"Η διατήρηση της μνήμης του Ιωάννη Φραγκούλη είναι επένδυση στις αξίες της ανιδιοτέλειας και της προσφοράς για τις νέες γενιές", γράφει ο συγγραφέας-ερευνητής Δημήτρης Μερκούρης!

Ιωάννης Δ. Φραγκούλης (1904-1942): Ο Ήρωας που Λησμονήθηκε – Σκέψεις με αφορμή τη συμπλήρωση 84 ετών από τη δολοφονία του

Αγαπητοί φίλοι,

Με αφορμή τη συμπλήρωση 84 ετών από τη στυγερή δολοφονία του Ιωάννη Δ. Φραγκούλη (Λευκάδα 1904 – Διδυμότειχο 1942), είχα την ιδιαίτερη τιμή να παρουσιάσω στο Διδυμότειχο την ιστορική μου μελέτη για τη ζωή, το έργο και την παρακαταθήκη αυτού του σπουδαίου, αλλά δυστυχώς λησμονημένου, άνδρα.

Ο Ιωάννης Φραγκούλης υπήρξε μια μεγάλη προσωπικότητα που κλήθηκε να υπηρετήσει την πατρίδα στις πιο σκοτεινές ώρες της. Αναλαμβάνοντας καθήκοντα ως Νομάρχης της ουδέτερης ζώνης του Έβρου, κατόρθωσε, κάτω από το άγρυπνο βλέμμα και την αυστηρή επίβλεψη των Γερμανών κατακτητών, να κρατήσει όρθιες τις κρατικές δομές και να προστατεύσει τον δοκιμαζόμενο ελληνικό πληθυσμό.

Μέσα από την ενδελεχή έρευνα, ήρθαν στο φως πτυχές του εθνικού και κοινωνικού του έργου που συγκινούν. Παρά τις αντίξοες συνθήκες, ο Φραγκούλης κατάφερε να οργανώσει τον επισιτισμό στις Φέρες για τη στήριξη των προσφύγων από τις βουλγαροκρατούμενες περιοχές, να δημιουργήσει το Γυμνάσιο Φερών, το Νοσοκομείο Διδυμοτείχου, να συγκροτήσει τις δικαστικές αρχές όλων των βαθμίδων, την αυτοδιοίκηση, τις τεχνικές υπηρεσίες κ.ά.

Το έργο του, ωστόσο, δεν περιορίστηκε στη διοίκηση. Ήρθε σε ευθεία σύγκρουση με τα συμφέροντα των μαυραγοριτών που απομυζούσαν τον λαό, ιδιαίτερα μετά την εμφάνιση του μεγάλου λιμού της Αθήνας, καθώς και με τη βουλγαρική προπαγάνδα και τα εξτρεμιστικά στοιχεία της περιοχής τα οποία λειτουργούσαν για λογαριασμό της Οχράνας. Η αταλάντευτη στάση του («Είμαι βράχος, δεν υποκύπτω, δεν φοβάμαι κανένα») και η βαθιά ανθρωπιστική του αντίληψη, τον έκαναν στόχο.

Στις 2 Απριλίου 1942, ο Ιωάννης Φραγκούλης έπεσε νεκρός, δολοφονημένος σαν τον Καποδίστρια. Καθώς επέστρεφε από την εκκλησία, έχοντας ολοκληρώσει τη θεολογική του ομιλία μετά την ακολουθία των 12 Ευαγγελίων, χτυπήθηκε πισώπλατα και άνανδρα από ενεργούμενα του Βούλγαρου Αναστασίεφ-Άρη.

Η μελέτη αυτή, και η εκδήλωση μνήμης που πραγματοποιήθηκε, δεν είναι παρά ένα ελάχιστο ιστορικό χρέος απέναντι σε έναν αληθινό εθνομάρτυρα. Όπως επεσήμανα και στην παρουσίασή μου, για να νικήσουμε τη «συλλογική αμνησία», επιβάλλεται να προχωρήσουμε σε ουσιαστικές πράξεις μνήμης: στην ονοματοδοσία του Γυμνασίου Φερών και του Νοσοκομείου Διδυμοτείχου, σε αντίστοιχες τιμητικές ενέργειες από τον Δήμο Αθηναίων, τον Δήμο Λευκάδας και τη Θεολογική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, καθώς και στην επαναφορά των μαθητικών αγώνων «Φραγκούλεια».

Όπως έλεγε ο Μάρκους Γκάρβεϊ, «Ένας λαός χωρίς γνώση της ιστορίας, της προέλευσης και του πολιτισμού του είναι σαν δέντρο χωρίς ρίζες». Η διατήρηση της μνήμης του Ιωάννη Φραγκούλη είναι επένδυση στις αξίες της ανιδιοτέλειας και της προσφοράς για τις νέες γενιές.