Δύο μεγάλοι Θρακιώτες, ο Στέφανος Κουμανούδης-"-"ήταν η ψυχή της Αρχαιολογικής Εατιρείας" και ο Χρήστος Τσούντας-ο "θεμελιωτής της προϊστορικής αρχαιολογίας στην Ελλάδα"

ΕΠΙ ΠΕΝΗΝΤΑ ΧΡΟΝΙΑ

ΔΥΟ ΜΕΓΑΛΟΙ ΘΡΑΚΙΩΤΕΣ

ΟΙ ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΜΑΝΟΥΔΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΣΤΟΣ ΤΣΟΥΝΤΑΣ

ΔΙΑΔΡΑΜΑΤΙΖΟΥΝ ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟ ΡΟΛΟ

ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ

 

Μια άλλη διάσταση της επιλογής του ιστορικού χώρου της Αρχαιολογικής Εταιρείας αφορά στην αποκατάσταση του νήματος και των δεσμών με προσωπικότητες του Θρακικού χώρου που διαδραμάτισαν πρωταγωνιστικό ρόλο τόσο στην Αρχαιολογική Εταιρεία όσο και στο σύγχρονο δημόσιο κοινωνικό –πολιτικό και πολιτιστικό βίο της πατρίδας μου. ΓΙΑ ΠΡΩΤΗ ΦΟΡΑ στη μεγάλη αίθουσα εκδηλώσεων της Αρχαιολογικής Εταιρείας πραγματοποιήθηκε εκδήλωση αρχαιολογικού ενδιαφέροντος για την περιοχή της Θράκης με ταυτόχρονη σύνδεση και αναφορά με τη ζωή, τη δράση και το έργο δύο κορυφαίων μορφών της εταιρείας, του Στέφανου Κουμανούδη και του Χρήστου Τσούντα.

Η συγγραφέας κ. Σοφία Ματθαίου στο βιβλίο της "ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΜΑΝΟΥΔΗΣ (1818-1899)", το οποίο κυκλοφόρησε για λογαριασμό της Αρχαιολογικής Εταιρείας με αφορμή τα 100 χρόνια από τον θάνατό του, γράφει τα εξής:

«… υπήρξε επί τριάντα πέντε χρόνια γραμματεύς της και ταυτίστηκε με μια από τις πιο ζωντανές και δραστήριες περιόδους της ιστορίας της…

»Η αποκάλυψη και η σωτηρία των αρχαίων και η έκθεσή τους σε μουσεία ήταν όμως κάτι που συνειδητοποίησε, όταν εγκαταστάθηκε πια στην Αθήνα. Η άποψή του ότι οι νέοι Έλληνες έχουν ανάγκη την παιδεία, αισθητική, πολιτική και γλωσσική, σε συνδυασμό με τον φιλολογικό του εξοπλισμό πολύ γρήγορα τον οδήγησαν να επιλέξει ως προσφορότερο γι’ αυτόν τον σκοπό μέσο δράσης την αποκάλυψη και την κοινοποίηση των καταλοίπων της ιστορίας.

»Ο Κουμανούδης φαίνεται πια αποφασισμένος να διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο στα αρχαιολογικά πράγματα της χώρας, επειδή θεωρεί καίρια τη σημασία των αρχαίων μνημείων ως προς την καταξίωση του ελληνικού κράτους στην ευρωπαϊκή κοινότητα, αλλά και ως προς την διαμόρφωση της συνείδησης των Ελλήνων.

»… μετά το 1854 … επιχειρεί να ιδρύσει εταιρεία με σκοπόν την σύστασιν Μουσείου και αρχίζει να συγκεντρώνει αρχαία, καθώς και χρήματα για την αγορά αρχαίων.

»Κατά την περίοδο 1859-1894 ο Κουμανούδης είναι το σημαντικότερο πρόσωπο στην Αρχαιολογική Εταιρεία, όπως τονίζεται σε όλες τις εξιστορήσεις του έργου της. Είναι η ψυχή της Εταιρείας κατά την ομολογία των συγχρόνων του.

»Η Εταιρεία επί της γραμματείας του Κουμανούδη έζησε την πιο ζωντανή περίοδό της ιστορίας της, αφού οι στόχοι της ανταποκρίνονταν στις ανάγκες, ιδεολογικές και πρακτικές, του νέου ελληνικού κράτους.

»Η Εταιρεία ανέσκαψε και αποκάλυψε ή ανακάλυψε αρχαία, αγόρασε αρχαία από ιδιώτες, πολέμησε την αρχαιοκαπηλία και προσπάθησε να προστατεύσει τα αρχαία, τα οποία κινδύνευαν από την οικοδόμηση νέων κτιρίων στην αναπτυσσόμενη Αθήνα,, αλλά και τις επαρχιακές πόλεις, συγκέντρωσε τα αρχαία σε μουσεία και φρόντισε για την καταγραφή τους.

»Ιδιαίτερη σχέση έχει μόνο με Θρακικούς Συλλόγους και κυρίως με τον εν Αδριανουπόλει Φιλεκπαιδευτικό Σύλλογο. Αισθάνεται εξαιρετικά συνδεδεμένος με την πατρίδα του την Αδριανούπολη και δεν αρνείται ποτέ τη συνδρομή του σε ο,τιδήποτε του ζητείται από κει. Υπογράφει άλλωστε με το τοπωνυμικό Αδριανουπολίτης.

»Όπως όλοι οι Έλληνες της εποχής του, και μάλιστα επειδή κατάγεται από τη Θράκη, είναι ευαίσθητος στο θέμα της εθνικής ολοκλήρωσης.

»Είναι ένας λόγιος που έχει πλήρη συνείδηση του ηγετικού ρόλου που επιθυμεί και είναι σε θέση να διαδραματίσει στη διαμόρφωση του νέου ελληνικού κράτους».

 

*

*   *

 

Σημαντική μορφή είναι επίσης ο επί 21 χρόνια έφορος της Αρχαιολογικής Εταιρείας, διάσημος αρχαιολόγος, πανεπιστημιακός και ακαδημαϊκός Χρήστος Τσούντας από τη Στενήμαχο της Ανατολικής Θράκης. Πολύ γρήγορα επιβλήθηκε στους διεθνείς αρχαιολογικούς κύκλους και θεωρείται ως ο θεμελιωτής της ελληνικής προϊστορικής αρχαιολογίας. Μερικοί από τους μαθητές του, όπως ο Χρήστος Καρούζος, η Σέμνη Καρούζου, ο Σπύρος Μαρινάτος, ο Γιάννης Παπαδημητρίου, ο Γεώργιος Μυλωνάς, αναδείχτηκαν σε κορυφαίους αρχαιολόγους.

Το 1926 υπήρξε από τα ιδρυτικά μέλη της Ακαδημίας Αθηνών.

...........................................................................................................................................................

 

 ..............................................................................................................................................................................

 

Μια εκδήλωση υψηλού και πολλαπλού συμβολισμού και ΓΙΑ ΠΡΩΤΗ ΦΟΡΑ ΔΙΔΥΜΟΤΕΙΧΟ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ.Με αναφορές στους μεγάλους Θρακιώτες αρχαιολόγους,. στον Στέφανο Κουμανούδη και στον Χρήστο Τσούντα, που επί πενήντα χρόνια, σε διαφορετικές όμως περιόδους, διαδραμάτισαν πρωταγωνιστικό ρόλο στην Αρχαιολογική Εταιρεία και διαμόρφωσαν την αρχαιολογική πολιτική της χώρας.

Μια εκδήλωση ορόσημο όχι μόνο για την ανάδειξη και προβολή της πολιτιστικής και αρχαιολογικής κληρονομιάς αλλά το ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει η εσωτερική και εξωτερική διασπορά στις υποθέσεις της Θράκης.

"Ο ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΘΗΣΑΥΡΟΣ ΤΗΣ ΠΛΩΤΙΝΟΠΟΛΗΣ" ήταν το θέμα της εκδήλωσης, που πραγματοποιήθηκε με μεγάλη επιτυχία στις 12 Δεκεμβρίου 2005, πριν 15 χρόνια, με ομιλητή τον αρχαιολόγο Ματθαίο Κουτσουμανή.

Το ρεπορτάζ από τον "Βορέα" , που είτε με την έντυπη είτε με την ηλεκτρονική του μορφή έχει συμβάλλει σημαντικά στην ανάληψη πολιτιστικών πρωτοβουλιών υψηλών προδιαγραφών!

Σταύρος Παπαθανάκης