Του Σπύρου Δέδογλου

Την ώρα που η ελληνική περιφέρεια δοκιμάζεται από την κλιματική κρίση, την ξηρασία και την εγκατάλειψη, οι επίσημες επιλογές της κυβέρνησης για την αξιοποίηση των δισεκατομμυρίων του Ταμείου Ανάκαμψης προκαλούν το κοινό αίσθημα. Τα πρόσφατα εγκαίνια της παραγωγικής λειτουργίας στις Σκουριές από τον πρωθυπουργό Κ. Μητσοτάκη, έφεραν στο φως μια ζοφερή πραγματικότητα: την ίδια στιγμή που μια πολυεθνική εξόρυξης χρυσού («Ελληνικός Χρυσός» / Eldorado Gold) στηρίζεται με δάνειο 200 εκατομμυρίων ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης, ζωτικής σημασίας υποδομές για την επιβίωση της χώρας μένουν στα χαρτιά.
Το παράδοξο της «πράσινης» καταστροφής
Το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF) δημιουργήθηκε θεωρητικά για να στηρίξει τη βιώσιμη ανάπτυξη, την κοινωνική συνοχή και την προστασία του περιβάλλοντος. Αντ' αυτού, βλέπουμε πόρους-μαμούθ να κατευθύνονται σε δραστηριότητες με βαρύ περιβαλλοντικό αποτύπωμα.
Η κριτική που διατύπωσε δημόσια ο Ομότιμος Καθηγητής του Γεωπονικού Πανεπιστημίου και πρώην Γενικός Γραμμαέας του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, Χαράλαμπος Κασίμης, αποτυπώνει την ουσία του προβλήματος. Δεν πρόκειται απλώς για μια τεχνοκρατική κατανομή κονδυλίων, αλλά για μια ξεκάθαρη πολιτική επιλογή. Η κυβέρνηση επέλεξε να διευκολύνει τους «χρυσοθήρες», βαφτίζοντας τις εξορύξεις ως «πράσινη μετάβαση», την ίδια ώρα που η αγροτική παραγωγή εκπέμπει σήμα κινδύνου.
Η Θράκη διψά, ο Έβρος και η Ροδόπη παραμελούνται
Το πιο τρανταχτό παράδειγμα αυτής της στρέβλωσης εντοπίζεται στη Θράκη. Στο Πέραμα της Αλεξανδρούπολης και στις Σάπες της Ροδόπης, περιοχές με τεράστια οικολογική και στρατηγική σημασία, οι τοπικές κοινωνίες βρίσκονται ξανά σε κατάσταση συναγερμού. Οι πρόσφατες κυβερνητικές μεθοδεύσεις δείχνουν ότι ο Κ. Μητσοτάκης προετοιμάζει το έδαφος για την άμεση αδειοδότηση των χρυσωρυχείων στο Πέραμα, αγνοώντας επιδεικτικά τη διαχρονική άρνηση της τοπικής κοινωνίας και τις αποφάσεις των Δημοτικών Συμβουλίων.
Όπως πολύ σωστά αναδεικνύει το χθεσινό δημοσίευμα του Faros-24, η Θράκη βρίσκεται σε αγωνιστική εγρήγορση ενάντια στα σχέδια αυτά, καθώς οι κάτοικοι αρνούνται να δεχτούν το «πράσινο» άλλοθι μιας ανεπανόρθωτης οικολογικής καταστροφής. [1]
Αντί τα κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης να κατευθυνθούν σε:
  • Μεγάλα φράγματα και αρδευτικά δίκτυα που θα εξασφάλιζαν την επάρκεια νερού
  • Έργα ανάσχεσης της ερημοποίησης στην πολύπαθη Θράκη
  • Υποδομές στήριξης της βιώσιμης πρωτογενούς παραγωγής
...το κράτος προκρίνει και χρηματοδοτεί επενδύσεις που απειλούν τον υδροφόρο ορίζοντα, το περιβάλλον και την υγεία των κατοίκων, αφήνοντας πίσω τους σεληνιακά τοπία και τόνους εξορυκτικών αποβλήτων.
Ανάπτυξη για ποιους;
Η βιώσιμη ανάπτυξη δεν επιτυγχάνεται με το να στερεύουν τα χωράφια και να πλουτίζουν οι μέτοχοι των πολυεθνικών. Η επιλογή να προταχθούν οι εξορύξεις έναντι της διαχείρισης του νερού και της στήριξης του αγροτικού κόσμου αποτελεί ιστορικό σφάλμα.
Όσο τα φράγματα και τα αρδευτικά έργα παραμένουν υποχρηματοδοτούμενα, η «ανθεκτικότητα» για την οποία μιλά το Ταμείο Ανάκαμψης θα παραμένει ένα κενό γράμμα. Οι «χρυσές ευκαιρίες» αφορούν τελικά μόνο τους λίγους, αφήνοντας στους πολλούς το βαρύ τίμημα της περιβαλλοντικής υποβάθμισης.