"Οι Έλληνες στη Μαύρη Θάλασσα" της Μαριάννας Κορομηλά!

Οι κοσμοϊστορικές αλλαγές, οι γεωπολιτικές ανακατατάξεις, οι εξελίξεις σε διεθνές και περιφερειακό επίπεδο και οι δραματικές συγκυρίες που μας περικυκλώνουν καθιστούν συνεχώς επίκαιρο αυτό το βιβλίο. Μια διαρκής επικαιρότητα που επανέρχεται με μεγάλες εντάσεις από την πρώτη έκδοση, που κυκλοφόρησε τον Απρίλιο του 1991 στα αγγλικά, για να συνοδεύσει τότε μία έκθεση στο King’s College του Πανεπιστημίου του Λονδίνου, μέχρι σήμερα, την άνοιξη του 2022, όταν κρίθηκε απαραίτητη η επανέκδοση του έργου, το οποίο είχε κυκλοφορήσει ανανεωμένο και σε μεγάλο βαθμό εμπλουτισμένο το 2001, καθώς το επέβαλαν τα γεγονότα μεταξύ 1991 και 2001. Αυτά όλα εξηγούνται στις αμέσως επόμενες σελίδες: «Από την πρώτη στη δεύτερη έκδοση, 1991-2001» (σ. 9-13). Αυτό που δύσκολα μπορεί να εξηγηθεί είναι η αβελτηρία του δυτικού κόσμου στη διάρκεια εκείνης της κρίσιμης δεκαετίας, όταν μεταβάλλονταν τα πάντα στις έξι χώρες που αυλίζονται στη μαυροθαλασσίτικη λεκάνη και στις χώρες του ευρύτερου ευρωπαϊκού, ευρασιατικού και ασιατικού περίγυρου.
Δίχως να παραγνωρίζω τη σπουδαιότητα της επικαιρότητας και τις επιτακτικές ιδιότητες ή τις επιταχυντικές της ικανότητες -σ’ αυτές εξάλλου οφείλεται εν πολλοίς και αυτή η επανέκδοση- πρέπει να πω ότι αυτό το πόνημα θεωρήθηκε ένα διαχρονικό έργο αναφοράς, επειδή στηρίζεται στον πιο σταθερό παράγοντα του ιστορικού γίγνεσθαι δια μέσω των χιλιετιών: τα γεωγραφικά δεδομένα. Όσες αλλοιώσεις κι αν έχει υποστεί το φυσικό περιβάλλον, όσο κι αν η Μαύρη Θάλασσα σαπίζει λόγω της τρομακτικής οικολογικής μόλυνσης και των αποβλήτων που κατεβάζουν τα μεγάλα ποτάμια, οι γεωγραφικές συντεταγμένες παραμένουν ο μοναδικός και σχεδόν αμετάβλητος παράγοντας που διαμορφώνει τη μοναδική στερεή βάση για να παρακολουθήσει κανείς τις ανθρώπινες δραστηριότητες σε όλα τα πεδία και να κατανοήσει, ως έναν βαθμό, τις πολιτικές αποφάσεις, τις κοινωνικές νοοτροπίες και συμπεριφορές. «Δίχως τη βούληση των αρχαίων Βυζαντίων, κανείς δεν μπορεί να εισπλεύσει στον Εύξεινο Πόντο ή να εκπλεύσει» λέει ο Πολύβιος για εκείνους που κατείχαν τον Βόσπορο, δηλαδή τους Μεγαρείς. Ενώ ο Ηρόδοτος και, δεκαπέντε αιώνες αργότερα, ο αυτοκράτορας Κωνσταντίνος Ζ’ ο Πορφυρογέννητος αισθάνονται την ανάγκη να περιγράψουν τον μεγάλο ποταμό Δνείπερο – από τους καταρράκτες κοντά στο Κίεβο μέχρι τις εκβολές του περίπου 1.000 χιλιόμετρα νοτιότερα.

(Από την εισαγωγή της συγγραφέως στην τρίτη έκδοση)

ΕΝΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ ΕΡΓΟ ΤΗΣ ΜΑΡΙΑΝΝΑΣ ΚΟΡΟΜΗΛΑ

Οι Έλληνες στη Μαύρη Θάλασσα

Από την Εποχή του Χαλκού ως τις αρχές του 20ου αιώνα

Μαριάννα Κορομηλά

Αθήνα

Πολιτιστική Εταιρεία Πανόραμα

Αριθμός Έκδοσης: 2

2001

Ημερομηνία Πρώτης Έκδοσης: 1991

σ. 480

Σχήμα: 26χ21

Δέσιμο: Σκληρό εξώφυλλο

ISBN: 978-960-85142-9-4

Περίληψη:

[...] Στην ελληνική μυθολογία, μέσα από το ταξίδι των Αργοναυτών και μέσα από τις αφηγήσεις του Ηροδότου, του πρώτου μεγάλου Έλληνα ιστορικού της Κλασικής εποχής, η Μαύρη Θάλασσα παρουσιάζεται σαν μια βόρεια μυθική χώρα που προσφέρεται για εξερεύνηση και εμπορική εκμετάλλευση. Τα ελληνικά καράβια μετέφεραν μέταλλα και άλλες πρώτες ύλες, δημητριακά και αλίπαστα πίσω στην Ελλάδα, ενώ οι ελληνικές αποικίες, που ιδρύθηκαν στα παράλια από τον 7ο π.Χ. αιώνα, έφεραν και μεταφύτευσαν στη Μαύρη Θάλασσα τους ελληνικούς πολιτειακούς, θρησκευτικούς και πολιτιστικούς θεσμούς.

Πρόκειται για μια μακραίωνη ιστορία, η οποία, με πολλές τοπικές διαφοροποιήσεις, συνεχίστηκε ως τον 20ό αιώνα. Στις μέρες μας γενεές Ελλήνων από τον Εύξεινο Πόντο εγκαταστάθηκαν στη Βρετανία, όπου αποτελούν ένα κοινωνικά αναγνωρισμένο και δραστήριο μέλος της κοινότητας. Όμως με την αναγκαστική Ανταλλαγή των πληθυσμών μετά το 1922, μεγάλο μέρος των Ελλήνων της Μαύρης Θάλασσας υποχρεώθηκε να εγκαταλείψει τους χώρους στους οποίους είχε ζήσει για ένα τόσο μεγάλο διάστημα. Μαζί τους έφεραν πολλά οικογενειακά και εκκλησιαστικά κειμήλια που τους συνέδεαν με το παρελθόν. [...]

(από τον πρόλογο της πρώτης έκδοσης)