Πωλ Βερλαίν, ο σημαντικότερος λυρικός του πρώιμου Γαλλικού συμβολισμού που θα επηρεάσει πολλές γενιές ποιητών-130 χρόνια(1896-2026) από τον θάνατο του!

\

 

Στις 8 Ιανουαρίου 1896 πέθανε στο Παρίσι σε ηλικία 52 ετών ο Πωλ Βερλαίν. Ο Βερλαίν θεωρείται ως ο σημαντικότερος του πρώιμου Γαλλικού συμβολισμού.

Η τέχνη του, ικανή να συλλαμβάνει και τους ενδιάμεσους ψυχικούς τόνους, θα επηρεάσει πολλές από τις γενιές ποιητών που θα ακολουθήσουν.

Ως μοναχοπαίδι, που γεννιέται στις 30 Μαρτίου 1844 στο Μετς, ο Πωλ περνάει μια ευτυχισμένη παιδική ηλικία. Ζει με την αγάπη της μητέρας του και την αυστηρότητα του πατέρα του, ο οποίος δεν είναι ικανός να μεταδώσει την τρυφερότητα του στον αργά γεννημένο γιο του.

Στο σχολείο ο Πωλ δεν δείχνει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικός –παρ’ όλα αυτά αρχίζει να γράφει τους πρώτους στίχους του. Και στα δεκατέσσερά του στέλνει στον Βίκτωρ Ουγκώ το πρώτο ποίημά του, «Η Αγάπη».

Μετά την αποφοίτησή του ο Πωλ Βερλαίν περνάει τις καλοκαιρινές διακοπές του φιλοξενούμενος από μια παντρεμένη ξαδέλφη του. Διαβάζει πολύ, κάνει μακρινούς περιπάτους και μεθάει για πρώτη φορά.

Στο Παρίσι διορίζεται διοικητικός υπάλληλος. Στα καφέ της μητρόπολης συνάπτει φιλίες που τον βοηθούν να γίνει γνωστός στα λογοτεχνικά σαλόνια και να ασχοληθεί με τη δημοσιογραφία.

Στα είκοσι δύο του χρόνια ο Βερλαίν εκδίδει την ποιητική συλλογή «Τα Κρόνια ποιήματα». Ο θάνατος, όμως, του πατέρα του και της Ελίζας, της πρώτης του αγάπης, των ωθεί στη μέθη και σε μια άσωτη ζωή. Μέσα σ’ αυτή την ατμόσφαιρα γράφει την επόμενη συλλογή του «Ερωτικές Γιορτές».

Ο γάμος με την πολύ νεότερη Ματίλντ  Μωτέ δίνει στον Βερλαίν τη δυνατότητα διεξόδου. Η κατάσταση αυτή δεν θα διαρκέσει για πολύ. Ένα χρόνο μετά η Γαλλία κηρύσσει τον πόλεμο κατά της Πρωσίας, γεγονός που τον ωθεί να εγκαταλείψει τη θαλπωρή της οικογενειακής ζωής, για να καταταχθεί εθελοντής στο στρατό και να περιπέσει εκ νέου στις παλαιότερες συνήθειες.

Αυτήν ακριβώς την περίοδο φθάνει στο Παρίσι ο 18χρονος Αρθούρος Ρεμπώ. Η ομοφυλοφιλική σχέση των δυο ποιητών, που περνούν τις νύχτες τους στα καφέ του Παρισιού, προκαλεί σοβαρή κρίση στο ζεύγος Βερλαίν. Πολύ απρόοπτα οι δυο φίλοι, ο Ρεμπώ και ο Βερλαίν, αποφασίζουν να ταξιδέψουν στις Βρυξέλλες και στο Λονδίνο αναζητώντας χώρους βίωσης νέων υπερβολικών εμπειριών. Όπως κι  αν αντιμετωπίζεται η σχέση των δυο ποιητών, για τον Βερλαίν αυτή σημαίνει την καλλιτεχνική του αναβάθμιση. Ο Ρεμπώ ήταν αυτός που τον βοηθά να αποκτήσει ένα ιδιαίτερο προσωπικό ύφος, απαλλαγμένο από την καταπίεση της ομοιοκαταληξίας και των κανόνων της πρώιμης ποιητικής του δημιουργίας.

Κι όμως η φιλία των δυο αντρών δεν είναι χωρίς προβλήματα. Οι καβγάδες και η συμφιλίωση εναλλάσσονται διαρκώς, ώσπου ο Βερλαίν αποφασίζει να εγκαταλείψει το Λονδίνο. Ο Ρεμπώ τον επισκέπτεται στις Βρυξέλλες για να του ανακοινώσει τον τελεσίδικο χωρισμό τους. Ο Βερλαίν είναι μεθυσμένος και πυροβολεί τον φίλο του. Γι’ αυτή του την πράξη καταδικάζεται σε δυο χρόνια φυλάκιση. Μετά την αποφυλάκιση η γυναίκα του Ματίλντ του ζητάει επίσημα διαζύγιο.

Μετά τη φυλακή ο Βερλαίν καταβάλλει μάταιες προσπάθειες να ξαναεπιστρέψει σε μια αστική ζωή. Ο αλκοολισμός τον φθείρει σωματικά. Τελικά, μόνον οι πολύμηνες νοσηλείες στο νοσοκομείο μπορούν να χαλιναγωγήσουν και να διακόψουν την άσωτη ζωή του ποιητή.

Όταν το έργο του επιτέλους βρίσκει τη δημόσια αναγνώριση, ο ποιητής βρίσκεται σε μια κατάσταση βαθιάς απελπισίας. Με μειωμένη τη δύναμή του στις «Εξομολογήσεις» ο Βερλαίν επιδιώκει την καταγραφή του έργου αλλά ταυτόχρονα η ποιητική αυτή συλλογή αποτελεί την απολογία μιας ολόκληρης ζωής.

«Η ποιητική συλλογή του» -γράφει ο Τίτος Πατρίκιος- «Του παλιού και του πρόσφατου καιρού και οι κριτικές του μελέτες Οι καταραμένοι ποιητές, που ήταν αφιερωμένες στον Κορμπιέρ, τη Μαρσελίν Ντεμπόρντ –Βαλμόρ, στο Βιλλιέ ντε λ’ Ιλ-Αντάμ, προκαλεί τον ενθουσιασμό των νεότερων του συμβολιστών ποιητών. Ο Πωλ Βερλαίν, με τον απέριττο λυρισμό του, τη μουσικότητα της γλώσσας του, τη δραματική του χροιά, άφησε βαθιά τη σφραγίδα του στη γαλλική ποίηση. Πολλά ποιήματά του έχουν μεταφραστεί στα ελληνικά