Ο μεγάλος Έλληνας ζωγράφος Γιάννης Τσαρούχης σε ένα σχόλιο του για τον "ζεϊμπέκικο, το χορό της Θράκης, πατρίδας του Ορφέως..." στο βιβλίο του Θωμά Κοροβίνη "ΟΙ ΖΕΪΜΠΕΚΟΙ ΤΗΣ ΜΙΚΡΑΣ ΑΣΙΑΣ"

ΓΙΑΝΝΗΣ ΤΣΑΡΟΥΧΗΣ

Μικρό σχόλιο στον ζεϊμπέκικο

 

 

Οι πουριτανοί, αμαθείς λάτραι της δημοτικής μουσικής, άμα ακούσουν τη λέξη ζεϊμπέκικο γίνονται έξω φρενών. Τούρκικο, λένε, δεν είναι ελληνικό ή από πού κι ως που ελληνικό! Βέβαια, κανένας χορός ή ρυθμός ενδιαφέρων δεν είναι, ίσως, ελληνικός, συμπεριλαμβανομένου, ασφαλώς, και του … Καλαματιανού. Το Τσάμικο είναι αρβανίτικο, ο ζεϊμπέκικος, χορός της Θράκης, πατρίδας του Ορφέως, που ως γνωστόν ήταν … Τούρκος (αφού και οι αρχαίοι τον παριστάνουν με φρυγικά παντελόνια και φέσι φρυγικό), ξεκίνησε μαζί με την φυλή των Ζεϊμπέκηδων  (φυλή όχι χριστιανική αλλ’ ούτε μουσουλμανική), για να εγκατασταθεί στα παράλια της Μ. Ασίας, όπου, καθώς λένε οι επιστήμονες, οι Ζεϊμπέκηδες αναγκάστηκαν τελικά να εκμουσουλμανισθούν. Κανείς Τούρκος στα βάθη της Τουρκίας δεν ξέρει, ούτε μπορεί να χορέψει ζεϊμπέκικο. Πρέπει να ’ναι από τα παράλια της Μ. Ασίας κι όχι χωρικός. Τα Φρύγια και Λύδια και τα Μιξολύδια μέλη των Ελλήνων του Χρυσού Αιώνα συνεχίζονται από τ’ ανάλογα μέλη των απογόνων των ιδίων λαών στην εποχή μας. Η αναιμική Ελληνική Μουσική ετράφηκε πάντα παό το εξωτερικό και με την ξένη μουσική εδυνάμωσε. Αλλά κι αν ακόμα ο Ζεϊμπέκικος είναι τούρκικος, τότε ντρεπόμαστε για ένα ευγενικό χορό, που αυθόρμητα ο λαός τον έκανε πανελλήνιο. Οι αμαθείς πουριτανοί χωρίζουν τη μουσική σε δημοτική και ρεμπέτικη, σε υγιεινή ή ανθυγιεινή, σε χωρική βαλκάνια παραδεκτή, ή σε καλλιτεχνικά απαράδεκτη. Ο εθνικισμός μας πιάνει στην Τέχνη μόνον όταν πρόκειται να ζημιωθούμε. Ποτέ, όταν πρόκειται να πλουτισθούμε: ο πανάρχαιος ζεϊμπέκικος είναι νοσηρός όσο ο Ευριπίδης και ο Μπωντλαίρ. Τι να γίνει; Όλα δε μπορεί να ’ναι συγχρόνως υγιεινά και μεγάλα!

................................................................................................................................................................

Από την παρουσίαση του βιβλίου του Θωμά Κοροβίνη "ΟΙ ΖΕΪΜΠΕΚΟΙ ΤΗΣ ΜΙΚΡΑΣ ΑΣΙΑΣ"(που είχε κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις ΑΓΡΑ) στον "Βορέα"(τεύχος 7) τον Δεκέμβριο 2005, πριν 15 χρόνια, Τα ζεϊμπέκικα αποτελούν μια ξεχωριστή ενότητα στο έργο του Γιάννη Τσαρούχη και από τους κριτικούς τέχνης έχουν χαρακτηριστεί ως "μια ωδή στο λαϊκό πολιτισμό".

Σταύρος Παπαθανάκης