ΒΟΡΕΑΣmagazin

Κυριακή 6 Σεπτεμβρίου 2026

Ένα ενδιαφέρον άρθρο της Φωτεινής Τομαή για το παρασκήνιο της Συνθήκη της Λωζάννης...

Είχε δημοσιευθεί στον Βορέα(τεύχος 16) τον Σεπτέμβριο 2006, πριν 20 χρόνια!

Από το Αθηναϊκό κράτος στην 4η Δημοκρατία-Γράφει ο Σπύρος Δέδογλου

Στα δύο προηγούμενα άρθρα επιχειρήσαμε να περιγράψουμε ένα πρόβλημα και ταυτόχρονα να αναζητήσουμε μια διαφορετική απάντηση.

Στο πρώτο μέρος μιλήσαμε για το «Κράτος-Πόλη». Για μια Ελλάδα που συγκέντρωσε σχεδόν τα πάντα στην Αθήνα: πληθυσμό, διοίκηση, οικονομία, πανεπιστήμια, μέσα ενημέρωσης, ευκαιρίες και πολιτική εξουσία.

Και είδαμε ότι η ερήμωση του Έβρου και της ελληνικής περιφέρειας δεν είναι ένα απλό δημογραφικό ή οικονομικό πρόβλημα. Είναι αποτέλεσμα ενός συγκεκριμένου μοντέλου ανάπτυξης και οργάνωσης του κράτους.

Στο δεύτερο μέρος επιχειρήσαμε να κάνουμε ένα βήμα παραπέρα.

Μιλήσαμε για τους Αγροτικούς Δήμους, για έναν Δήμο που δεν θα είναι απλώς διαχειριστής της καθημερινότητας, αλλά πραγματικός αναπτυξιακός και παραγωγικός θεσμός. Και χρησιμοποιήσαμε ως παράδειγμα την ιδέα της «Κοσμοσώτειρας» στον Έβρο.

Όμως εδώ βρίσκεται το κρίσιμο ερώτημα:

Μπορούν πραγματικά να αλλάξουν όλα αυτά χωρίς να αλλάξει ο τρόπος με τον οποίο λειτουργεί συνολικά το ελληνικό κράτος και η ελληνική Δημοκρατία;

Η απάντηση, κατά τη γνώμη μας, είναι όχι.

Γιατί το πρόβλημα δεν βρίσκεται μόνο στην οικονομία.

Δεν βρίσκεται μόνο στην Αυτοδιοίκηση.

Δεν βρίσκεται μόνο στην Αθήνα.

Βρίσκεται βαθύτερα.

Βρίσκεται στο ίδιο το μοντέλο οργάνωσης της πολιτείας και της σχέσης της με τον πολίτη.

Δεν αρκεί να αλλάζει η κυβέρνηση

Για πενήντα και πλέον χρόνια η ελληνική Δημοκρατία μετά τη Μεταπολίτευση πέτυχε πολλά.

Η δημοκρατία αποκαταστάθηκε.

Οι θεσμοί σταθεροποιήθηκαν.

Η χώρα εντάχθηκε στην ευρωπαϊκή οικογένεια.

Η κοινωνία προχώρησε.

Δεν έχουμε κανέναν λόγο να μηδενίσουμε αυτή την ιστορική διαδρομή.

Όμως η Ιστορία δεν σταματά.

Και ένα πολιτικό σύστημα που δημιουργήθηκε για να απαντήσει στα προβλήματα μιας άλλης εποχής δεν μπορεί να θεωρείται αυτονόητο ότι μπορεί να απαντήσει και στα προβλήματα του 21ου αιώνα.

Σήμερα ο πολίτης αισθάνεται όλο και περισσότερο ότι βρίσκεται μακριά από το κέντρο των αποφάσεων.

Ψηφίζει και μετά περιμένει.

Τα κόμματα αποφασίζουν.

Οι κυβερνήσεις νομοθετούν.

Η Βουλή ψηφίζει.

Και ο πολίτης περιμένει την επόμενη εκλογική αναμέτρηση.

Αυτή όμως δεν μπορεί να είναι η ολοκληρωμένη έννοια της Δημοκρατίας.

Η Δημοκρατία δεν μπορεί να είναι μόνο η δυνατότητα να επιλέγουμε ποιος θα κυβερνήσει κάθε τέσσερα χρόνια.

Πρέπει να είναι και η δυνατότητα του πολίτη να συμμετέχει, να ελέγχει, να προτείνει και να παρεμβαίνει στη λειτουργία της Πολιτείας.

Γι’ αυτό και το πρόβλημα δεν λύνεται απλώς με την αλλαγή μιας κυβέρνησης.

Η αλλαγή κυβέρνησης είναι μέρος της Δημοκρατίας. Δεν είναι όμως η ίδια η Δημοκρατική Αλλαγή.

Χρειάζεται κάτι βαθύτερο.

Δεν αλλάζουμε απλώς τους διαχειριστές. Αλλάζουμε το μοντέλο.

Από το κομματοκεντρικό στο πολιτοκεντρικό κράτοςΑπό το Αθηναϊκό κράτος στην 4η Δημοκρατία-Γράφει ο Σπύρος Δέδογλου

Η Μεταπολίτευση δημιούργησε ένα ισχυρό κομματικό σύστημα.

Τα κόμματα έγιναν ο βασικός μηχανισμός μέσα από τον οποίο ο πολίτης μπορούσε να συμμετέχει στην πολιτική.

Με τον χρόνο όμως η σχέση αντιστράφηκε.

Αντί το πολιτικό σύστημα να υπηρετεί την κοινωνία, πολλές φορές η κοινωνία καλείται να προσαρμοστεί στις ανάγκες του πολιτικού συστήματος.

Το κόμμα έγινε ισχυρότερο από την κοινωνία.

Η κομματική διαδρομή έγινε συχνά σημαντικότερη από την κοινωνική διαδρομή.

Το πολιτικό χρήμα απέκτησε δύναμη.

Η προσωπική πολιτική μηχανή έγινε σε πολλές περιπτώσεις απαραίτητο εργαλείο εκλογικής επιβίωσης.

Και ο βουλευτής κινδυνεύει να βρίσκεται περισσότερο υπόλογος στον κομματικό μηχανισμό παρά στους πολίτες που τον εξέλεξαν.

Αυτό πρέπει να αλλάξει.

Στην 4η Ελληνική Δημοκρατία ο πολίτης δεν μπορεί να είναι ο τελευταίος κρίκος της πολιτικής διαδικασίας.

Πρέπει να γίνει ο πρώτος.

Από το κομματοκεντρικό πρέπει να περάσουμε στο πολιτοκεντρικό πολιτικό σύστημα.

Τα κόμματα θα συνεχίσουν να υπάρχουν.

Η κοινοβουλευτική δημοκρατία θα συνεχίσει να υπάρχει.

Η κυβέρνηση θα συνεχίσει να κυβερνά.

Η Βουλή θα συνεχίσει να νομοθετεί.

Αλλά κανένας από αυτούς τους θεσμούς δεν μπορεί να υποκαθιστά την κοινωνία.

Από τη «Βουλή των κομμάτων» στη Βουλή των Πολιτών

Η Βουλή πρέπει να ξαναβρεί τον πραγματικό της ρόλο.

Δεν μπορεί να λειτουργεί απλώς ως χώρος επικύρωσης των κυβερνητικών επιλογών.

Πρέπει να γίνει πραγματικός θεσμός ελέγχου της εκτελεστικής εξουσίας.

Ο βουλευτής πρέπει να αποκτήσει μεγαλύτερη θεσμική αυτονομία και η πρώτη του υποχρέωση να είναι απέναντι στους πολίτες και στο Σύνταγμα.

Η ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΖΩΗ ΕΙΝΑΙ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΚΑΘΕ ΕΚΔΗΛΩΣΗ

“Το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής εκφράζει τη βαθιά του οδύνη για τον τραγικό θάνατο των δύο Ιπταμένων της Πολεμικής Αεροπορίας, που έχασαν τη ζωή τους μετά την πτώση αεροσκάφους F-4 κατά τη διάρκεια της αεροπορικής επίδειξης Athens Flying Week στην Τανάγρα.

Αυτή την ώρα, η σκέψη μας βρίσκεται στις οικογένειες, στους συναδέλφους και στους ανθρώπους των δύο Ιπταμένων, καθώς και σε ολόκληρη την οικογένεια της Πολεμικής Αεροπορίας. Τους εκφράζουμε τα ειλικρινή και θερμά μας συλλυπητήρια. Εκφράζουμε, παράλληλα, την ευγνωμοσύνη μας προς τα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων, τα πληρώματα διάσωσης, την Πυροσβεστική και όλους όσοι επιχείρησαν στο σημείο της τραγωδίας.

Η απώλεια δύο ανθρώπινων ζωών σε μια αεροπορική επίδειξη αποτελεί ένα γεγονός που επιβάλλει σεβασμό, περίσκεψη και πλήρη διερεύνηση.

Οι αρμόδιες Αρχές οφείλουν να διερευνήσουν σε βάθος και με απόλυτη διαφάνεια τις συνθήκες του δυστυχήματος, χωρίς καμία έκπτωση στους κανόνες ασφαλείας και στις προβλεπόμενες διαδικασίες.

Η προστασία της ανθρώπινης ζωής πρέπει να αποτελεί την απόλυτη και αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα σε κάθε αεροπορική επίδειξη, κάθε στρατιωτική δραστηριότητα και κάθε δημόσια εκδήλωση.

Το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής αναμένει πλήρη ενημέρωση από την Πολιτεία και τις αρμόδιες υπηρεσίες και θα παρακολουθήσει στενά την εξέλιξη της έρευνας.

Σήμερα, πάνω απ’ όλα, στεκόμαστε με σεβασμό και σιωπή απέναντι στην απώλεια δύο ανθρώπων που υπηρέτησαν την πατρίδα.

Η ανθρώπινη ζωή είναι πάνω από κάθε εκδήλωση, κάθε σχεδιασμό και κάθε σκοπιμότητα.“

Σας παρακαλώ να εξετάσετε τη δημοσίευσή της.

Για τον Τομέα Άμυνας

Δρ. Θωμάς Χατζηαθανασίου

Αντιπτέραρχος (Ι) εα

Αν. Γραμματέας Τομέα Άμυνας ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής

"Αυτοί που έχουν την ευθύνη του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης δεν φαίνεται να διαθέτουν ούτε τη γνώση, ούτε τη φαντασία, αλλά ούτε και τη διάθεση να ακούσουν και να αναζητήσουν ουσιαστικές λύσεις", υπογραμμίζει σε παρέμβαση του ο πρόεδρος του Αγροτικού Κτηνοτροφικού Συλλόγου Αλεξανδρούπολης Κώστας Αλεξανδρής!

Χωρίς να θέλω να μειώσω τη σημασία των φορολογικών μέτρων της κυβέρνησης για τον αγροτικό κόσμο, οι ανακοινώσεις του πρωθυπουργού αναδεικνύουν μια σκληρή πραγματικότητα ,δυστυχώς αυτοί που έχουν την ευθύνη του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης δεν φαίνεται να διαθέτουν ούτε τη γνώση, ούτε τη φαντασία, αλλά ούτε και τη διάθεση να ακούσουν και να αναζητήσουν ουσιαστικές λύσεις.

Το υπουργείο πρέπει επιτέλους να υπηρετήσει την ονομασία του <<Αγροτική Ανάπτυξη >>που
σημαίνει ανάπτυξη της υπαίθρου και προοπτική για τους ανθρώπους της.

Ο αγρότης δεν ζητά ελεημοσύνη ! Ζητά σχέδιο, όραμα , διαφάνεια , ουσία και πραγματικές ευκαιρίες για να μπορεί να συνεχίσει να παράγει.

Και επειδή στον ορίζοντα φαίνεται μόνο σκοτάδι και τυχοδιωκτισμός οι άνθρωποι του πρωτογενούς τομέα θα βαδίσουν για πολλά ακόμη χρόνια τον δικό τους δύσκολο δρόμο !(( δυστυχώς πολλοί θα βρεθούν εκτός δρόμου ))

Ευθύνη όμως δεν έχουν μόνον οι κυβερνώντες συλλογικές και ατομικές ευθύνες για το χάλι μας έχουμε και όλοι εμείς αγρότες κτηνοτρόφοι για την πολυδιάσπαση μας για το γεγονός ότι δεν έχουμε καταφέρει μέχρι σήμερα να καταθέσουμε ενιαίες έξυπνες προτάσεις που να βασίζονται σε ένα σχέδιο που να έχει βάση την ελληνική παραγωγή και τον πραγματικό παραγωγό .

Πολιτικά μικρό συμφέροντα , τοπικά μικρό συμφέροντα , προσωπικά μικρό συμφέροντα έχουν επιτρέψει τα μεγάλα συμφέροντα να κάνουν πάρτι στην πλάτη μας !