«Η Ευρώπη και η αξιολόγηση από τους πολίτες», ήταν το θέμα της δεύτερης συνάντησης transeuropaexpress που διοργανώθηκε από το Ίδρυμα Ratti και τον Λογοτεχνικό Οίκο της Ρώμης, από τις 22 μέχρι τις 25 Φεβρουαρίου στην ιταλική πρωτεύουσα.
Διανοούμενοι, συγγραφείς και δημοσιογράφοι, προερχόμενοι από διάφορες χώρες της Ένωσης προσκλήθηκαν για να διατυπώσουν τις απόψεις τους και τις θέσεις τους για το πού πάει η Ευρώπη και ποιες είναι οι προκλήσεις για το μέλλον της.
Την Ελλάδα εκπροσώπησε ο σημαντικός συγγραφέας και πρέσβης της χώρας μας στην Unesco, Βασίλης Βασιλικός, τον οποίο ένας από τους συντονιστές αποκάλεσε «ζωντανό μνημείο της ελληνικής λογοτεχνίας».
Οι περισσότεροι ομιλητές στις τοποθετήσεις τους άσκησαν κριτική στην γραφειοκρατία των Βρυξελλών αλλά και στην ευρωπαϊκή ηγεσία στο σύνολο της, η οποία τα τελευταία χρόνια δεν στάθηκε στο ύψος των περιστάσεων με αποτέλεσμα να φτάσουμε στη σημερινή στασιμότητα μετά την απόρριψη του συντάγματος της Ευρώπης.
Προς αναζήτηση μια ευρωπαϊκής ταυτότητας.
Ειδικότερα, ο ισπανός συγγραφέας και δημοσιογράφος Φρανσίσκο Ζαράουτα τόνισε την ανάγκη να βρει η Ευρώπη την ταυτότητα της με την ουσιαστική αποτίμηση και αποδοχή της ιστορία της αφού όπως είπε χαρακτηριστικά η Ευρώπη ακόμη δεν έχει ακόμη κάνει κτήμα της την ιστορία της. Ο Ζαράουτα έκανε λόγο για την «πολιτική ευθύνη της Ευρώπης για το μέλλον του κόσμου», θέτοντας με αυτό τον τρόπο το ζήτημα της εξωστρέφειας που θα πρέπει να χαρακτηρίζει την πολιτική της Ένωσης μέσα σε ένα περιβάλλον παγκοσμιοποίησης, προβάλλοντας το πολιτικό και πολιτισμικό της μοντέλο ως εναλλακτικό μοντέλο δημοκρατικής διακυβέρνησης και συμβίωσης. Για να το πετύχει όμως αυτό πρέπει πρώτα να δημιουργήσει μια εσωτερική κινητικότητα που δεν θα είναι μόνο εμπορική αλλά και πολιτιστική.
Μεγάλο ενδιαφέρον έδειξε το κοινό για τον ευρωσκεπτικισμό που επικρατεί στο Ηνωμένο Βασίλειο και ιδιαίτερα στην Αγγλία. Η αγγλίδα δημοσιογράφος Πόλι Τόινμπι(Polly Toynbee) απαντώντας στα σχετικά ερωτήματα απέδωσε το γεγονός στον αντιευρωπαϊσμό και το συντηρητισμό των βρετανικών μέσων ενημέρωσης, τα οποία σε ποσοστό 80% τάσσονται κατά του ευρωπαϊκού προσανατολισμού της Αγγλίας προβάλλοντας και διογκώνοντας μόνο τις αρνητικές ειδήσεις που αφορούν τις Βρυξέλλες επηρεάζοντας έτσι με αυτό τον τρόπο όχι μόνο τους απλούς πολίτες αλλά και τα ίδια τα κόμματα αφού ακόμη και οι εργατικοί εμφανίζονται πλέον απρόθυμοι να προωθήσουν την ευρωπαϊκή ιδέα.
H έλλειψη γνωριμίας.
Ο Ούγγρος ιστορικός τέχνης και επιμελητής πολλών εκθέσεων τέχνης Ρολάντ Χεγκί (Roland Hegyi) στην παρέμβαση του έθιξε το ζήτημα της έλλειψης γνωριμίας που υπάρχει μεταξύ των λαών της Ευρώπης οι οποίοι γνωρίζονται μόνο μέσω των στερεοτύπων, είτε θετικών είτε αρνητικών, με αποτέλεσμα να γίνεται δυσκολότερη η ουσιαστική προσέγγιση μεταξύ των ευρωπαίων πολιτών. Ο Χεγκί πάντως, απαντώντας και σε σχετική ερώτηση, διευκρίνισε πως οι πολίτες δεν πρέπει να εξαναγκαστούν να αποδεχτούν το ευρωπαϊκό μοντέλο αλλά θα πρέπει να παρακινηθούν να αισθανθούν καταρχήν πολίτες μιας ενωμένης Ευρώπης και αυτό δεν θα γίνει αν οι κυβερνήσεις δεν δώσουν προτεραιότητα στον πολιτισμό. Σε καμία περίπτωση όμως, συμπλήρωσε, δεν πρέπει η Ευρωπαϊκή Ένωση να επιβληθεί ως κάτι το απόλυτο γιατί με αυτό τον τρόπο θα καταστεί απεχθής στον μέσο πολίτη.
Ο πορτογάλος καθηγητής και συγγραφέας Άρτουρ Πορτέλα επεσήμανε ότι η ευρωπαϊκή ιδέα δεν είναι ακόμη ξεκάθαρη γι’ αυτό και δεν γίνεται κατανοητή από τους πολίτες. Η Ευρώπη πρέπει να εκμεταλλευτεί και να επενδύσει στην διαφορετικότητα της ανοίγοντας ένα εποικοδομητικό και συνεχή διάλογο μεταξύ των πολιτών και των λαών της, διαφορετικά θα χάσει, όπως είπε χαρακτηριστικά, τη μάχη της παγκοσμιοποίησης. Ο ρόλος της Ευρώπης, κατέληξε ο Πορτέλα, πρέπει να είναι πρωταγωνιστικός στο διεθνές περιβάλλον, προβάλλοντας τις ευρωπαϊκές αξίες του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και τους κράτους δικαίου.
Η Ευρώπη δεν είναι μονοσύλλαβο…
Αίσθηση προκάλεσε η παρέμβαση του Βασίλη Βασιλικού ο οποίος άσκησε αιχμηρή κριτική στις ηγεσίες των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων επειδή δεν κατάφεραν να διαμορφώσουν ένα εναλλακτικό μοντέλο πολιτικής αλλά και πολιτισμού απέναντι σε αυτό των ΗΠΑ, των οποίων η πορεία όπως είπε χαρακτηριστικά είναι ανάλογη με τον αριθμό των συλλαβών των ονομάτων των προέδρων τους φτάνοντας μέχρι τον σημερινό ο οποίος είναι μονοσύλλαβο...
Σημαντική ήταν και η αναφορά του στο ευρώ, το οποίο έκανε τους ευρωπαίους πιο φτωχούς, όπως είπε χαρακτηριστικά, προχωρώντας μάλιστα στην εκτίμηση ότι το 1 ευρώ θα έπρεπε να αντιστοιχεί σε 290 δραχμές και όχι σε 340,75 που είναι η ισχύουσα ισοτιμία. Σε ό,τι αφορά την απόρριψη του συντάγματος της Ευρώπης εκτίμησε ότι αυτό συνέβη όχι επειδή οι γάλλοι είναι κατά της Ευρωπαϊκή Ένωσης αλλά επειδή μετά το Μάαστριχτ η Ευρώπη πήρε μια καθαρά μονεταριστικό χαρακτήρα θέτοντας τον πολιτισμό και την κουλτούρα στο περιθώριο με αποτέλεσμα να φτάσουμε στο σημερινό πολιτικό αδιέξοδο.
Το κοινό ξέσπασε σε χειροκροτήματα όταν ο κ.Βασιλικός έκανε αναφορά στις ελληνορωμαϊκές ρίζες της Ευρώπης, υπενθυμίζοντας ότι στην αρχαία Ελλάδα η λέξη «ιδιώτης» είχε την έννοια αυτού που δεν ασχολείται με τα κοινά, η οποία περνώντας στα λατινικά πήρε τη σημασία, που έχει σήμερα σε πολλές λατινογενείς γλώσσες, του «ηλίθιου» καταλήγοντας ότι προς επιβεβαίωση αυτής της μετάλλαξης της σημασίας του «ιδιώτη», από τότε που το πρώτο κανάλι της γαλλικής δημόσιας τηλεόρασης ιδιωτικοποιήθηκε μοιραία επήλθε και η… ηλιθιοποίηση του.
Τα συμπεράσματα.
Το γενικό συμπέρασμα των εργασιών ήταν ότι η Ευρώπη πρέπει να πάψει να είναι μόνο μια οικονομική και νομισματική ένωση αλλά θα πρέπει να επενδύσει στην κουλτούρα, στον πολιτισμό της και στην πολυμορφία της, γιατί διαφορετικά δεν θα μπορέσει ποτέ να χαράξει μια πειστική και αποτελεσματική πολιτική τόσο στο εσωτερικό της όσο και σε διεθνές επίπεδο. Η πρόταση των διανοούμενων όπως εκφράστηκε μέσα από τις διάφορες αναλύσεις είναι διττή, από τη μία προτάθηκε η ανάγκη για τη διατήρηση της γλώσσας και του πολιτισμού της κάθε χώρας ενώ από την άλλη τονίστηκε η ανάγκη για ουσιαστική πολιτική ενοποίηση των χωρών μελών της Ένωσης προκειμένου να αντεπεξέλθει στην δύσκολη και πολυσύνθετη διεθνή πραγματικότητα όπως διαμορφώθηκε την τελευταία δεκαετία μετά την πτώση του τείχους του Βερολίνου και την επικράτηση του μοντέλου της παγκοσμιοποίησης.
................................................................................................................................................................
Είχε δημοσιευθεί στον Βορέα(τεύχος 11) τον Απρίλιο 2006,πριν 20 χρόνια!
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου