Ένα εμβληματικό σύμβολο της πολυθρησκευτικής και της πολυπολιτισμικής Αλεξανδρούπολης, η πρώτη χριστιανική εκκλησία της πρωτεύοσας του Έβρου, που θεμελιώθηκε το 1875, πριν 150 χρόνια!

Το σκίτσο είναι ένα έργο του ζωγράφου και εκπαιδευτικού στο Κολλέγιο ΑΝΑΤΟΛΙΑ της Θεσσαλονίκης που ήταν ιδιαίτερα συνδεδεμένος με την Αλεξανδρούπολη και τον μεγάλο ζωγράφο και αγιογράφο Ράλλη Κοψίδη! Έγινε γνωστός και από τους πίνακες του που εμπνεύστηκε από τα κτίρια της Παλιάς Θεσσαλονίκης. Χαρακτηριστικό έργο του από αυτή θεματική ενότητα κοσμεί το εξώφυλλο του βιβλίου του Ανατολικοθρακιώτη πεζογράφου Γιώργου Ιωάννου, "Η πρωτεύουσα των προσφύγων", ίσως το πιο εμβληματικό λογοτεχνικό έργο για τη Θεσσαλονίκη!

\

Από  τα σχόλια μιας επιστολής του  Καθηγητή και Ζωγράφου  Γιάννη Παπαράλλη  (που μεγάλωσε  δίπλα στην αρμένικη εκκλησία) προς τον Αλεξανδρουπολίτη φίλο του μεγάλο ζωγράφο και αγιογράφο  Ράλλη Κοψίδη:

 

«... Στην οθωμανική περιοχή μαζί με Έλληνες χριστιανούς εργάτες συγκεντρώθηκαν και  χριστιανοί Αρμένιοι εργάτες, χριστιανοί καθολικοί Ευρωπαίοι, μουσουλμάνοι, καθώς και μικρός αριθμός Εβραίων. Σύμφωνα με το διαδικτυακό www. armenika.gr  την τριετία 1872-1874 περισσότεροι από 100 Αρμένιοι τεχνίτες ήρθαν στο Δεδέαγατς από την «ιστορική αρμενική πόλη Μους» προκειμένου να εργασθούν στην σιδηροδρομική γραμμή Κωνσταντινουπόλεως – Θεσσαλονίκης.

 

Οι πρώτοι Αρμένιοι εργάτες και τεχνίτες πάντως έφτασαν στην περιοχή λίγο ενωρίτερα, το  έτος 1870. Οι συγκεντρωμένοι στο Δεδέαγατς Αρμένιοι, με προσωπική εργασία, έχτισαν την πρώτη χριστιανική εκκλησία του οικισμού (και της Αλεξανδρουπόλεως), τον ιερό ναό του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου ή Σουρπ Καραμπέτ  – «ναό λιθόκτιστο, βασιλικού ρυθμού χωρίς τρούλο» - στο όνομα του ομωνύμου προστάτη Αγίου της πόλεως Μους, από την οποία κατάγονταν όλοι τους.

 

Ο Άγιος Πρόδρομος θεμελιώθηκε το 1875 και εγκαινιάστηκε το 1886, ενώ το 1880, οι Αρμένιοι, δίπλα στο ναό, ίδρυσαν και  σχολείο. Η κοινότητα μέχρι το 1947 είχε περίπου 800 άτομα αλλά, μετά την μεταπολεμική μετανάστευση προς την Σοβιετική Αρμενία, συρρικνώθηκε και στην δεκαετία του ’60 έγιναν 150, ενώ το 1990 είχαν μείνει μόνο 50 άτομα. Όμως πρόσφατα σημειώθηκαν νέες αφίξεις Αρμενίων μεταναστών (1991), ώστε σήμερα να αποτελούν κοινότητα με περισσότερα από 2000 άτομα, τα οποία μάλιστα εκκλησιάζονται στον ίδιο ναό εκείνον του Σουρπ Καραμπέτ, τον οποίον έκτισαν οι πρόγονοί τους, οι πρώτοι Αρμένιοι - συνοικιστές της πόλεως.

Το κείμενο της επιστολής, το οποίον δημοσιεύεται εδώ, αποτελείται από δύο διακριτά μέρη, ένα μικρό συνδετικό κείμενο μεταξύ των δύο μερών και το επιλογικό τμήμα της επιστολής...."

ΙΔΙΑΙΤΕΡΕΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ ΣΤΟΝ ΑΓΑΠΗΤΟ ΦΙΛΟ, ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ ΚΑΙ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟ ΤΟΠΙΟΓΡΑΦΟ ΤΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ ΘΕΟΔΩΡΟ ΟΡΔΟΥΜΠΟΖΑΝΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΑΡΧΕΙΑΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ!