές ευρίσκονται κοντά μας και επιθυμώ να απευθύνω θερμό χαιρετισμό εις αυτούς, οι οποίοι είναι : Θωμάς Βουγιουκλής, Παύλος Πηλαβάκης, Ευάγγελος Σπανδάγος και Χρυσολέων Συμεωνίδης.

--------------------------------

*όσοι δήλωσαν πρόθεση συμμετοχής μέχρι και την 14^ην Απριλίου 2010.

Επιπροσθέτως, ο Σύλλογος οργάνωσε προσκύνημα στους τάφους των Στεφάνου και Αλεξάνδρου Καραθεοδωρή στο Νιχώρι, που ευρίσκονται στο προαύλιο της Εκκλησίας μας. Αλλά σ’ αυτό το προσκύνημα συμβαίνει και κάτι που δεν έτυχε να συμβεί κατά τα τελευταία 60 χρόνια. Παρευρισκόμεθα εδώ 6 από τα δισέγγονα του Αλεξάνδρου Καραθεοδωρή, εκ των οποίων τα 5 εγγόνια του Στεφάνου, ενός εκ των 7 τέκνων του Αλεξάνδρου Καραθεοδωρή. Χαιρετίζω, λοιπόν, με αλφαβητική σειρά:

-         την Αικατερίνη Βαϊράμογλου

-         τον Αλέξανδρο Μπέζη

-         την Μαρία Παπαδάκη (το γένος Βαϊράμογλου)

-         τον Παύλο Πηλαβάκη, και

-         την Ειρήνη Ραφαήλ

οι οποίοι ήλθαν εξ Αθηνών δια τον σκοπόν αυτόν. Επίσης εξ Αθηνών έχομεν ένα από τα τρισέγγονα του Αλεξάνδρου Καραθεοδωρή, τον Γρηγόρη Β. Παπαδάκη.

Στην συνέχεια επιθυμώ να ενημερώσω τους επισκέπτες μας, και τους συμπολίτες μας, δια την ιστορία αυτής της Εκκλησίας και το "πόθεν έσχες" των τάφων Καραθεοδωρή στο προαύλιο της Εκκλησίας αυτής. Δι’ αυτό θα αναφερθώ στα όσα έγραψε ο πατέρας μου, Αλέξανδρος Βεγλερής, πριν από 23 χρόνια με αφορμή τον εορτασμό της εκατοστής πεντηκοστής (150) επετείου της οικοδομής της ιεράς εκκλησίας της Παναγίας Κουμαριωτίσσης.

*

«Ο πρώτος ναός της ενορίας της Παναγίας εκτίσθει περί το 1790 εις θέσιν η οποία ονομάζετο Κόμαρα. Ο γάλλος φυσιοδίφης Pierre Gyllius ονόμασε την περιοχή Κόμαρα (δηλαδή, Κούμαρα ή Κουμαριές). Ο Gyllius προ 450 ετών έκαμε πολυετείς μελέτας επί της τοπογραφίας του Βοσπόρου και της Πόλεώς μας, εξέδωκε δε το βιβλίο του με τίτλο De Bosforo Tracio (Περί Βοσπόρου Θρακικού), εν Λυώνι το 1561. Υποτίθεται ότι υπήρχον άλλοτε κουμαριές, αν και ο συγγραφεύς δεν είχε ιδή αυτά τα δενδρύλλια. Η τοποθεσία Κόμαρα αντιστοιχεί εις το σημερινό "Τσιροζλούκο" (ή "Κεφαλοχώρι" δηλαδή "Köybaşi"), κείμενον εις την βορείαν άκρη του χωριού μας. Δι’ αυτόν τον λόγο η εκκλησία της Παναγίας έλαβε την επωνυμίαν «Κουμαριώτισσα». Η εικών της Παναγίας, της οποίας απεστείλαμεν την φωτογραφίαν μαζί με την πρόσκλησιν μας, είχε μεταφερθεί εις τον πρώτον αυτόν ναόν από μοναχούς της Ιερά Μονής του Τιμίου Προδρόμου, κειμένης παρά την Σωζόπολην της σημερινής Βουλγαρίας.

Το γεγονός ότι στην τοποθεσία των Κουμάρων υπήρχε εκτεταμένο κτήμα της κοινότητος επιβεβαιώνει τον εντοπισμό της ως άνω εκκλησίας. Το κτήμα αυτό απηλλατριώθη προς τριάκοντα ετών υπό της δημαρχίας, παραμένουν όμως μικραί κατοικίαι εις την περιφέρειαν τούτου, των οποίων κατέχομεν τους τίτλους ιδιοκτησίας.

Εις τα αρχεία της κοινότητός μας ευρίσκονται δυο σιγιλλιώδη γράμματα απευθυνόμενα προς τους τιμιωτάτους επιτρόπους της εν τω χωρίω Νεοχωρίου του καθ’ ημάς Καταστένου ιεράς εκκλησίας της σεμνυνομένης εν ονόματι της υπεραγίας δεσποίνης ημών Θεοτόκου και επιλεγομένης Κουμαριωτίσσης. Το πρώτο γράμμα υπεγράφει υπό του πατριάρχου Καλλινίκου Ε΄ τον Νοέμβριο του 1802, το δεύτερον δε υπεγράφη υπό του πατριάρχου Κυρίλλου ΣΤ΄ τον Ιούνιο του 1814.

Αυτά τα έγγραφα αποδεικνύουν ότι η παλαιά εκκλησία ελειτούργει κατά το 1802 και ενωρίτερον και μέχρι του 1814 και πέραν αυτού. Εις δε τους σχολικούς ισολογισμούς, τους επικυρωμένους έκαστον έτος υπό του πατριάρχου, βλέπομεν μίαν διακοπήν από του 1820 μέχρι του 1826. Υποθέτομεν δε ότι η κατεδάφισις της παλαιάς εκκλησίας θα έλαβε χώραν κατ’ αυτό το διάστημα.

Τοιουτοτρόπως, οι ενορίται ευρέθησαν χωρίς εκκλησία. Αλλ’ αυτό δεν διήρκησε πολύ διότι συνέβησαν τα εξής ιστορικά γεγονότα.

Το 1836 ενέσκυψε εις την Πόλην μας επιδημία πανώλους. Η κατάσταση ήτο πολύ επικίνδυνη διότι τότε δεν υπήρχαν οι γνώσεις και τα φάρμακα των μετέπειτα εποχών. Έπρεπε, βεβαίως, να απομονωθούν οι ασθενείς. Εις αυτό όμως έφεραν αντίδραση θρησκευτικοί κύκλοι, οι οποίοι δεν επέτρεπον επέμβασην εις τας υποθέσεις του Θεού. Τότε ο Σουλτάνος Μαχμούτ Β΄ διέταξε εις τον şeyhül islam¹ να εκδόσει φετβάν (θρησκευτικόν ορισμόν) επιτρέποντα την ίδρυσιν υγειονομικής υπηρεσίας και την απομόνωσιν των ασθενών. Κατ’ αυτόν τον τρόπο ο ιατρός Κωνσταντίνος Καραθεοδωρή² διορίσθει αρχίατρος του λοιμοκαθαρτηρίου του πύργου του Λεάνδρου  (Kiz Kulesi) όπου απεμονώθησαν όλοι οι ασθενείς οι πάσχοντες εκ πανώλους. Ούτω οι Πόλις μας εσώθη από την επιδημίαν.

Ένα ευχάριστο αποτέλεσμα της νίκης κατά της πανώλους το 1836, είναι ότι ο Σουλτάνος Μαχμούτ Β΄ δια να δείξη την ευαρέσκειάν του προς τον ιδιαίτερον ιατρόν του Στέφανο Καραθεοδωρή, επέτρεψε την ανέγερσην της εκκλησίας της Παναγίας Κουμαριωτίσσης, ήτις επερατώθη το 1837. Ο δε τάφος του Στεφάνου Καραθεοδωρή ανεγέρθη τιμής ένεκεν εις τον αυλόγυρον της εκκλησίας …»

1.        τίτλος «ανώτατου επόπτη επί των θρησκευτικών θεμάτων» στο Οθωμανικό κράτος.

2.      Ανηψιός του Στεφάνου Καραθεοδωρή εκ του αδελφού του Αντωνίου, και πάππος, εκ πατρός, του μεγάλου μαθηματικού Κωνσταντίνου Στ. Καραθεοδωρή (βλ. Οι Καραθεοδωρή, υπό Γαβριήλ Σ. Κρέστοβιτς. Αθήναι, 1950)

*   *

*

Στον αυλόγυρο της Εκκλησίας, στο επίπεδο του Καμπαναριού, ευρίσκονται 3 τάφοι: ο τάφος του Στέφανου Καραθεοδωρή, όπου είναι ενταφιασμένη και η σύζυγός του Λουκία· ο τάφος της κόρης τους Σοφία· και ο τάφος του υιού τους Αλεξάνδρου εντός του οποίου υπάρχουν και άλλοι απόγονοι.

Θα αναφερθώ σε δύο σημεία σχετικά με τον ιατρό Στέφανο και τον υιό του Αλέξανδρο: Το πρώτο είναι ότι καμία ομιλία γι’ αυτούς δεν μπορεί να δικαιώσει το πολύπλευρο έργο τους. έτυχον πολλών αξιωμάτων και τιμών και αυτό όχι μόνο επειδή ήσαν άξιοι οι ίδιοι αλλά και διότι το κοινωνικό πλαίσιο της εποχής ήτο τέτοιο που επέτρεπε την αξιοποίηση των ικανοτήτων των ανθρώπων και στον πολιτειακό χώρο και στον ομογενειακό χώρο ταυτοχρόνως. Το δεύτερο σημείο είναι ότι τόσο οι ίδιοι όσο και οι σύζυγοί τους ήσαν άνθρωποι σεμνοί, ταπεινόφρονες και η προσφορά τους είχε γνώμονα την αγάπη προς τον πλησίον τους. οι 8 στίχοι του επιτυμβίου στον τάφο του Στεφάνου Καραθεοδωρή συνοψίζουν την ζωή τους με τα ακόλουθα λόγια:

«Άφησαν στην γη μία ζωή που ήταν ια εικόνα δυο σοφών αστεριών

ο ιατρός Στέφανος και η σύζυγος του Λουκία, οι οποίοι, βέβαια,

αφού ετράφησαν στο βαθύ αυλάκι της ευσεβείας, σοφία και αρετής

μετέβησαν στα δώματα των αγίων.

Η δόξα και η αλαζονεία της ευτυχίας

να μην ξεγελούν τον νου σου· να θεωρής την καλοσύνη

θεμέλιο της προσφοράς στο έθνος.

Τίμησε με εύφημο μνεία αυτό το μνήμα

και τους κείμενους αθλοφόρους της πολύμοχθης αρετής».

-------------------------------------------

*Επιθυμώ να εκφράσω την ευγνωμοσύνη μου στην κυρία Ελένη Β. Γιαγτζίογλου δια την ενεργό συμβολή της στην μετάφραση του κειμένου.

*   *

«Ο τάφος, σαν τάφος, στολισμένος ή μη, αποτελεί μία υλική μαρτυρία της ιστορικής παρακαταθήκης. Τα γραπτά, είτε εν είδει πεζού λόγου είτε ποίησης, όπως και αυτό επί του τάφου του Στεφάνου Καραθεοδωρή, αποτελούν την πνευματική μαρτυρία της ιστορικής παρακαταθήκης –την άυλη πλευρά της ιστορίας. Όσο όμως υπάρχει έμπρακτο ενδιαφέρον δια μία ιστορική παρακαταθήκη- όπως, η ίδρυση πολιτιστικού συλλόγου, η διοργάνωση ομιλιών σαν κι’ αυτές που αναφέρονται στο πρόγραμμα της αυριανής προαγωγή και συνέχιση του έργου αυτού του ανθρώπου που έζησε και έδρασε επωφελούς 150-200 χρόνια πριν, καθώς και το μακρινό σας ταξίδι  στο χωριό μας δια να τελέσετε επιμνημόσυνο δέηση στο χώρο της εκκλησίας όπου ευρίσκονται οι τάφοι του Στεφάνου Καραθεοδωρή και των προσφιλών του ατόμων –όσο, λοιπόν, υπάρχει έμπρακτο ενδιαφέρον δια τους προγόνους μας και το έργο τους, τόσο περισσότερο διατηρείται ζωντανή αυτή η ιστορική παρακαταθήκη. Και όσο περισσότερο ζωντανή διατηρείται αυτή, τόσο μεγαλύτερη πιθανότητα υπάρχει στο να συνεχισθεί εκ μέρους των νέων γενεών. Διότι γίνεσθε, γινόμαστε, παράδειγμα προς μίμηση. Και το θετικό παράδειγμα, το θετικό πρότυπο, είναι ένα από τα σημαντικότερα θεμέλια σωστής συμπεριφοράς και, κατ’ επέκταση, προόδου ενός γένους. Διότι το πρότυπο εμπνέει τους ανθρώπους, πολύ δε περισσότερο τους νέους.

Οι παρευρισκόμενοι σήμερα εδώ, και μάλιστα εσείς που είχατε την έμπνευση να έρθετε από μακριά και να πληρώσετε φόρο τιμής στο λαμπρό άστρο της γενέτειρας Βύσσας, κάνατε κάτι, που συμπτωματικά ο συντάκτης του επιτυμβίου στο μνήμα του Στεφάνου και της Λουκίας Καραθεοδωρή εύχεται να γίνει : «… Τίμησε με εύφημο μνεία αυτό το μνήμα και τους κείμενους εν αυτώ αθλοφόρους της πολύμοχθης αρετής».

Γνωρίζουσα το φορτωμένο πρόγραμμα σας, δεν θέλω να επεκταθώ περισσότερο. Όμως δεν θέλω και να παραλείψω να ευχαριστήσω, και εκ μέρους των συγγενών μου, τον Αρχιμανδρίτη πατέρα Νεκτάριο, έξαρχο του Παναγίου Τάφου στην Κωνσταντινούπολη, για την ευγενή του καλοσύνη να τελέσει την λειτουργία και την επιμνημόσυνο δέηση υπέρ των ψυχών των ευεργετών του Γένους.* Δεν θέλω επίσης να παραλείψω να ευχαριστήσω, και εκ μέρους των συγγενών μου, τον πρόεδρο της Παναγίας Κουμαριωτίσσης, κύριο Παντελή Βίγγα, που με προθυμία και χαρά δέχθηκε την εκδήλωση του Συλλόγου σας και έκανε ό,τι το δυνατό δια το «καλωσόρισμά σας» στην κοινότητα του Νεοχωρίου.

Υποβάλλω την ευγνωμοσύνη μου στον Σύλλογο σας και εύχομαι σ’ όλους σας υγεία, δύναμη και ευόδωση στις δραστηριότητες σας. Επιθυμώ δε να σας προσφέρω ένα αναμνηστικό λεύκωμα, που πρόλαβα να ετοιμάσω σε λίγα αντίτυπα:

Στο πρόεδρο κ. Ορμανλίδη, δια το αρχείο του Συλλόγου σας·

Στον πατέρα Νεκτάριο, για το αρχείο Σας·

Στον πρόξενο της Ελλάδος, κ. Νικ. Σιγάλα για το αρχείο του Προξενείου στην Κωνσταντινούπολη

Στον πρόεδρο της Ενορίας μας, για το αρχείο της Εκκλησίας μας.

Σε έκαστο από τους αυριανούς ομιλητές που παρευρίσκονται εδώ και

Στους συγγενείς μου που παρευρίσκονται εδώ, μέσω των οποίων στέλνω και ένα αντίτυπο για την εξαδέλφη μου, κυρία Ελένη Ι. Τζούνη, που δεν μπόρεσε να έλθη λόγω μικρού ατυχήματος.

-----------------------------

* παρενθετικά να αναφέρω ότι ο Αλέξανδρος, από την θέση που ευρίσκετο, ενήργησε υπέρ των συμφερόντων των κτημάτων του Παν. Τάφου σε κάποια βαλκανική επαρχία της Οθωμανικής αυτοκρατορίας … συμπτωματικά έτυχε επίτροπος του Παν. Τάφου να τελέση το μνημόσυνο(!)

* * *

ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ

ΠΑΝΑΓΙΑ ΚΟΥΜΑΡΙΩΤΙΣΣΑ

* * *

ΕΠΙΜΝΗΜΟΣΥΝΗ ΔΕΗΣΗ

 

Στην επιμνημόσυνη δέηση χοροστάτησε ο εκπρόσωπος του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων …………

Παρών ο αρχιμανδρίτης Βαρθολομαίος 

Θωμάς Βουγιουκλής –
καθηγητής Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης 

Ο συγγραφέας μαθηματικός
 Βαγγέλης Σπανδάγος
 με την κόρη του Αίθρα 

Ο συγγραφέας ερευνητής Μιχάλης Πατέλης

Δημήτρης Σαρδάνης, ………..,
Θανάσης Καραθανάσης,
Βαγγέλης Μποζατζίδης 

Τρισάγιο

Την ελληνική πολιτεία εκπροσώπησε
ο αναπληρωτής πρόξενος Κωνσταντινούπολης
Νικόλαος Σιγάλας (αριστερά) που έχει δίπλα του
τον πρόεδρο του Πολιτιστικού Συλλόγου Νέας Βύσσας «ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗΣ»

Μαρία Παπαδάκη –
Γρηγόριος Παπαδάκης:
δυο διαφορετικές γενιές των απογόνων 

Η Κατερίνα Βαϊράμογλου
διάβασε την επιστολή
της γιαγιάς της Σμαράγδας 

Στην αίθουσα τελετών της εκκλησίας
πραγματοποιήθηκε η συμβολική
εκδήλωση μνήμης

Το Νιχώρι

Του Κωνσταντίνου Καβάφη

Ξένε σαν ’δης ένα χωριό όπου γελάει η φύσις,

κ’ εις κάθε πλάτανο κοντά που κρύπτεται μια κόρη

Δυο χρόνια πέρασε στο Νιχώρι 

ο μεγάλος Έλληνας ποιητής 

Κωνσταντίνος Καβάφης 

ωραία σαν το τριαντάφυλλο –εκεί να σταματήσης

έφθασες, ξένε, στο Νιχώρι.

Κι’ όταν το βράδυ έλθη, αν βγης έξω να περπατήσης

και βρης εμπρός σου καρυδιαίς στον δρόμο μη προχώρει

του ταξιδιού ου πια. Αλλού ποιόν τόπο θα ζητήσης

καλλείτερον απ’ το Νιχώρι.

Τέτοια δροσιά δεν έχουνε αλλού στον κόσμο οι βρύσες,

των λόφων του την αρχοντιά αλλού δεν έχουν όρη

και με της γης την μυρωδιά μονάχα θα μεθύσης,

ολίγο αν μείνης στο Νιχώρι

Την πρασινάδα που θα ’δης εκεί μην ελπίσης

που σ’ άλλο μέρος θα την βρης. Απ’ το βουνό θεώρει

τους κάμπους κάτω και ειπέ πώς να μην αγαπήσης

αυτό μας το μικρό Νιχώρι.

Παντελής Βίγγας –πρόεδρος
Ελληνικής Κοινότητας Νιχωρίου. 

Πως αγαπώ υπερβολαίς, ω ξένε, μη νομίσης,

Υπάρχουν τόποι εύφοροι πολλοί και καρποφόροι.

Πλην έχουν κάτι χωριστό και συ θα ομολογήσης,

καρποί και άνθη στο Νιχώρι.

Εάν στης Κουμαριώτισσας της Παναγίας θελήσης

την εκκλησία να μπης μ’ εμέ, φανατικός συγχώρει

αν ήμ’ εκεί. Άλλην θαρρώ χάριν οι παρακλήσεις

έχουνε στο μικρό Νιχώρι.

Αν δε να μείνης δεν ’μπορείς, ξένε, αναχωρήσεις

πρέπει να πας μια Κυριακή στην σκάλα στου Γρηγόρη

ειρήνη, νειάτα, και χαρά θα ’δης, και θα εννοήσης

τι είναι αυτό μας το Νιχώρι.

ΕΠΙΤΕΛΕΙΤΑΙ ΚΑΤΙ ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΓΙΝΕ ΤΑ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΕΚΑΤΟ ΧΡΟΝΙΑ

 ΟΙ ΤΑΦΟΙ ΤΩΝ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗ. 

ΓΙΑ ΠΡΩΤΗ ΦΟΡΑ ΤΑ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ 

 100 ΧΡΟΝΙΑ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΚΑΙ ΤΡΙΣΑΓΙΟ 

ΓΙΑ ΤΟΝ ΣΤΕΦΑΝΟ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗ

Η Άννα Βεγλερή μίλησε σε μια σεμνή 

και υψηλού συμβολισμού τελετή 

για την προσφορά των Καραθεοδωρή 

στο γένος. 

Συγκινητική η αναφορά τους 

ότι κάτι τέτοιο είχε να γίνει εδώ

 και εκατό χρόνια!

ΣΤΟ ΦΑΝΑΡΙ ΣΤΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ

ΜΕ ΤΟΝ ΠΡΟΚΑΘΗΜΕΝΟ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ

Ο πατριαρχικός ναός του Αγίου Γεωργίου στο Φανάρι

* * *

 Βυζαντινό τυπικό κατά την προσέλευση
του προκαθήμενου του Οικουμενικού Θρόνου 
Παναγιότατου κ.κ. Βαρθολομαίου.

Στον εσπερινό χοροστάτησε ο Πατριάρχης
που στο λόγο του δεν παρέλειψε
να αναφερθεί στη μορφή
και την προσφορά του Στέφανου Καραθεοδωρή,
στον ομώνυμο πολιτιστικό σύλλογο
της Νέας Βύσσας,
η οποία μπορεί και στο μέλλον
να αναδείξει άξια τέκνα της
στα γράμματα, τις τέχνες και τον πολιτισμό

Το ιερό κουβούκλιο όπου κατασκευάζεται
 το Άγιο Μύρο η……… 

Σφραγισμένη η ιστορική πύλη 
από τον μαρτυρικό θάνατο 
του Οικουμενικού Πατριάρχη
 Γρηγορίου Ε΄.

Μια ακόμη συμβολική παρουσία ήταν αυτή του Ανδρέα Κιτρομηλίδη (αριστερά),
που φιλοξενήθηκε στα Ρίζια και ήρθε από την Κύπρο.
Δίπλα του οι: Σαράντης Σαραντίδης, Παύλος Πηλαβάκης, Αλέξανδρος Μπέζης

Σε απαρτία η προσκυνηματική αποστολή
έξω από τον πατριαρχικό ναό. 

Πάντα θα λαλεί και θα φαίνεται
η ελληνική γλώσσα στο Φανάρι
και την Πόλη.

ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΣΤΗΝ ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ

               

Ο εμβληματικός ναός της Ορθοδοξίας η Αγία Σοφία κυριαρχεί στη διαφημιστική εκστρατεία της Τουρκίας στο πλαίσιο της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης που είναι φέτος η Κωνσταντινούπολη.

Εντυπωσιακά τα ψηφιδωτά που καθηλώνουν τους επισκέπτες και τους υποβάλλουν στο μεγαλείο και στην αίγλη ενός ναού που σε λίγα χρόνια θα γιορτάσει την επέτειο μιας υπερχιλιετούς ιστορίας, αφού το 2032, θα συμπληρωθούν 1500 χρόνια από την ανέγερσή του.

3.                 

Μπροστά στην είσοδο οι : Βάσω Λεύκελη, Βαγγέλης Σπανδάγος, Παναγιώτης Σιανκούρης, Δημήτρης Τσομπανίδης, Ανδρέας Κιτρομηλίδης

* * *

 

 

Πόλος έλξης για εκατομμύρια επισκεπτών.

«Η ΜΕΓΑΛΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΕΝ ΑΙΧΜΑΛΩΣΙΑ» είναι ο τίτλος μιας εξαιρετικής μελέτης για το «Πατριαρχείο της Κωνσταντινούπολης λίγο πριν από την άλωση της Πόλης μέχρι και την επανάσταση του 1821» του σπουδαιότερου παγκοσμίως Βρετανού ιστορικού Steve Runciman.

ΜΕ ΤΗΝ ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ

Ο Γιάννης Δερμεντζόπουλος (αριστερά) πήρε τη σκυτάλη της εκπαιδευτικής και πνευματικής παράδοσης της Πόλης από τον Δημήτρη Φραγγόπουλο που ήταν επί δεκαετίες διευθυντής του Ζωγράφειου Γυμνασίου –Λυκείου.

Η Ήβη Ντερμαντζή έχει ιδιαίτερους δεσμούς με Οικουμενικό Πατριαρχείο, καθώς ο πατέρας της συμμετείχε στο ιερό κουβούκλιο στην παρασκευή του Άγιου Μύρου. Ασχολείται η ίδια τώρα με το τραγούδι ενώ πριν με τις γραφικές τέχνες. Μετά από τις γραφικές τέχνες ήρθε η σειρά να ασχοληθεί με το ρεμπέτικο τραγούδι. Γνωρίζεται και συνεργάζεται με τον Εβρίτη ερευνητή-συγγραφέα Θεόδωρο Κυρκούδη που συνοδευόταν από την κόρη του Ιωάννα.

Ο Νίκος Σαϊντάμ (αριστερά) είναι ένας ακόμη εκπρόσωπος της Ομογένειας της Πόλης με σπουδές στη χημεία και μεταπτυχιακό στη φαρμακευτική

ΣΤΟ ΜΠΟΣΝΟΧΩΡΙ, 

ΣΤΗΝ ΚΟΙΤΙΔΑ ΤΩΝ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗ

Φάντασμα ενός ένδοξου παρελθόντος τα απομεινάρια στο Μποσνοχώρι, την κοιτίδα των Καραθεοδωρή

Μια ιδιαίτερα υψηλού συμβολισμού επιστροφή για τους απόγονους του Στέφανου Καραθεοδωρή, Αλέξανδρο Μπέζη, Μαρία Παπαδάκη, Παύλο Πηλαβάκη, Αλεξάνδρα Βαϊράμογλου, Ειρήνη Ραφαήλ και Γρηγόρη Παπαδάκη που έχουν μαζί τους το δήμαρχο Βύσσας Παναγιώτη Σιανκούρη και τον πρόεδρο του Πολιτιστικού Συλλόγου Νέας Βύσσας «ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗΣ» Χρήστο Ορμανλίδη.

ΔΩΡΕΑ ΤΩΝ ΑΠΟΓΟΝΩΝ

Η ΠΡΟΤΟΜΗ ΤΟΥ ΣΤΕΦΑΝΟΥ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗ

Η δημοτική μπάντα υποδέχθηκε τους επίσημους και τους φιλοξενούμενους.

Πριν δέκα χρόνια, το 2000, πραγματοποιούνταν στον ίδιο χώρο στο πνευματικό κέντρου του Δήμου Βύσσας το Διεθνές Συνέδριο «ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗ –ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΙΣ ΡΙΖΕΣ ΤΟΥ…» με σημαντικές παρουσίες εκπροσώπων της μαθηματικής επιστήμης μεταξύ των οποίων ήταν ο μετέπειτα υπουργός Έρευνας και Τεχνολογίας Μεχντί Ζαχεντί

Βυσσιωτοπούλες με τις παραδοσιακές φορεσιές τους στα χνάρια των γιαγιάδων τους, κάτι που χαρακτηρίζει μόνο τη Νέα Βύσσα.

Πλήθος κόσμου παρακολούθησε την τελετή αποκαλυπτηρίων.

Τον μητροπολίτη Διδυμοτείχου –Ορεστιάδας –Σουφλίου Δαμασκηνό εκπροσώπησε ο αρχιμανδρίτης Βαρθολομαίος που συλλειτούργησε με τον ιερέα του χωριού πατέρα Απόστολο Καλφόπουλο.

Την κυβέρνηση εκπροσώπησε
ο υφυπουργός Εσωτερικών –
Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής
 Διακυβέρνησης Γεώργιος Ντόλιος

Οι τοπικές πολιτικές και αυτοδιοικητικές αρχές.

   

Ο δήμαρχος Βύσσας Παναγιώτης Σιανκούρης ανακοίνωσε την παραχώρηση του Πνευματικού Κέντρου στον Πολιτιστικό Σύλλογο Νέας Βύσσας «ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗΣ» για να στεγαστεί το ΜΟΥΣΕΙΟ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗ

Το ποίημα της Μαριάνθης Καζαντζή
συγκίνησε τους απόγονους
 του Στέφανου Καραθεοδωρή. 

Οι απόγονοι είχαν αναλάβει 

τη δαπάνη για την κατασκευή 

της προτομής

   ΓΙΑ ΠΡΩΤΗ ΦΟΡΑ ΣΤΟΝ ΤΟΠΟ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ

    ΤΩΝ ΠΡΟΓΟΝΩΝ ΤΗΣ

Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΟΜΗΣ ΦΑΙΔΡΑ ΜΑΓΚΡΙΩΤΗ

Η τελετή των αποκαλυπτηρίων μας επιφύλαξε μια ενδιαφέρουσα αποκάλυψη που αφορά τη δημιουργό της προτομής, τη γλύπτρια, ζωγράφο και  κεραμίστρια  Φαίδρα Μαγκριώτη, η οποία για πρώτη φορά επέστρεψε στον τόπο καταγωγής των προγόνων της, οι οποίοι κατάγονταν από τις Σαράντα Εκκλησιές της Ανατολικής Θράκης και έπαιξαν σημαντικό ρόλο στην πνευματική και πολιτιστική ζωή της Θράκης ενώ ο προπάππους της Ιωάννης Μαγκριώτης διετέλεσε πρώτος δήμαρχος Νέας Σμύρνης Αττικής και μέλη της οικογένειάς της όπως ο παππούς της Δημήτριος και ο θείος της Ιωάννης Μαγκριώτης ήταν δραστήριοι παράγοντες της Θρακικής διασποράς.

Η ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΛΗΞΕΩΝ 

ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΗΜΑΝΤΙΚΩΝ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΩΝ

Στο βήμα ο εκπρόσωπος της κυβέρνησης
υφυπουργός Εσωτερικών Γεώργιος Ντόλιος 

Μια κατάμεστη αίθουσα

Από αριστερά: Παρασκευάς Πατσουρίδης –αντιπρόεδρος Νομαρχιακού Συμβουλίου Έβρου, Φανή Μπαχαρίδου –δημοτική σύμβουλος Βύσσας, Άγγελος Παπαϊωάννου –δημοτικός σύμβουλος Ορεστιάδας, Ουρανία Μαυρίδου –νομαρχιακή σύμβουλος, Πολυχρόνης Αντωνιάδης –έπαρχος Βορείου Έβρου.

Ο γενικός γραμματέας της Νομαρχιακής Έβρου Χρήστος Πετριτζίκης απονέμει την περγαμηνή με την απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου Βύσσας στον Παύλο Πηλαβάκη.

Σε όλες τις γυναίκες της οικογένειας προσφέρθηκαν μεταξωτά λουλούδια που έδιναν οι πεθερές στις νύφες και δημιουργήθηκαν με τη φροντίδα της προέδρου του Εθνολογικού Μουσείου Θράκης Αγγελικής Γιαννακίδου.

* * *

Το πάνελ των ομιλητών: Χρυσολέων Συμεωνίδης –διευθυντής Μουσείου Πανεπιστημίου Αθηνών, Παύλος Πηλαβάκης –καθηγητής, Θωμάς Βουγιουκλής –καθηγητής Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης και Βαγγέλης Σπανδάγος -μαθηματικός και συγγραφέας.

Ο Χρυσολέων Συμεωνίδης διευθύνει το μουσείο που έχει υποδεχθεί τα όργανα του Πανεπιστημίου Σμύρνης που μέσα σε ελάχιστο χρόνο και κατά τρόπο άψογο είχε οργανώσει ο μεγάλος Έλληνας Θρακικής καταγωγής μαθηματικός Κωνσταντίνος Καραθεοδωρή. Υποσχέθηκε να μεριμνήσει για τη δωρεά αντικειμένων και για την οικοδόμηση μιας σχέσης συνεργασίας και ανταλλαγής.

Ο Παύλος Πηλαβάκης έντονα συγκινημένος δήλωσε ότι μετά από μια περιπλάνησή του σε παγκόσμιες μητροπόλεις αισθάνεται για πρώτη φορά στη ζωή του να έχει κάπου άγκυρα. Θα παραχωρήσει το αρχείο του παππού του διπλωμάτη Αλέξανδρου Καραθεοδωρή –πασά, στο ΜΟΥΣΕΙΟ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗ ΝΕΑΣ ΒΥΣΣΑΣ.

Ο πανεπιστημιακός του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης Θωμάς Βουγιουκλής αναφέρθηκε στη θεωρία των “somas” και στο Διεθνές Συνέδριο «ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗ –ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΙΣ ΡΙΖΕΣ ΤΟΥ….». Δώρισε τον τόμο των πρακτικών του συνεδρίου που κυκλοφόρησαν από εξειδικευμένο εκδοτικό οίκο των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής (ΗΠΑ) που στο μεταξύ έχει προωθηθεί σε 20.000 μαθηματικές βιβλιοθήκες σε όλο τον κόσμο! Ο ίδιος δηλώνει παρών στις πρωτοβουλίες για την ανάδειξη του έργου και της προσφοράς του μεγάλου μαθηματικού.

Ενθουσίασε το ακροατήριο με τον άμεσο και δυναμικό λόγο του ο μαθηματικός Βαγγέλης Σπανδάγος, συγγραφέας 138 βιβλίων που αναδεικνύουν την προσφορά των αρχαίων Ελλήνων που μας άφησαν μια πλούσια μαθηματική σκέψη και κληρονομιά. Δώρισε αντικείμενα, φωτογραφίες και βιβλία και ανακοίνωσε ότι ο Όμιλος για την Παγκόσμια Προβολή των Αρχαίων Ελληνικών Μαθηματικών θα αναλάβει πρωτοβουλία για τα πνευματικά δικαιώματα του Κωνσταντίνου Καραθεοδωρή, τα οποία, εφόσον αυτά είναι δυνατό να διασφαλιστούν, θα πάνε στο ΜΟΥΣΕΙΟ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗ ΝΕΑΣ ΒΥΣΣΑΣ.

Ο λέκτορας του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης Φάνης Μαλκίδης μίλησε για τους Στέφανο και Αλέξανδρο Καραθεοδωρή.

      

Η κόρη του αείμνηστου Τάκη Τσονίδη, συγγραφέα του εμβληματικού έργου «ΤΟ ΓΕΝΟΣ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗ», δώρισε ένα αντίγραφο του χάρτη του Ικονίου, που τυπώθηκε με τη φροντίδα του Κύριλλου ΣΤ΄, ο οποίος σύμφωνα με τον εκδότη-διευθυντή του «Βορέα» Σταύρο Παπαθανάκη βρέθηκε εκεί μετά από εντολή της Φιλικής Εταιρείας, υψηλόβαθμο στέλεχος της οποίας ήταν, όπως είχε αποκαλύψει και στον Τάκη Τσονίδη ένας από τους απόγονους του ο Κώστας Θρακιώτης, ο λυρικός ποιητής της γενιάς του 1930.

Παρέα εκπαιδευτικών:
Απόστολος Ναστούλης,
Γιώργος Φαρμακίδης,
Πασχάλης Μαυρίδης. 

Η Ευθαλεία Κανίδου έχει ερμηνεύσει το τραγούδι 

«ΑΠΟ ΤΗ ΜΠΟΣΝΑ ΣΤΟΝ ΚΙΡΙΣΧΑΝΑ»

 που έγραψε η Μαριάνθη Καζαντζή 

και αναφέρεται στο προσφυγικό μαράζι των Βυσσιωτών.

                            *   *  * 

Ο εκδότης –διευθυντής του «Βορέα» Σταύρος Παπαθανάκης τιμήθηκε για τη συμβολή του στην ανάδειξη της αλήθειας για τη μεγάλη πρωτοβουλία ίδρυσης του ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗ ΣΤΗ ΝΕΑ ΒΥΣΣΑ. Προχώρησε στην ανακοίνωση τριών σημαντικών διεθνών πρωτοβουλιών:

  Α΄. Το 2011 να εορταστούν τα εκατόν πενήντα χρόνια (1861-2011) από την ίδρυση του Εν Κωνσταντινουπόλει Ελληνικού Φιλολογικού Συλλόγου, πρώτος πρόεδρος του οποίου ήταν ο Στέφανος Καραθεοδωρή.

    Β΄. Το 2013 να πραγματοποιηθεί στη Στουτγάρδη διεθνές συνέδριο για τον Γιάννη Αργύρη (John Argiris) έναν από τους σημαντικότερους Έλληνες στο χώρο της Θερμοδυναμικής και των εφαρμοσμένων μαθηματικών.

Γ΄.  Να αναληφθεί πρωτοβουλία για την επανέκδοση των Απάντων Κωνσταντίνου Καραθεοδωρή σε ψηφιακή μορφή.

Δ΄. Καθιέρωση σε μόνιμη βάση ανά τέσσερα χρόνια ΕΝΟΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΑΦΙΕΡΩΜΕΝΟΥ ΣΤΗ ΜΝΗΜΗ ΤΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗ.

Ιδιαίτερου σημειολογικού συμβολισμού η εικόνα του αγρότη που καλλιεργούσε το χωράφι του, λίγα μέτρα μακριά από το χώρο της εκδήλωσης, για να μας υπογραμμίσει την υψηλή έννοια και αισθητική του παραγωγού και δημιουργού ως ενός αρχετυπικού προτύπου ιδιαίτερης αξίας και επικαιρότητας στις μέρες μας.