Ήθελα να σας χαιρετήσω όλους τους εκπροσώπους των τοπικών θεσμών και τους πολίτες, χριστιανούς και μουσουλμάνους ως Θρακιώτες. Γιατί ο τόπος δημιουργεί ταυτότητα ειδικά ο χώρος της Θράκης. Είμαστε όλοι Θρακιώτες. Αυτός ο ιστορικός τόπος έχει υποστεί εδώ και αιώνες πολλές αποδιαρθρώσεις και τραυματισμούς. Εμείς, η δική μας γενιά, οφείλει να τον ξανακάνει τόπο γιατί με την αποδιάρθρωση και την ερημοποίηση έχασε τα χαρακτηριστικά του τόπου και μεταβλήθηκε σε μη τόπο.
Οι πρόγονοι μας παρήγαγαν τόπο χτίζοντας κάστρα, (σώζονται ακόμη) ωραίες κατοικίες αλλά και ζωγραφίζοντας το τοπίο με τις καλλιέργειες τους. Η σημερινή ιστορικού τύπου πρωτοβουλία της αναγέννησης του θρακικού αμπελώνα είναι μία πράξη παραγωγής τόπου και τοπίου. Αρχίσαμε να ξαναζωγραφίζουμε την θρακική γη, το θρακικό έδαφος, τον τόπο της Θράκης ώστε να βρίσκεσαι σε αρμονία με την δική μας ανθρωπολογία, αισθητική, να έλκη επισκέπτες. Εκτός από την ομορφιά του νέου τοπίου το κρασί των αμπελιών θα είναι παυσίλυπο για τις δύσκολες στιγμές και αέρσινο για τις στιγμές της φιλοσοφίας και της δημιουργίας μας. Θα εξυψώνει το νου μας.
Η αρχιτεκτονική αισθητική του ξενοδοχείου του δημάρχου σας ήταν επίσης μια αφετηρία παραγωγής τόπου και τοπίου υψηλής ποιότητας.
Απευθυνόμενος ειδικά στους νέους που πρωταγωνιστούν στην σημερινή διοργάνωση ήθελα να αναδείξω έναν νέο ορίζοντα που χαρακτηρίζει την σημερινή μεταβατική περίοδο. Διανύουμε μια περίοδο μεγάλων μετασχηματισμών που οι αρμόδιοι αδυνατούν να ερμηνεύσουν, να προβλέψουν και να συναντηθούν μαζί τους.
Εδώ και χρόνια έχουμε την μετάβαση από μια εποχή αγροεχθρότητας - ιδιαίτερα άγριας στην Ελλάδα - σε μια εποχή αγροφιλίας. Σήμερα δεν έχει πλέον μεγάλο κύρος να είναι κανείς μηχανικός, δικηγόρος, γιατρός. Αντίθετα έχει μεγάλη αίγλη να παράγει κανείς καλό κρασί, καλό λάδι, καλό τυρί. Ας το εκφράσω διαφορετικά χρησιμοποιώντας μια Αγγλο-Ελληνική αργκώ της νεολαίας. Σήμερα είναι πολύ «in» να είναι κανείς αγρότης, οινοπαραγωγός Είναι περισσότερο «in» από το να είναι τζογαδόρος στο χρηματιστήριο όπως τους πρότειναν.
Σήμερα δε λέει πολλά, δεν έχει κύρος να κατοικείς στην Πατησίων στην Αθήνα, στην Αγίου Δημητρίου στην Θεσσαλονίκη, στα τσιμεντένια της Ξάνθης και της Αλεξανδρούπολης, στην κακόγουστη «κιτς» πλατεία Κολωνακίου. Σήμερα είναι πολύ «in» να κατοικείς στην Σταυρούπολη της Θράκης.
Όπως είναι πολύ «in» να πίνεις κρασί, να είσαι οινοπότης από το να πίνεις ουίσκι. Δυστυχώς οι έλληνες, ακόμη και οι έλληνες γεωργοί έκαναν εθνικό τους ποτό το ουίσκι όπως ο Τζέϊμς Μπόντ ο σκωτσέζος Σιν Κόνερυ. Μετά βέβαια διαμαρτύρονται για την κατάσταση στην γεωργία και τις τιμές. Ευτυχώς αυτή η εποχή βρίσκεται στο τέλος της. Ήταν η εποχή της άμπελοκτονίας που ερημοποίησε την ελληνική ύπαιθρο. Ήταν έργο των εθνικών πολιτικό - οικονομικών ελίτ δεξιών και αριστερών που πρόβαλαν ως άλλοθι την Ευρωπαϊκή Ενωση. Αυτό όμως ήταν εμπαιγμός, η αμπελοκτονία ήταν προϊόν της δικής τους ανήθικης πολιτικής.
Επεδίωξαν και την Ελαιοκτονία αλλά εκεί απέτυχαν. Μπορεί να σκεφθείτε την Ελλάδα χωρίς ελιές. Αυτή η βαρβαρότητα ευτυχώς βρίσκεται σε υποχώρηση, επανέρχεται η άμπελος, το έλαιον, η ελαία, η αγροφιλία **.
Χρόνια πριν αρχίσαμε την ανασκαφή στο μεγάλο κοίτασμα του ελληνικού ιστορικού αμπελώνα. Ψάχναμε να βρούμε στην άκρη ενός παλιού αμπελιού, στα βιβλία, στην γνώση των γερόντων τις αυτόχθονες γηγενείς ελληνικές ποικιλίες αμπελιού. Όπως οι ανασκαφείς αρχαιολόγοι τα θέατρα, τα αγάλματα, τους τάφους. Στη μεγάλη αυτή ανασκαφή συναντήσαμε τον καπνία ή κάπνιο οίνο, τον Μαρωνίτη ή Ισμαρικό. Ο κάπνιος οίνος των αρχαίων είναι το σημερινό μαυρούδι, «Μαυρούδ» στη βουλγαρική. Ήταν ένας σημαντικός άνθρωπος -της αρχαιολογίας και αυτός -που μου μίλησε για αυτήν την ιστορική ποικιλία. Ήταν ο Φώτιος Κωνσταντινίδης από τη Μαρώνεια. Μία από τις ιστορικές πρωτεύουσες της Θράκης. Η Μαρώνεια στην αρχαιότητα ήταν μία πόλη γεμάτη καπηλειά.
Στην ανασκαφή μας αυτή συναντήσαμε τον μονεμβασίτη οίνο, το Μαλβάσια. Το κρασί μίας από τις ωραιότερες πόλεις της Μεσογείου, της Μονεμβασίας. Το παράδοξο, η ύβρις θα έλεγα, είναι ότι αυτή η ποικιλία συναντιέται σε όλη την Ευρώπη μέχρι και την Καλιφόρνια αλλά δε συναντιέται στη γενέθλια γη της, τη Λακωνική. Δε φταίει βέβαια η Ευρωπαϊκή Ένωση. Στη συνέχεια της ανασκαφικής διαδρομής μας, στα χαμένα παιδιά του Διόνυσου όπως τα ονόμασα, ανακαλύψαμε τις αυτόχθονες ποικιλίες της Καλαβρίας της Απουλίας της Καμπανίας που διατηρούν ακόμη τα ελληνικά τους ονόματα: «Greco bianco» - ελληνικό λευκό «Aglianico» δηλαδή ελληνικό, και άλλες.
Πρέπει να σας πω ότι όταν επισκέπτομαι στη Ρώμη αγαπητά πρόσωπα – εγώ είμαι ρωμαίος από πολλές πλευρές- τους λέω «Σας έφερα ελληνικό κρασί». «Από την Ελλάδα;» με ρωτούν. «Όχι, από την Magna Grecia, τη μεγάλη Ελλάδα» τους απαντώ. Πρόκειται για ποικιλίες με τις οποίες οι έλληνες της Δύσης χιλιετίες πριν, δημιούργησαν το μύθο του ελληνικού κρασιού στη Δυτική Μεσόγειο και την Ευρώπη. Ήταν φημισμένοι καλλιτέχνες του κρασιού.
Η προσπάθεια μας αυτή, για την επανεύρεση του τοπικού, περιφερειακού αλλά και παγκοσμιοποιημένου ελληνικού αμπελώνα συναντήθηκε με τη δική σας δημιουργική ομάδα και το Δήμαρχο σας, Τσεγγελίδη Ιωάννη, που θέλετε να επαναφέρετε την άμπελο και τον οίνο στην Θράκη. Αυτά που επί χιλιετίες και μέχρι λίγους αιώνες πριν αποτελούσαν στοιχεία της ταυτότητας της. Η Θράκη ήταν ευάμπελος και οι Θράκες πολυπόται. Έχω πιει κρασί σε πολλά μέρη του κόσμου, κανένα όμως δεν είχε τη γεύση των κρασιών της Καλλιθέας Αλεξανδρούπολης και του Σουφλίου, που γεύθηκα στα παιδικά μου χρόνια.
Η σημερινή περίοδος δεν είναι αυτή των μαζών, όπως έλεγαν κάποτε. Αυτές υποχώρησαν, τις υποχώρησαν, ή μεταβλήθηκαν σε υπηκόους. Η σημερινή περίοδος είναι αυτή των πεφωτισμένων ομάδων και προσώπων. Έτσι εξηγείται ότι η ιδέα μου για τα χαμένα παιδιά του Διόνυσου βρίσκει την πρακτική δημιουργική της στιγμή στον τόπο αυτό. Στην δημιουργική συνάντηση με την ομάδα σας.
Πιστεύω ότι η σημερινή μέρα είναι φορτισμένη σε λόγο, φωνή αλλά και συναισθήματα. Είναι φορτισμένη σε μνήμες, συμβολισμούς που έρχονται από το παρελθόν και ανοίγονται στο μέλλον. Επανέρχονται σχέσεις, επικοινωνίες που διαμόρφωσαν επί χιλιετίες ένα μεγάλο οικουμενικό πολιτισμό. Αξίζει μία στήλη μαρμάρου, έργο ενός ικανού γλύπτη να αφήσει στην ιστορία αυτή τη στιγμή. Είναι μεγάλη η συγκίνηση, και έχει μεγάλη σημασία η αναβίωση του Θρακικού αμπελώνα να γίνεται και με τα αυτόχθονα κλήματα αμπελιών της Καλαβρίας, το Greco Βianco , το Aglianico. Στη στήλη μαρμάρου πρέπει να εκφράζεται η ευγνωμοσύνη σας προς τους ανθρώπους της Καλαβρίας που σας προσέφεραν τα κλήματα. Είναι φυσιολογικό μία σχέση χιλιετηρίδων να μην χρηματοποιείται. Πιστεύω είναι μια από τις ωραιότερες στιγμές της Ευρωπαϊκής οικοδόμησης που συγκινούν και κάνουν περήφανους όλους τους Ευρωπαϊκούς λαούς.
Οφείλω από εδώ να ευχαριστήσω τόσο τους ανθρώπους του φυτωρίου, όσο και ένα μεγάλο εξερευνητή και γνώστη του μεγάλου αμπελουργικού και οινικού γαλαξία της Μεγάλης Ελλάδας, του Ιταλικού Μετζοτζόρνο, τον Λεονάρδο Σκούλη.
Τόσο με χρώματα των φύλλων των δικών τους ποικιλιών, όσο και αυτά από τις πάροινες – έτσι τις ονόμαζαν στην αρχαιότητα- περιοχές του Εύξεινου Πόντου θα χτίσουμε και θα ομορφύνουμε το τοπίο. Σκεφτείτε τους αμπελώνες με τα νερά του Νέστου. Σε λίγα χρόνια θα έχουμε πολλές ετικέτες κρασιού και νέους αγρότες καλλιτέχνες, μάστορες του. Επιδιώκουμε, όμως κάτι μεγαλύτερο. Μετά την οδική Εγνατία που δημιουργήσαμε με την θέληση και τον αγώνα μας, -πρώτα στη Θράκη- σχεδιάζουμε τον νέο μας ορίζοντα, τη δημιουργία της Γαστρονομικής Εγνατίας, της Εγνατίας του κρασιού, της οινικής Εγνατίας που θα συνδέεται με την Ιόνια και την Ευξείνια.
Αυτός είναι ο δικός μας δρόμος για την παγκοσμιοποίηση. Θα είναι η επικοινωνία, η επαναεπικοινωνία λαών, εθνών, πολιτισμών, ανθρώπων. Όλων αυτών που διακρίνονται για την αγάπη προς τον τόπο τους, την Καλαβρία, την Απουλία, τα Ιόνια, την Ήπειρο, τη Μακεδονία, τη Θράκη, τον Εύξεινο Πόντο. Αλλά και έναν μεγάλο σεβασμό και αγάπη προς τον άνθρωπο και την ανθρώπινη ζωή ανεξαρτήτως εθνικότητας και θρησκείας.
* Ομιλία που έγινε στη Σταυρούπολη Ξάνθης στις 16 Απριλίου 2006.
** Μιχάλης Χαραλαμπίδης ΑΓΡΟΦΙΛΙΑ αγροτική αναγέννηση – νέα αγροτικότητα 4η έκδοση, εκδόσεις Στράβων
.....................................................................................................................
Είχε δημοσιευθεί στον Βορέα(τεύχος 16) τον Σεπτέμβριο 2006, πριν 20 χρόνια!
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου