Μια επαναλειτουργία κατώτερη της αίγλης και του συμβολισμού της για την Αστική Τσανάκλειο Σχολή της Κομοτηνής

 

"Υπάρχει στο Κάιρο ένας Έλλην που ενσαρκώνει στο άτομο του το παρελθόν και το μέλλον μαζί της Αιγύπτου, που είναι ένας μακρινός πλέον πρόγονος ταυτοχρόνως ένας πρωτοπόρος: ο Νέστωρ Τσανακλής"

"Υπάρχει στο Κάιρο ένας Έλλην που ενσαρκώνει στο άτομο του το παρελθόν και το λέλλον μαζί της Αιγύπτου, που είναι ένας μακρινός πρόγονος και ταυτοχρόνως ένας πρωτοπόρος: ο Νέστωρ Τσανακλής"! Μ΄αυτή την παράγραφο ξεκινάει το εξαιρετικό πορτρέτο του για τον παγκόσμιας εμβέλειας καπνέμπορο και καπνοβιομήχανο Κομοτηναίο Νέστορα Τσανακλή, που δημοσιεύτηκε στο ΛΕΥΚΩΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ-ΘΡΑΚΗΣ ΤΗΣ ΘΡΑΚΙΚΗΣ ΣΤΟΑΣ το 1932 τη χρονιά του θανάτου του, ο δημοσιογράφος ποιητής, πεζογράφος, κριτικός, μεταφραστής και δοκιμιογράφος Κώστας Ουράνης, ψευδώνυμο του Περικλή Νιάρχου(Νεάρχου), απόφοιτου της Ροβερτείου Σχολής της Κωνσταντινούπολης.  Μια ακόμη μορφή του Θρακικού Ελληνισμού που άφησε ανεξίτηλα τα ίχνη της δημιουργίας και της προσφοράς του, ένα τεράστιο πολιτιστικό κεφάλαιο που δεν το αναδείξαμε και προφανώς δεν το έχουμε αξιοποιήσει στο ελάχιστο. Η ανακαινισμένη Τσανάκλειος Σχολή στην Κομοτηνή είναι ένα αρχιτεκτονικό μνημείο που συνδέει την Κομοτηνή και την Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης με την ΕΠΟΠΟΙΪΑ ΤΟΥ ΚΑΠΝΟΥ ΚΑΙ ΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟ ΤΗΣ ΔΙΑΣΠΟΡΑΣ!

Είναι ένα κείμενο μου πριν έναν χρόνο την επαναλειτουργία και τη νέα χρήση που έπρεπε να αποκτήσει το εμβληματικότερο νεοκλασικό παραδοσιακό κτίριο της Κομοτηνής, προκειμένου αυτή να είναι αντάξια της γενναιόδωρης προσφοράς του ευεργέτης Νέστορα Τσανακλή και κυρίως μέσω αυτού, της δράσης και της ακτινοβολίας του να συνομιλήσει με τον Μείζονα Περιφερειακό Ελληνισμό ως ένα Κέντρο του Μειζονος Περιφερειακού Ελληνισμού και του Οικουμενικού Διασπορικού Φαινομένου! Γιατί όταν μιλάς για το Νέστορα Τσανακλή μιλάς για έναν επιχειρηματία παγκόσμιας εμβέλειας, αναφέρεσαι στην Ελληνική Κοινότητα του καίρου και την εκκλησία της Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης, υπογραμμίζεις το ρόλο και την προσφορά του Αιγυπτιώτη Ελληνισμού και κυρίως αναδεικνύεις την ΕΠΟΠΟΙΪΑ ΤΟΥ ΚΑΠΝΟΥ ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ-ΘΡΑΚΗ, που είναι ένα τεράστιο κεφάλαιο για την Καβάλα, τη Δράμα, την Ξάνθη και την Κομοτηνή, που μας άφησε μια μοναδική παραγωγική και πολιτιστική κληρονομιά!

Υπό την αιγίδα του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης(Δ.Π.Θ.) και κυρίως μέσα από τις δράσεις και τις πρωτοβουλίες του το κέντρο αυτό πολύ σύντομα θα μπορούσε να αποκτήσει διεθνή φήμη και ακτινοβολία!

Ας το σκεφτούν κι εν πάση περιπτώσει, όποτε και να το σκεφτούν,  δεν θα είναι αργά!

Ας ακούσουμε την ιστορία κι ας την διαβάσουμε, για να κατανοήσουμε τα σημάδια των καιρών και τους οδοδείκτες που μας έχει κληρονομήσει όλα τα επίπεδα πλουσιοπάροχα!

Παραθέτω κι ένα κείμενο της Ελληνικής Κοινότητας Καίρου για το Νέστορα Τσανακλη.

Σταύρος Παπαθανάκης

......................................................................................................................................................

Ο Νέστωρ Τσανακλής γεννήθηκε στη Γκιουμουλτζίνα της Θράκης (σημερινή Κομοτηνή). Μόλις 18 χρονών ήρθε στην Αίγυπτο και εγκαταστάθηκε στο Σουέζ απ’ όπου και μεγαλούργησε .

Διετέλεσε πρόεδρος της Ελληνικής Κοινότητας Καϊρου τρεις φορές. Αρχικά στις 7 Ιουνίου του 1904 μέχρι 15 Ιουλίου 1905. Μετέπειτα στις 24 Μαρτίου του 1908 έως τις 15 Ιουλίου του 1910 και τέλος από 29 Ιουνίου του 1912 μέχρι 18 Μαΐου του 1919. Τιμητικά εκλέχθηκε Επίτιμος Πρόεδρος της Κοινότητάς μας.

Προερχόμενος από τα καπνοτόπια της Θράκης, ο Τσανακλής ξεκίνησε ανοίγοντας ένα μικρό κατάστημα στο Σουέζ όπου πουλούσε καπνό και τσιγαρόχαρτο. Προόδευσε γρήγορα και το 1869 επέκτεινε τις δουλειές του, ανοίγοντας κατάστημα στο Μούσκυ.

Ο ευρηματικός Νέστωρας Τσανακλής βρίσκει τρόπο κατασκευής έτοιμων τσιγάρων και ιδρύει μεγάλο εργοστάσιο κοντά στην περιοχή της Σούμπρα, όπου εργάστηκαν εκατοντάδες Αιγύπτιοι και Έλληνες εργάτες. Με βάση εκείνο το εργοστάσιο ιδρύθηκαν πολλά άλλα σε διάφορες Ευρωπαϊκές μεγαλουπόλεις. Έτσι ο ‘’Βιομηχανικός Οίκος’’ Σιγαρέτων στην Αίγυπτο, με χρήση 80% Ελληνικού καπνού, απέκτησε παγκόσμια φήμη χάρη στην άριστη ποιότητά των προϊόντων, στις χιλιάδες πωλήσεις πακέτων & τα μεγάλα κέρδη.

Είχε όμως και άλλο μεράκι. Το 1889 πρωταγόρασε αμμώδεις γαίες στην έρημο. Με την επιμονή και υπομονή του, μετά από 20 χρόνια προσπάθειας και εργασιών, η έρημος μετατράπηκε σε αμπελώνα και η άμμος της θα παρήγαγε τα σταφύλια που θα έφερναν το διάσημο κρασί του.

Ο Τσανακλής ή ‘’συνετός ‘’ όπως τον αποκαλούσαν, ήταν πνεύμα δημιουργικό, φιλεύσπλαχνο και μεγαλόψυχο. Η φήμη και η αίγλη του ήταν καύχημα για τους Έλληνες. Εκτός από επιτυχημένος επιχειρηματίας, ανέπτυξε μεγάλη φιλανθρωπική δράση τόσο στην Αίγυπτο όσο και στη γενέτειρά του.

Προσφέροντας το ποσό των 30.000 λιρών Αιγύπτου ανεγέρθη ο ναός των Αγίων Κωνσταντίνου & Ελένης το 1914 και δικαίως απέκτησε τον τίτλο κτήτορα του Ναού, κάτι που διαφαίνεται σε μαρμάρινη πλάκα στον ίδιο χώρο. Με δαπάνες του ιδίου ανοικοδομήθηκε στην Κομοτηνή το 1907 η Τσανάκλειος Σχολή ή Ελληνική Σχολή Νέστωρος Τσανακλή.

Τιμήθηκε από την Ελληνική Κοινότητα Καΐρου ως Μέγας Ευεργέτης καθώς και από το Ελληνικό Κράτος με παράσημο επιβράβευσης και εκτίμησης του έργου του για την πατρίδα.