Τι σχέση μπορεί να έχει η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης με την οικογένεια Καραθεοδωρή (και φυσικά με την Νέα Βύσσα Ορεστιάδας και το αγαπημένο μου μουσείο των Καραθεοδωρή); Η ιστορία ώρες ώρες μοιάζει με ένα κουβάρι που χαίρεσαι να ξετυλίγεις...
Ας πάρουμε τα πράγματα ...ανάποδα, από το τέλος προς την αρχή. Σαν σήμερα το 1912 ο Ελληνικός Στρατός απελευθερώνει την Θεσσαλονίκη, έπειτα από την υπογραφή συνθήκης παράδοσης της πόλης από τον Οθωμανό διοικητή της. Ο Τουρκαλβανός στρατηγός Χασάν Ταξίν Πασάς επέλεξε να παραδώσει την πόλη αμαχητί στις ελληνικές δυνάμεις, διασώζοντας την πόλη από καταστροφή. Και μάλιστα έπραξε εσπευσμένα, γιατί ο Βουλγάρικος στρατός βρίσκονταν σε μικρή απόσταση από την πόλη και τυχών κωλυσιεργία θα μπορούσε να είχε καταστροφικές συνέπειες για την πόλη, λόγω συγκρούσεων των, συμμαχικών ως τότε, Ελληνικών και Βουλγαρικών στρατευμάτων.
Ο Χασάν Ταξίν Πασάς ήταν ένας έξυπνος και θαρραλέος άνθρωπος. Ήξερε ότι δεν μπορούσε να κρατήσει την πόλη. Οποιαδήποτε προσπάθεια άμυνας θα επέφερε μεγάλες ανθρώπινες απώλειες χωρίς όμως αποτέλεσμα. Επέλεξε λοιπόν να την παραδώσει αμαχητί, διασώζοντας και την πόλη και τους στρατιώτες του.
Γιατί όμως να την παραδώσει στις ελληνικές δυνάμεις; Δύο πρόσωπα έπαιξαν σημαντικό ρόλο στην απόφαση αυτή. Ο ένας ήταν ο Ελευθέριος Βενιζέλος και ο άλλος ο Αλέξανδρος Καραθεοδωρή.
Πριν προαχθεί σε στρατηγό, στα τέλη του 19ου αιώνα, ο Χασάν Ταξίν Πασάς είχε υπηρετήσει ως στρατιωτικός διοικητής, διοικητής Χωροφυλακής και βοηθός γενικός διοικητής Κρήτης. Βοηθός ποιου; Μα φυσικά του γενικού διοικητή Κρήτης, του Αλέξανδρου Καραθεοδωρή Πασά, που υπηρέτησε στη θέση αυτή ως χριστιανός αξιωματούχος της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Την ίδια εποχή είχε γνωρίσει προσωπικά και τον νεαρό Ελευθέριο Βενιζέλο.
Η εκτίμηση που έτρεφε ο Χασάν Ταξίν Πασάς προς αυτούς τους δύο, αλλά και στους Χριστιανούς της Κρήτης, πιθανόν να τον οδήγησε, σε κάποιο βαθμό, στην παράδοση της Θεσσαλονίκης στις Ελληνικές δυνάμεις.
Όπως και να είναι, ευχαριστούμε Χασάν Ταξίν για αυτή σου την πράξη. Που στάθηκες, όπως συνηθίζουμε να λέμε τελευταία, από τη σωστή μεριά της ιστορίας.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου